Nawrocki nie chce resetu w TK? Ekspertka wskazuje cel prezydenta. „Nie ma dobrych intencji”
W tym tygodniu pod patronatem Karola Nawrockiego odbyła się seria spotkań z przedstawicielami sił parlamentarnych ws. sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym. Choć prezydent nie uczestniczył w nich osobiście, upoważniając do rozmów szefa swojej kancelarii, chce tym samym wytworzyć wrażenie chęci uporządkowania chaosu w jednej z kluczowej instytucji polskiego państwa. Jakie intencje przyświecają prezydentowi? - W ogóle nie zależy mu na resecie. Raczej aspiruje do roli lidera prawicy, chce być tam rozgrywającym w każdym aspekcie – mówi w rozmowie z RadioZET.pl politolożka dr Anna Materska-Sosnowska.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie ugrupowania uczestniczyły w rozmowach o TK.
- Dlaczego doszło do impasu w negocjacjach.
- Co zakłada projekt resetu TK autorstwa PSL.
- Czy prezydent i PiS mają zbieżne interesy w tej sprawie.
Co z Trybunałem Konstytucyjnym? Seria spotkań w Belwederze
W czwartek w Kancelarii Prezydenta odbyło się trzecie już spotkanie jej szefa Zbigniewa Boguckiego z przedstawicielami klubów i kół parlamentarnych ws. sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym. Wzięli w nim udział przedstawiciele wszystkich ugrupowań obecnych na wcześniejszych spotkaniach, a więc przedstawiciele PiS, Rozwoju Plus, PSL, Konfederacji, Polski 2050, Razem, Konfederacji Korony Polskiej oraz Demokracji Bezpośredniej. W rozmowach nie uczestniczą przedstawiciele KO i Lewicy.
Bogucki, prowadzący te rozmowy w imieniu prezydenta Karola Nawrockiego, jeszcze po środowym spotkaniu informował, że powstał jeden projekt ws. TK, który łączy pomysły w tej sprawie zgłoszone przez środowiska polityczne, zgodne ze sobą w „około 70 proc”. Nie ukrywał jednak, że w czwartek nastąpił „pewien impas w rozmowach”, dotyczący „nie tego czy, ale w jaki sposób doprowadzić do wygaszenia funkcjonowania” TK w obecnym kształcie. Czyli - jak mówił - jak wygasić funkcjonowanie „sędziów TK i także tych wybranych przez Sejm na funkcje” sędziów, którzy nie „złożyli ślubowania”.
Na ten moment pertraktacje ws. Trybunału zostały więc zawieszone, ale nie oznacza to końca poszukiwań jakiejś formy resetu. I w tym obszarze na pewno kluczową rolę odgrywać będzie ośrodek prezydencki. Czy Nawrockiemu i jego otoczeniu rzeczywiście zależy na uporządkowaniu chaosu wokół jednej z fundamentalnych instytucji polskiego państwa? - W ogóle nie zależy mu na resecie – przekonuje w rozmowie z RadioZET.pl dr Anna Materska-Sosnowska, politolożka z Uniwersytetu Warszawskiego i członkini zarządu Fundacji Batorego. Przypomina o niedawnej próbie załagodzenia sporu wokół TK, czyli wizycie trzech byłych prezesów – Andrzeja Zolla, Marka Safjana i Jerzego Stępnia – w Pałacu. - Prezydent w ogóle nie znalazł dla nich czasu, spotkał się z nimi tylko minister Bogucki, a z relacji byłych prezesów wiemy, że nic z tego spotkania nie wynikło – mówi.
Nawrocki nie chce resetu? „Sama deklaracja nie wystarczy”
Warto wspomnieć w tym kontekście o projekcie resetu autorstwa PSL. Zakłada on, oprócz przeniesienia wszystkich obecnych sędziów w stan spoczynku, wybór nowej „15-tki” większością kwalifikowaną 3/5 Zgromadzenia Narodowego (Sejmu + Senatu) - po pięciu na kolejno 3, 6 i 9 lat. Wniosek wskazujący kandydatów na sędziów TK spośród osób „wyróżniających się wiedzą prawniczą” składałby marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii m.in. I prezesów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego i „za uprzednią zgodą Prezydenta RP”.
