RPO w Radiu ZET o ataku nożownika w Jarosławiu: Potrzebne tonujące słowa

Sylwia Gregorczyk-Abram w Gościu Radia ZET 

Rzecznik Praw Obywatelskich w rozmowie z Marcinem Zaborskim:

- To jest naprawdę ogromna tragedia i nie powinno mieć znaczenia kto dokonał tego zamachu. To było brutalne morderstwo, ogromne kondolencje dla rodziny i bliskich. W tego rodzaju sytuacjach, jak pokazuje historia – i chyba już widzimy takie ruchy w przestrzeni internetowej – może dojść do wzrostu antyukraińskich nastrojów – przestrzega Gość Radia ZET Sylwia Gregorczyk-Abram. Chodzi o atak nożownika w klasztorze w Jarosławiu. Napastnik narodowości ukraińskiej zabił tam księdza.

Prymas Polski apeluje, by „przestępczy akt nie zrodził nienawiści i niechęci”. - Ogromne, ważne słowa. Bardzo za nie dziękuję. Słowa, które tonują te nastroje są teraz bardzo, bardzo potrzebne. Zwłaszcza z ust Kościoła – komentuje Rzecznik Praw Obywatelskich. Gość Radia ZET zaznacza, że „jeśli doszło do tak brutalnego zabójstwa, to sprawca powinien zostać ukarany, po przeprowadzeniu procesu sądowego, wcześniej postępowania przez prokuraturę”.

Problem w DPS-ach? „Pracujemy z Ministerstwem Zdrowia nad zmianami w tym zakresie”

Pytana o DPS na Lubelszczyźnie, gdzie jak podaje Wirtualna Polska, kobieta z niepełnosprawnością intelektualną była naga, przypięta pasami za nogi do łóżka, siedziała na samych szczeblach, RPO odpowiada: - Ten artykuł pojawił się chyba o 7:30, a o 9:15 zapadła decyzja, że podejmujemy tę sprawę z urzędu. - Poprosiliśmy o wyjaśnienia. Jeśli to się potwierdzi, to będziemy interweniować także, jeśli uznamy, że doszło do przekroczenia uprawnień, popełnienia przestępstwa. Zobaczymy jakie informacje zostaną nam udzielone. To była niezwykle alarmująca wiadomość – komentuje Sylwia Gregorczyk-Abram.

Dopytywana przez Marcina Zaborskiego o raport NIK, z którego wynika, że w co drugim, skontrolowanym DPS-ie był problem ze stosowaniem przymusu wobec mieszkańców, Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że jest problem zarówno w DPS-ach, jak i w szpitalach. - Pracujemy z Ministerstwem Zdrowia nad zmianami w tym zakresie – zapowiada Sylwia Gregorczyk-Abram.

RPO o TK: Jeśli dojdzie do użycia policji – będę pytała o powody

- Czy TK trzeba zbudować od zera? – pyta Marcin Zaborski.

- Trzeba przywrócić go obywatelom, żeby spełniał swoją konstytucyjną rolę – odpowiada Rzecznik Praw Obywatelskich.

Aż 71 proc. głosujących w sondzie na radiozet.pl ocenia, że Trybunał powinien być zbudowany od nowa.

Dopytywana o interwencję policji, Sylwia Gregorczyk-Abram zapowiada: - Jeżeli do takiego użycia policji dojdzie i będę miała wątpliwości albo będą wpływać z tego tytułu skargi, to oczywiście będę pytała o powody takiej decyzji, użycie środków, ew. przymusu. RPO dodaje, że będzie to oceniała „zgodnie z zasadami proporcjonalności, zasadności ew. użycia formacji policja w TK”. - W ramach ustawowych kompetencji będę się temu przyglądać – zaznacza Gość Radia ZET.

Rzecznik Praw Obywatelskich o Macieju Berku w TK: Kiedy był wybierany apelowałam, by wziąć to pod uwagę. Sejm dokonał weryfikacji, stało się inaczej

Czy minister, prawa ręka premiera powinien ubiegać się o stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego? - Była dyskusja o tym, czy faktycznie osoba tak bliska premierowi powinna zasiadać w TK czy nie. Ona została w pewnym sensie zweryfikowana przez posłów – komentuje Sylwia Gregorczyk-Abram. Choć dodaje: - Faktycznie, nawet z samego orzecznictwa ETPCZ czy TSUE (…), ta przesłanka, co widzi obywatel czy jak ocenia dane osoby zasiadające w organach sądowych, czy są niezależnie, czy nie – też powinna mieć znaczenie. - Kiedy pan Berek był wybierany, apelowałam, żeby wziąć to pod uwagę. Sejm dokonał weryfikacji, stało się inaczej. W tym momencie jesteśmy już w punkcie, w którym, mimo tych głosów, został prawidłowo wybrany jako sędzia – mówi Gość Radia ZET.

Prezes TK wyrzuci 3 sędziów z Trybunału? - Nie przewiduję takiego scenariusza. Podstawy, które jak rozumiem, miałyby rzekomo polegać na tym, że odmawiają zasiadania w składach, które są nieprawidłowo powołane i mają rację – one są nieprawidłowo powołane. Myślę, że to reakcja, która ma wprowadzić efekt mrożący wobec sędziów, prawidłowo wybranych  - mówi Rzecznik Praw Obywatelskich i przypomina, że „już mieliśmy w historii do czynienia z przypadkami, że używało się narzędzi dyscyplinarnych, żeby próbował poskromić niezależność sędziowską”. - W tym przypadku ich odmowa do zasiadania w nieprawidłowo obsadzonych składach jest działaniem na rzecz obywateli – komentuje Sylwia Gregorczyk-Abram.

Pytana o ministra finansów, który podpisał interpretację ogólną, że osoby z transkrypcją aktu małżeństwa będą miały takie same prawa i obowiązki podatkowe w urzędach skarbowych, jak wszyscy małżonkowie i o to, czy jak przyjdzie nowy rząd, to nie każe ludziom oddawać pieniędzy, RPO ocenia, że „zwracanie środków nie byłoby rozwiązaniem zgodnym z prawem”. - Jeśli będą się wydarzać takie scenariusze, to będę reagować – zapewnia RPO. Samą decyzję ministra ocenia jako „bardzo dobrą”.

RPO chce się spotkać z prezydentem ws. „ustawy internetowej”: Widzę przestrzeń do współpracy i będą ją pielęgnować. Wpływają skargi do RPO

List do prezydenta ws. przepisów dot. internetu? - Ja bym chciała się spotkać z panem prezydentem w wielu sprawach i o tym rozmawialiśmy krótko. Powiedziałam, że chciałabym porozmawiać o sprawach, które nas łączą, ale też nas dzielą. Jestem gotowa do rozmowy. DSA [akt o usługach cyfrowych – red.] jest jednym z tematów. Jestem w kontakcie roboczym, mam nadzieję, że do spotkania dojdzie – mówi Sylwia Gregorczyk-Abram, w internetowej części programu „Gość Radia ZET”. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że jej biuro i biuro prezydenta są w kontakcie w tej sprawie. - Chcemy porozmawiać o sprawach, które do nich wpływają i jak my możemy pomóc. Widzę przestrzeń w kontekście praw obywateli i ich ochrony do współpracy i będę ją pielęgnować – komentuje Gość Radia ZET i zaznacza, że unijne rozwiązania są konieczne do wprowadzenia. - Obywatele się skarżą. Wpływają skargi do Biura RPO. Bardzo często dotyczy to bezradności w starciu z platformami społecznościowymi, brakiem możliwości uzyskania informacji – tłumaczy Sylwia Gregorczyk-Abram i apeluje o regulację przestrzeni internetowej.

Rzecznik Praw Obywatelskich deklaruje, że pomoże Ziobrze, jeśli ten zwróci się o pomoc

- Pomogę obywatelowi Ziobrze, jeśli poprosi mnie o pomoc? – pyta Marcin Zaborski. - Absolutnie tak. Jestem organem, który jest dostępny i pomaga każdemu, kto tej pomocy potrzebuje, niezależnie od tego, gdzie się znajduje. Jeśli znajduje się pod polską jurysdykcją – zapewnia Rzecznik Praw Obywatelskich. Nie może liczyć na sprawiedliwy proces w Polsce? Sylwia Gregorczyk-Abram tłumaczy: - Jako adwokatka prowadziłam sprawy, że osoba zatrzymana, mająca być wysłana do kraju innego czy do Polski, wysuwa argument, że nie czeka go sprawiedliwy proces. - Rola obrońców, żeby to wykazać i rola prokuratury, żeby pokazać, że jest inaczej. Jeśli pan Ziobro zwróci się do biura RPO, spojrzę czy moje kompetencje mieszczą się w jego wnioskach i taką odpowiedź dostanie – zapewnia Gość Radia ZET. Przyznaje także, że nie jest zdziwiona linią obrony Zbigniewa Ziobry. - Pewnie każda, inna osoba w jego sytuacji próbowałaby taką linię budować – dodaje.

Dieta planetarna? RPO przyznaje, że wpływają skargi od rodziców

Pytana o dietę planetarną w szkołach, Rzecznik Praw Obywatelskiej przyznaje, że wpływają pytania i skargi do Biura RPO w tej sprawie. - One są w bardzo różnym zakresie. Jednym z zakresów był zarzut, że propozycja nie była w wystarczający sposób konsultowana społecznie. Zweryfikowaliśmy to, nie zgodziliśmy się. Projekt był otwarty do szerokich konsultacji społecznych – opisuje Sylwia Gregorczyk-Abram dodając: - Jest kilka skarg, udzielamy odpowiedzi, że jest to uregulowane w rozporządzeniu i jest to decyzja eksperta, co jest zbilansowaną dietą, a co nie.

Interwencja RPD? "Nie wykluczam, że po zapoznaniu się z całością mogę podjąć decyzję o podjęciu tej sprawy"

Rzecznik Praw Dziecka mogła popełnić przestępstwo w czasie interwencji, której efektem było odebranie rodzicom 2 dzieci? Czy RPO zbada, czy działania RPD były zgodne z prawem? - W tym momencie nie podjęłam takich działań. Nie wpłynęła skarga. W tym momencie istotne jest poczekanie jednak na pełne wyjaśnienie tej sprawy. Nie wykluczam, że po zapoznaniu się z całością mogę podjąć decyzję o podjęciu tej sprawy – komentuje Sylwia Gregorczyk-Abram. Zaznacza jednak, że sprawa ta „wymaga spokoju” i „poczekania na komplet informacji”. Telefon RPD do sądu i próba wpływania? - Nie wiem czy tak było, ale jeśli mamy sygnały, które mogą dotyczyć zarówno urzędu, który ja sprawuję, ale każdego innego urzędu publicznego, że mogło dojść do jakiejś ingerencji, to ona powinna być zbadana, bo ingerencja organów w postępowania sądowe nie powinna mieć miejsca – komentuje Rzecznik Praw Obywatelskich.

RadioZET/MA