Radio ZET
Wiadomości
Biznes
System może zatrzymać się w sekundę. Bank centralny wydał apel ws. rezerw gotówki

System może zatrzymać się w sekundę. Bank centralny wydał apel ws. rezerw gotówki

Paulina Musianek

2 min. czytania

25.09.2025 09:41

Awaria prądu, wojna czy cyberatak mogą w jednej chwili sparaliżować cyfrowe płatności. Europejski Bank Centralny ostrzega: tylko gotówka daje pewność, że w kryzysie będziemy w stanie kupić jedzenie, leki czy paliwo.

Z tego artykułu dowiesz się:

Dlaczego władze europejskie uznają gotówkę za element bezpieczeństwa kryzysowego.
Jakie doświadczenia z ostatnich lat wzmocniły potrzebę gromadzenia banknotów.
Ile gotówki zalecają przechowywać w domu poszczególne państwa Europy.

Gotówka jako „koło zapasowe” dla systemu płatności. Europejski Bank Centralny apeluje

Europejski Bank Centralny (EBC) zaleca, aby gospodarstwa domowe przechowywały w domu gotówkę, traktując ją jako niezbędny element przygotowania na sytuacje kryzysowe. W opublikowanej analizie, opartej na doświadczeniach z pandemii COVID-19, inwazji Rosji na Ukrainę oraz innych zakłóceniach, bank podkreśla, że fizyczna waluta pozostaje niezastąpiona zarówno z powodów praktycznych, jak i psychologicznych.

Badanie EBC, zatytułowane „Zachowaj spokój i noś gotówkę”, wskazuje, że w momentach niepewności społeczeństwo postrzega banknoty jako niezawodny magazyn wartości i odporny środek płatniczy. „Gotówka zapewnia niezbędną redundancję – »koło zapasowe« – dla systemu płatności” – podkreślają autorzy raportu.

Doświadczenia z ostatnich lat pokazują, że cyfrowe metody płatności mogą zawodzić w sytuacjach nadzwyczajnych. Podczas przerw w dostawie prądu w Hiszpanii i Portugalii sklepy zmuszone były przyjmować wyłącznie płatności gotówkowe.

Pandemia COVID-19 spowodowała masowe gromadzenie gotówki przez Europejczyków, którzy obawiali się utraty dochodów i destabilizacji gospodarki. Z kolei pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę w 2022 roku wywołała gwałtowny wzrost popytu na banknoty w krajach graniczących z Rosją i Ukrainą. „Ludzie reagowali na bliskość potencjalnych zakłóceń, gromadząc płynną rezerwę w gotówce” – zauważają badacze EBC.

Redakcja poleca

Znany bank ogranicza dostęp do pieniędzy. „Wpłaty i wypłaty gotówki nie są już możliwe”

Od października banki sprawdzą każdy przelew. Dadzą zielone lub czerwone światło

Ile gotówki trzymać w domu? Zalecenia władz europejskich

Władze kilku krajów Unii Europejskiej oficjalnie rekomendują obywatelom posiadanie gotówki na wypadek kryzysu:

Holandia, Austria i Finlandia: sugerują, aby gospodarstwa domowe trzymały od 70 do 100 euro na osobę, co wystarcza na około 72 godziny podstawowych wydatków.
Szwecja: zaleca gromadzenie gotówki na co najmniej tydzień, aby móc zapłacić za żywność, paliwo i leki. Ważne jest także przechowywanie banknotów w małych nominałach, co ułatwia codzienne transakcje w razie awarii systemów płatniczych.

Podobne wytyczne wydaje Komisja Europejska, która w marcu tego roku zaleciła, by obywatele UE zgromadzili zapasy niezbędne do przetrwania co najmniej 72 godzin.

Gotówka jako element bezpieczeństwa psychologicznego

Eksperci EBC podkreślają, że posiadanie gotówki w domu to nie tylko kwestia praktycznego zabezpieczenia podstawowych wydatków. Banknoty pełnią także ważną rolę psychologiczną, dając poczucie bezpieczeństwa i stabilności w obliczu niepewności.

W obliczu rosnącego ryzyka konfliktów, ataków na infrastrukturę krytyczną czy przerw w dostawach energii, gotówka staje się fundamentem przygotowania kryzysowego. Coraz więcej państw Europy zachęca więc obywateli, by – obok zapasów żywności czy wody – pamiętali także o odpowiedniej ilości fizycznej waluty.

Źródło: Radio ZET/CNN

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET