Waloryzacja o połowę niższa. Ale realna podwyżka 10 razy wyższa
5,5 procent - o tyle wzrosły w 2025 roku emerytury i renty. W 2024 roku waloryzacja wynosiła 12,12 procent. Na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się prosta: podwyżka jest o połowę niższa. W rzeczywistości to nieprawda: faktyczna, realna podwyżka świadczeń jest niemal 10 razy wyższa niż rok temu. Oto wyliczenia.
- W 2025 roku waloryzacja emerytur wyniosła 5,5 procent, podczas gdy w 2024 roku było to 12,12 procent
- Na wskaźnik waloryzacji składają się dwa elementy: inflacja emerycka oraz wzrost płac w gospodarce.
- Realny wzrost emerytur bez uwzględnienia wyrównania inflacyjnego w 2025 roku wyniósł 1,9 procent, w poprzednim roku było to zaledwie 0,22 procent
Waloryzacja a podwyżki. Kiedy emeryci faktycznie dostali więcej?
Wysokość waloryzacji emerytur i rent w Polsce podlega corocznym zmianom, odzwierciedlając sytuację ekonomiczną kraju. W 2024 roku świadczenia emerytalne wzrosły o 12,12 procent, natomiast w 2025 roku wzrost ten wyniósł 5,5 procent. Różnica jest znacząca, ale czy oznacza to, że seniorzy otrzymali realnie mniejsze podwyżki? Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Wskaźnik waloryzacji wyliczany jest na podstawie dwóch głównych czynników, przekazywanych przez Główny Urząd Statystyczny :
- Inflacji emeryckiej (średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, określany specjalnie dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów)
- Wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce
Wzór na waloryzację uwzględnia inflację emerycką w całości oraz dodaje do niej co najmniej 20 procent. wzrostu płac. Wynika to z tego, że waloryzacja ma za zadanie nie tylko zrekompensować emerytom wzrost cen, lecz także zapewnić im udział w ogólnym wzroście gospodarczym.
- Część inflacyjna wskaźnika waloryzacji ma na celu utrzymanie realnej wartości świadczeń. Innymi słowy, chodzi o to, aby za emeryturę można było kupić tyle samo towarów i usług, co przed rokiem. Jest to swego rodzaju „wyrównanie” strat poniesionych w wyniku wzrostu cen. Niezależnie od tego, jak wysoka jest inflacja, po waloryzacji realna wysokość świadczenia ma być taka sama, jak przed rokiem. W praktyce więc ta część wzoru nie odpowiada za podwyżkę, tylko przywrócenie wartości świadczenia.
- Część płacowa wskaźnika waloryzacji ma na celu podzielenie się z emerytami owocami wzrostu gospodarczego. Jeśli w Polsce rosną płace, to emeryci również powinni odczuć poprawę swojej sytuacji materialnej. Ta część wzoru odpowiada za prawdziwą podwyżkę, gdyż wykracza poza przywrócenie realnej wartości świadczenia sprzed roku.
Waloryzacja 2024 vs. 2025 - która się bardziej opłacała?
Aby ocenić, która waloryzacja była bardziej korzystna dla seniorów, należy wziąć pod uwagę zarówno wskaźnik waloryzacji, jak i poziom inflacji. W 2024 roku waloryzacja wyniosła 12,12 procent, ale inflacja była również wysoka. Oznaczało to, że większość podwyżki emerytury została "zjedzona" przez wzrost cen. Realny wzrost świadczeń był więc stosunkowo niewielki.
Waloryzacja 2024:
- Wskaźnik waloryzacji: 12,12 procent
- Inflacja emerycka: 11,9 procent
- Realny wzrost emerytur: 0,22 procent
W 2025 roku waloryzacja jest nominalnie niższa i wyniosła 5,5 procent, ale wynika to z faktu, że inflacja również mocno spadła. Znacznie wyższy był za to wzrost płac, w wyniku czego faktyczna podwyżka świadczenia była w tym roku niemal 10 razy wyższa niż w 2024.
Waloryzacja 2025:
- Wskaźnik waloryzacji: 5,5 procent
- Inflacja emerycka: 3,6 procent
- Realny wzrost emerytur: 1,9 procent
Jak widać, mimo niższej waloryzacji, realny wzrost emerytur jest w 2025 roku znacznie wyższy niż w roku poprzednim. To oznacza, że seniorzy mogą realnie odczuć poprawę swojej sytuacji finansowej. Warto wiedzieć, jak wyliczana jest waloryzacja i za co dokładnie odpowiadają poszczególne człony, żeby móc samodzielnie stwierdzić, czy politycy podczas kampanii wyborczej mówią prawdę, czy naginają rzeczywistość, żeby zbałamucić seniorów.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET