Zmiana czasu 2026. KE analizuje 10 wariantów. Tak może wyglądać przyszłość zegarków
Koniec zmian czasu staje się coraz bliższy. KE prowadzi badania nad potencjalnymi skutkami takiego posunięcia. Pod uwagę branych jest kilka możliwych scenariuszy. Jakie opcje wchodzą w grę i na jakim etapie są prace?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie warianty stałego czasu są brane pod uwagę w Unii Europejskiej.
- Na czym polega 10 scenariuszy analizowanych przez KE.
- Jakie skutki zniesienia zmian czasu będą oceniane.
- Kiedy mają zakończyć się prace nad badaniem i co może wydarzyć się później.
Koniec zmian czasu coraz bliższy
Zmiany czasu są już powszechnie uznawane za rozwiązanie przestarzałe i generujące więcej trudności niż pożytków. Nic dziwnego, że od kilku już lat trwają rozmowy na temat możliwości wprowadzenia czasu stałego w krajach Unii Europejskiej. W 2018 roku Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu, jednak po wstępnych dyskusjach prace utknęły w martwym punkcie. Dopiero w 2025 roku polska prezydencja w Radzie przedstawiła wniosek dotyczący dwuletniego, ogólnounijnego okresu próbnego wprowadzenia stałego czasu letniego. Wniosek został przeanalizowany przez odpowiednią grupę roboczą, a delegacje państw członkowskich zwróciły się o dodatkowe analizy w celu wsparcia decyzji dotyczących schematu zmian.
W odpowiedzi na te apele i w celu wsparcia przyszłych decyzji w tej sprawie ogłoszono badanie mające na celu ocenę skutków zniesienia sezonowych zmian czasu.
Badanie to zostało formalnie rozpoczęte w lutym 2026 roku, jego zakończenie planowane jest na koniec tego roku. Głównym celem jest dostarczenie dalszych dowodów dotyczących wpływu zbiorowego zaprzestania sezonowych zmian czasu oraz zbudowanie bazy dowodowej do dalszych dyskusji na ten temat.
KE analizuje warianty zmian. Co jest brane pod uwagę?
W świadomości społecznej można spotkać się z rozumowaniem, że rezygnacja ze zmian czasu oznacza pozostanie przy jednym stałym czasie w całej Unii Europejskiej. Jednak analizy wykraczają znacznie szerzej poza to jedno rozwiązanie. Pod uwagę brane jest zarówno wprowadzenie stałego czasu zimowego lub letniego w całej UE, jak i szereg konfiguracji częściowo zharmonizowanych, opartych na czasie wybranym w poszczególnych państwach. Przypomnijmy, że pojawiają się nawet propozycje kompromisowe – łączące poniekąd czas zimowy z letnim przez zmianę czasu o pół godziny.
Jednocześnie nie można też zapominać, że tak ja zmiany czasu mają swoje konsekwencje, tak i ich zaniechanie będzie wiązało się z szeregiem skutków – nie zawsze korzystnych. I właśnie na tym koncentruje się trwające właśnie badanie. Ma ono ocenić „skutki w różnych dziedzinach gospodarczych, społecznych i środowiskowych w ramach różnych scenariuszy wdrażania wynikających z wyboru państw członkowskich co do ich stałego czasu standardowego” – czytamy w dokumencie Rady Europejskiej z 3 czerwca 2026 roku.
Analiza obejmuje kluczowe obszary oddziaływania, takie jak rynek wewnętrzny, oszczędność energii, transport i zdrowie publiczne. „Aby zapewnić solidność, projekt badania wymaga, aby analiza była w jak największym stopniu zgodna z Wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa, mającymi zastosowanie do ocen skutków” – przekazano.
10 scenariuszy wdrożenia w badaniu KE
Proces konsultacji przebiega w dwóch fazach. Pierwszy etap, trwał od lutego do kwietnia, obejmował wypełnienie specjalnego kwestionariusza przez organy państw członkowskich, a następnie wywiady i warsztaty, które odbywały się w marcu. Właśnie w ten sposób wybrano zestaw dziesięciu scenariuszy wdrożenia, które przeszły do kolejnego etapu.
Drugi etap prac KE właśnie trwa. Jego celem jest zebranie danych i opinii, które posłużą później do oceny skutków dziesięciu analizowanych scenariuszy. W ramach prac przygotowano kwestionariusze dla organów państw członkowskich i organizacji reprezentujących sektory, na które sezonowa zmiana czasu może mieć wpływ. Prowadzone są także wywiady i warsztaty.
Równolegle KE uzupełnia analizę dostępnych danych, ustala punkt odniesienia dla późniejszego modelowania skutków oraz przygotowuje zestaw wskaźników, za pomocą których będą oceniane poszczególne scenariusze. Państwa członkowskie zostały poproszone o wskazanie tych obszarów, na które sezonowa zmiana czasu wpływa, a które ich zdaniem powinny być szczególnie uwzględnione w analizie.
Co dalej w pracach nad likwidacją zmian czasu?
Prace nad analizą mają zakończyć się pod koniec 2026 roku i to właśnie ich wyniki mają pokazać, jakie skutki wiązałyby się z poszczególnymi wariantami zniesienia sezonowej zmiany czasu. Dzięki tej wiedzy państwa Unii Europejskiej będą miały dokładniejszą wiedzę o tym, w którym kierunku powinny podążać, by było to najbardziej korzystne.
Czy w 2027 roku zapadną najważniejsze decyzje, związane z zakończeniem zmian czasu? Trudno to przewidywać, pewne jest, że droga do zaniechania przestarzałego systemu zdaje się być krótsza niż kiedykolwiek. Póki co zmiany czasu są w toku, a kolejna czeka nas już w nocy z soboty na niedzielę z 24 października.
Źródło: Radio ZET/Rada Unii Europejskiej sygn. 10045/26
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
