`

13 emerytura do zwrotu. w tym przypadku ZUS może domagać się zwrotu trzynastki

2 min. czytania
28.04.2026 12:54
Obserwuj nas na Google

W kwietniu miliony emerytów i rencistów w całej Polsce otrzymają coroczną 13. emeryturę. To dodatkowy zastrzyk gotówki, który dla wielu seniorów poprawia budżet domowy przed Świętami Wielkanocnymi. Jednak nie każdy może spać spokojnie – w niektórych sytuacjach Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zażądać zwrotu już wypłaconego świadczenia. Warto wiedzieć, kto znajduje się w grupie ryzyka i w jakich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność.

Osoba trzymająca banknoty w dłoni, obok portfel oraz kartki na stole. Na banknotach są różne nominały.
fot. Bartlomiej Magierowski

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kto może zostać wezwany do zwrotu 13. emerytury.
  • Jakie limity dochodów mogą wpłynąć na konieczność oddania świadczenia.
  • W jaki sposób śmierć seniora wpływa na prawo do trzynastki.

Kiedy ZUS może domagać się zwrotu trzynastki?

W 2026 roku trzynasta emerytura wynosi 1 978,49 zł brutto, czyli tyle, ile minimalna emerytura po marcowej waloryzacji. Kwota netto, która trafi na konto seniora, w zależności od wysokości emerytury, wyniesie od ok. 1 620 zł do 1 794 zł.

Wypłaty będą realizowane automatycznie wraz z podstawowym świadczeniem, bez konieczności składania dodatkowych wniosków. Ze względu na Święta Wielkanocne część emerytów i rencistów otrzyma środki wcześniej – już 3 kwietnia. Pozostali beneficjenci dostaną przelewy zgodnie z harmonogramem: 10, 15, 20 lub 25 kwietnia. Trzynasta emerytura jest całkowicie wolna od potrąceń – nie można jej zajmować nawet częściowo na poczet długów, alimentów czy zaległych opłat.

Radio ZET
Fot.

Pułapka dorabiania do emerytury i renty

Jednym z najczęstszych powodów, dla których ZUS może zażądać zwrotu już wypłaconej trzynastki, jest przekroczenie limitu dodatkowych przychodów.

  • Emeryci i renciści dorabiający: Jeśli miesięczny dochód seniora przekroczy 130% przeciętnego wynagrodzenia, obecnie 11 957,20 zł brutto, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymuje wypłatę świadczenia głównego – emerytury lub renty. W takim przypadku trzynastka zostaje uznana za świadczenie pobrane nienależnie, a ZUS wysyła wezwanie do zwrotu pieniędzy.
  • Świadczenie przedemerytalne: W tym przypadku próg jest niższy – wynosi 6 004,10 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie tej kwoty skutkuje identycznymi konsekwencjami.

Zasada jest jasna: jeśli na dzień 31 marca senior powinien mieć wstrzymane świadczenie z powodu nadwyżki dochodów, automatycznie traci też prawo do trzynastki. To szczególnie ważne dla osób, które dorabiają sezonowo lub pracują w niepełnym wymiarze godzin.

Śmierć świadczeniobiorcy a zwrot trzynastej emerytury

Drugi przypadek dotyczy sytuacji, gdy senior zmarł tuż przed lub po przelaniu 13. emerytury. ZUS reguluje tę kwestię bardzo jasno – trzynastka przysługuje wyłącznie żyjącemu świadczeniobiorcy.

  • Jeśli środki trafią na konto osoby zmarłej, rodzina musi je zwrócić.
  • Trzynastka nie przechodzi na spadkobierców, w przeciwieństwie do standardowej emerytury lub renty, gdzie bliscy mogą ubiegać się o tzw. niezrealizowane świadczenie.

Niezrealizowane świadczenie to pieniądze, które senior miał prawo otrzymać, ale nie zdążył ich pobrać przed śmiercią. W tym przypadku rodzina może złożyć wniosek do ZUS i otrzymać środki – ale zasada ta nie obejmuje 13. emerytury.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET