17 września Armia Czerwona wkroczyła do Polski. Tak uzasadniano napaść
17 września 1939 r. w nocy do Komisariatu Spraw Zagranicznych w Moskwie wezwany został ambasador RP Wacław Grzybowski, któremu odczytano treść noty uzgodnionej z Berlinem. W godz. 3:00-6:00 rano sowieckie wojska przekroczyły na całej długości wschodnią granicę Polski.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego Armia Czerwona weszła do Polski w 1939 roku.
- Jak brzmiał pakt Ribbentrop-Mołotow.
- Co zapisano w tajnym protokole.
Pakt Ribbentrop-Mołotow
Wkroczenie Armii Czerwonej do Polski w 1939 roku było konsekwencją paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia. Ministrowie spraw zagranicznych III Rzeszy i ZSRR - Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow - w imieniu Hitlera i Stalina podpisali w Moskwie tzw. pakt o nieagresji. Jego treść opublikowała „Gazeta Lwowska”.
Pakt Ribbentrop-Mołotow:
- Obie strony kontraktujące zobowiązują się wstrzymać od użycia wszelkiej przemocy, wszelkiej akcji agresywnej i wszelkiego ataku jednej strony przeciwko drugiej czy to indywidualnie, czy też wspólnie z innymi mocarstwami.
- Jeżeli jedna ze stron umawiających się stałaby się przedmiotem akcji wojskowej ze strony trzeciego mocarstwa, druga strona kontraktująca w żadnej formie nie okaże pomocy temu mocarstwu.
- Rządy obu stron kontraktujących pozostaną w przyszłości stale we wzajemnym kontakcie.
- Żadna ze stron kontraktujących nie będzie brała udziału w jakimkolwiek ugrupowaniu mocarstw, skierowanym pośrednio lub bezpośrednio przeciwko stronie drugiej.
- W razie sporów lub konfliktów, bez względu na rodzaj spraw będących u ich podłoża, obie strony załatwią je wyłącznie w drodze pokojowej wymiany przyjaznych poglądów.
- Obecny pakt jest zawarty na 10 lat.
- Pakt ten podlega ratyfikacji w najbliższym czasie. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych powinna nastąpić w Berlinie. Pakt wchodzi w życie niezwłocznie po podpisaniu.
Opinii publicznej przedstawiono siedem artykułów porozumienia, ale był jeszcze tajny protokół, który podzielił Europę na dwie strefy wpływów i bezpośrednio zaważył na losach Polski.
Atak III Rzeszy na Polskę
Kwestię Polski poruszono w punkcie drugim tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow: „W wypadku terytorialnych i politycznych przekształceń na terenach należących do Państwa Polskiego granica stref interesów Niemiec i ZSRR przebiegać będzie w przybliżeniu po linii rzek Narwi, Wisły i Sanu. Kwestia, czy w obopólnym interesie będzie pożądane utrzymanie niezależnego Państwa Polskiego i jakie będą granice tego państwa, będzie mogła być ostatecznie wyjaśniona tylko w toku dalszych wydarzeń politycznych. W każdym razie oba rządy rozstrzygną tę kwestię na drodze przyjaznego porozumienia”.
„Pakt Ribbentrop-Mołotow przyniósł Hitlerowi pozornie mniejsze korzyści niż Stalinowi: terytorium polskie na zachód od linii Wisły oraz uznanie Litwy za niemiecką strefę wpływów - pisał polski historyk prof. Andrzej Garlicki. „Ale Hitler otrzymywał równocześnie - i to było bezcenne - gwarancje neutralności Moskwy w jego konflikcie z Zachodem. Groźba wojny na dwa fronty, przynajmniej w najbliższym czasie, przestawała istnieć dla Niemiec”. 1 września 1939 roku III Rzesza zaatakowała Polskę.
Atak ZSRR na Polskę
W pierwszych dniach niemieckiej agresji na Polskę Stalin czekał. Chciał sprawdzić, jak silny opór Niemcom stawią Polacy oraz jak wobec niemieckiej agresji zachowają się Wielka Brytania i Francja. 17 września 1939 r. w nocy do Komisariatu Spraw Zagranicznych (MSZ) w Moskwie wezwany został ambasador RP Wacław Grzybowski.
„Wojna polsko-niemiecka ujawniła wewnętrzne bankructwo państwa polskiego. W ciągu dziesięciu dni działań wojennych Polska utraciła wszystkie swoje ośrodki przemysłowe i centra kulturalne. Warszawa, jako stolica Polski, już nie istnieje. Rząd polski uległ rozkładowi i nie przejawia oznak życia. Oznacza to, że państwo polskie i jego rząd faktycznie przestały istnieć. Tym samym utraciły ważność umowy zawarte pomiędzy ZSRR a Polską” - odczytano treść uzgodnionej wcześniej z Berlinem noty.
Jak uzasadniono wkroczenie Armii Czerwonej do Polski? „Rząd sowiecki nie może pozostać obojętny na fakt, że zamieszkująca terytorium Polski pobratymcza ludność ukraińska i białoruska, pozostawiona własnemu losowi, stała się bezbronna. Wobec powyższych okoliczności Rząd Sowiecki polecił Naczelnemu Dowództwu Armii Czerwonej, aby nakazało wojskom przekroczyć granicę i wziąć pod swoją opiekę życie i mienie ludności zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi. Rząd sowiecki zamierza równocześnie podjąć wszelkie środki mające na celu wywikłanie narodu polskiego z nieszczęsnej wojny, w którą wepchnęli go nierozumni przywódcy, i umożliwienie mu zażycia pokojowej egzystencji”.
Źródło: Radio ZET/PAP/”Gazeta Lwowska” nr 191, 25 sierpnia 1939 r.
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