I właśnie na ten ostatni zapis Materska-Sosnowska zwraca uwagę jako na kłopotliwy „postawienie warunku”. - A co, jeśli prezydent nie zatwierdzi? Nie będziemy mieć składu Trybunału czy będziemy tak długo szukać, aż znajdziemy kandydatów, który prezydentowi pasują? - pyta ekspertka. Jej zdaniem publiczne wypowiedzi Nawrockiego, np. przemówienie na Placu Piłsudskiego w Święto Niepodległości, a także „takie zachowanie, jak wtargnięcie siłą do budynku przy alei Szucha”, pokazuje, że głowa państwa oraz jego otoczenie „nie chce żadnego porozumienia, a sama deklaracja ws. resetu i szukania kompromisów nie wystarczy”.
Interesy Nawrockiego i PiS - zbieżne czy wprost przeciwnie?
Czy w takim razie Nawrocki i PiS - które od początku twardo sprzeciwiało się jakiemukolwiek resetowi, zakładającemu współpracę przynajmniej z częścią obecnej koalicji rządowej – idą w jednym szeregu? Paradoksalnie – niekoniecznie. Wbrew ideologicznym więzom oba prawicowe ośrodki mają nieco rozbieżne interesy. Prezydent, choć nie odebrał ślubowania od części sędziów wybranych przez Sejm, to – przynajmniej retorycznie – idzie w stronę resetu, organizując spotkania w Belwederze i wysłuchując tego, co przedstawiciele parlamentarnych sił politycznych mają w tej sprawie do powiedzenia.
PiS z początku zaś w ogóle o resecie w TK rozmawiać nie chciało, teraz zaczęło go dopuszczać. Ale jedynie na swoich warunkach. Jarosław Kaczyński opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym zadeklarował, że propozycja ta „byłaby do zaakceptowania, ale tylko pod warunkiem zmiany rządu na prezydencki rząd techniczny”. Jak dodał, bez powołania gabinetu technicznego propozycje są dla PiS „nie do przyjęcia”. Nie chciał się zgodzić na żadną „grubą kreskę”, przekonując, że „proponowany mechanizm wyboru nowych sędziów do TK zapewnia koalicji 13 grudnia daleko idącą kontrolę nad tym procesem, podczas gdy obóz patriotyczny byłby jej pozbawiony”.
Jaki jest cel rozmów ws. TK?
Jaki jest więc cel rozmów ws. TK? - W polityce często chodzi o to, żeby gonić króliczka, a nie go złapać. Poza tym, nie przypominam sobie, żeby prezydent, szukając koncyliacyjnego rozwiązania, zdecydował się odebrać ślubowania od części sędziów Trybunału wybranych przez Sejm. W warunkach, które pojawiają się w mediach, w ogóle nie pojawia się jakikolwiek ruch Pałacu w tym aspekcie – komentuje Materska-Sosnowska. Jej zdaniem cała operacja pt. „rozmowy ws. resetu”, to „nie szukanie kompromisu, ale próba cynicznej gry politycznej i wytworzenie wśród opinii publicznej wrażenia, że prezydent tego resetu chce”.
- A przypomnę, że z taką propozycją wystąpiło przede wszystkim PSL, a nie Karol Nawrocki, który usiłował rozwiązać problem w sposób siłowy, a nie pokojowy. Widzę tu przede wszystkim chęć wewnętrznych zysków samego prezydenta, który aspiruje do roli lidera prawicy, najlepiej zjednoczonej. Chce być rozgrywającym po prawej stronie, w każdym aspekcie – podkreśla politolożka. W jej ocenie działania Nawrockiego, takie jak odmowa odbierania ślubowania przez sędziów TK, niemianowanie ambasadorów czy zwlekanie z powołaniem ministra finansów Andrzeja Domańskiego na stanowisko wicepremiera [co ostatecznie miał miejsce w piątek – red.] to dowód na „krótko mówiąc próbę zmiany systemu bez formalnej, konstytucyjnej zmiany ustroju państwa”. - Nie widzę tu w każdym razie dobrych, szlachetnych intencji ze strony prezydenta i jego zaplecza – podsumowuje rozmówczyni RadioZET.pl.
Źródło: Radio ZET