Ten materiał to hit recyklingu. Można go przerabiać nawet 25 razy
Plastik jest dziś jednym z największych wyzwań związanych z odpadami, dlatego poszukuje się materiałów, które mogą go zastąpić w opakowaniach i innych codziennych zastosowaniach. Jednym z nich jest karton, który można wykorzystać ponownie na wiele sposobów. Sprawdza się nie tylko w produkcji pudełek, a badania pokazują, że jego potencjał recyklingowy jest wyjątkowo duży.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są cele nowych przepisów unijnych dotyczących opakowań.
- Dlaczego karton jest preferowany nad plastikiem w UE.
- Jakie zastosowanie znajduje karton w ogrodnictwie.
- Jak recykling wpływa na właściwości kartonu.
Karton zamiast plastiku. Unia szuka nowych rozwiązań
Ograniczenie odpadów opakowaniowych jest jednym z celów nowych unijnych przepisów. Rozporządzenie PPWR, którego przepisy zaczęły być stosowane 12 sierpnia 2026 roku, ma zwiększyć możliwości recyklingu opakowań, ograniczyć ich nadmiar i wspierać ponowne wykorzystanie surowców. Od 2030 roku wszystkie opakowania mają spełniać unijne wymagania dotyczące możliwości recyklingu, a część opakowań jednorazowych zostanie objęta ograniczeniami.
Równolegle rozwijane są rozwiązania, które mają pozwolić zastąpić plastik materiałami na bazie włókien papierowych. Przykładem jest europejski projekt BIOWRAP, rozpoczęty w czerwcu 2026 roku. Jego celem jest rozwój papierowej alternatywy dla folii bąbelkowej, która ma chronić produkty podczas transportu. Projekt zakłada wykorzystanie włókien celulozowych zamiast tradycyjnych tworzyw sztucznych.
Karton ma kilka cech, które sprawiają, że może być alternatywą dla opakowań z tworzyw sztucznych. Jest lekki, łatwo nadać mu różne kształty, a wykonany głównie z włókien celulozowych może być ponownie przetwarzany. O jego rzeczywistym wpływie na środowisko decyduje jednak nie tylko sam surowiec, lecz także sposób produkcji i wykończenia opakowania. Najłatwiej poddać recyklingowi karton bez dodatkowych powłok i laminatów. Problem pojawia się wtedy, gdy jego powierzchnię pokrywa się tworzywem sztucznym, woskiem lub innymi substancjami utrudniającymi oddzielanie włókien. Ważne jest to, czy opakowanie zawiera domieszki innych materiałów i czy po użyciu można je prawidłowo posegregować.
Karton znajduje zastosowanie również poza branżą opakowaniową. Prawdziwe drugie życie znajduje w ogrodnictwie, gdzie wykorzystuje się go do przykrywania gleby i ograniczania wzrostu chwastów. Taka technika mocno zyskuje na popularności, a dobre strony tego rozwiązania widać w rosnącej liczbie materiałów na ten temat w mediach społecznościowych. Karton jest tam polecany jako alternatywa dla np. agrowłokniny. Warstwa kartonu blokuje dostęp światła, a po pewnym czasie ulega rozkładowi, jednocześnie przepuszcza wodę i powietrze, wpływając korzystnie na glebę. Ważne jest jednak, by przed użyciem usunąć taśmy, etykiety i inne plastikowe elementy oraz unikać materiałów powlekanych i opakowań po substancjach, które mogłyby zanieczyścić glebę.
Karton można poddawać recyklingowi ponad 25 razy
Możliwości ponownego wykorzystania kartonu sprawdzili naukowcy z Politechniki w Grazu w Austrii. W badaniu analizowali, jak wielokrotne przetwarzanie wpływa na właściwości włókien wykorzystywanych do produkcji opakowań. Materiał poddano 25 cyklom recyklingu, a następnie sprawdzono m.in. jego wytrzymałość i odporność na zgniatanie. Jednocześnie nie stwierdzono pogorszenia analizowanych właściwości mechanicznych.
Recykling kartonu może przynosić korzyści nie tylko środowisku, ale również producentom opakowań. Wykorzystanie makulatury pozwala ograniczyć zużycie surowców pierwotnych, a w przypadku produkcji papieru z włókien wtórnych zużycie energii może być nawet o połowę niższe niż przy wykorzystaniu włókien pierwotnych. Niemiecka Federalna Agencja Środowiska wskazuje również na mniejsze zużycie wody i niższe emisje gazów cieplarnianych w przypadku papieru z recyklingu, choć oczywiście konkretne oszczędności zależą od technologii i rodzaju produktu.
Z badania firmy Amcor przeprowadzonego w 2025 roku wśród 3351 konsumentów z sześciu europejskich krajów, w tym Polski, wynika, że 72 proc. respondentów rozumie deklaracje dotyczące opakowań papierowych i uwzględnia je przy podejmowaniu decyzji zakupowych. Co więcej, 18 proc. badanych zadeklarowało gotowość zapłacenia więcej za takie opakowanie. To sygnał, że opakowania papierowe i kartonowe mogą być dla firm nie tylko sposobem na ograniczenie zużycia plastiku, lecz także odpowiedzią na potrzeby części klientów.
Źródło: Radio ZET/procarton.com/amcor.com, umweltbundesamt.de, papiertech.pl/environment.ec.europa.eu
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
