`

Archeolodzy przecierali oczy. To odkrycie to rzadkość. "Jedne z najstarszych reliktów"

3 min. czytania
18.11.2025 14:59
Obserwuj nas na Google

Wyjątkowe odkrycie podczas prac archeologicznych w Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Badacze natrafili na pozostałości drewnianej zabudowy z czasów, zanim pojawiły się tu murowane kamienice. Prawdopodobnie były to budynki mieszkalne z przełomu XIII i XIV wieku. Przedstawiciele Domu Kopernika chcą, by ich pozostałości zostały wyeksponowane na wystawie. "Odkrycie tak wyjątkowych reliktów zdarza się raz na wiele lat, czasem raz na pokolenie" - podkreślają we wpisie w mediach społecznościowych.

Odkrycia archeologów w Domu Kopernika
fot. facebook.com/DomMikolajaKopernika

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Archeolodzy w Domu Kopernika w Toruniu odkryli jedne z najstarszych reliktów drewnianych miasta, pochodzące z przełomu XIII i XIV wieku.
  • Zespół Muzeum Okręgowego w Toruniu natrafił na dobrze zachowaną konstrukcję drewnianą, co rzuca nowe światło na wczesną zabudowę Torunia.
  • Prace będą kontynuowane, aby ustalić przeznaczenie konstrukcji i umożliwić jej przyszłą prezentację na planowanej wystawie stałej.

Odkrycie archeologów w Domu Kopernika w Toruniu

W Toruniu trwają prace archeologiczne w Domu Mikołaja Kopernika. Badania prowadzone od końca sierpnia pozwoliły dotrzeć do nieodkrytych dotąd warstw. Oficjalny profil Domu Mikołaja Kopernika w mediach społecznościowych poinformował we wtorek o największym dotąd odkryciu. Archeolodzy dotarli bowiem do "jednych z najstarszych reliktów drewnianych tej części Torunia".

"Pod współczesnymi i nowożytnymi nawarstwieniami zespół archeologów MOT (Muzeum Okręgowego w Toruniu, którego Dom Kopernika jest oddziałem - red.) natrafił na pozostałości dawnej zabudowy drewnianej, najprawdopodobniej z przełomu XIII i XIV wieku - na pewno sprzed roku 1370, zanim na parceli pojawił się murowany dom, który w latach 1462-1480 był własnością rodziny Kopernika" - czytamy we wpisie Domu Mikołaja Kopernika.

Dom Mikołaja Kopernika: "To rzadkość"

Badacze odsłonili znajdujący się na wysokości środkowej oficyny zarys drewnianej konstrukcji. Została wzniesiona w technice wieńcowej, z niezwykle dobrze zachowanym węgłem łączonym "na zakładkę". "To rzadkość - relikty drewnianych budowli mieszkalnych z najwcześniejszych faz Torunia praktycznie się nie zachowały, dlatego znalezisko ma znaczenie wyjątkowe nie tylko dla historii Domu Mikołaja Kopernika, lecz także dla badań nad najwcześniejszą zabudową miasta" - wyjaśnia we wpisie Dom Kopernika.

Odkrycie może pomóc w zobrazowaniu, jak wyglądała ta część Torunia w czasach przed pojawieniem się murowanych kamienic. Zdaniem badaczy najprawdopodobniej odkryty drewniany budynek był zorientowany na osi wschód-zachód, czyli inaczej niż obecnie - prostopadle do aktualnego układu. Oznacza to, że w okresie sprzed drugiej połowy XIV wieku organizacja parceli była w tym miejscu inna. 

Redakcja poleca

Badania określą dokładny wiek odkryć

Badacze są na razie ostrożni w ocenie przeznaczenia odkrytej konstrukcji. Mógł to być zarówno budynek mieszkalny, jak i gospodarczy, a nawet cysterna na wodę, choć te znane z XIV-XV wieku są jednak mniejsze. Badacze skłaniają się ku wersji, zgodnie z którą pełnił funkcje mieszkalne lub warsztatowe. 

W najbliższych tygodniach fragmenty drewna zostaną poddane badaniom dendrologicznym. To pozwoli na ustalenie ich wieku i bardziej precyzyjne określenie chronologii tego miejsca. Dom Kopernika podkreśla, że największym wyzwaniem będzie zachowanie odkryć nie tylko do dalszych badań, ale i ich ekspozycji w przyszłości. 

Odkrycia trafią na wystawę?

"Równolegle trwają intensywne prace nad możliwością poddania całej odsłoniętej konstrukcji procesowi konserwacji, który umożliwi jej prezentację na przyszłej wystawie stałej. O to w chwili obecnej walczymy. Założenia przewidują ekspozycje »in situ«, ale przy założeniu wyjęcia reliktów, wykonania niezbędnych prac zabezpieczających na zewnątrz, następnie odtworzenia układu odkrytej budowli w przygotowanym wcześniej wnętrzu" - czytamy.

Przygotowanie takiej ekspozycji będzie jednak wyzwaniem, w dodatku kosztownym. Mowa bowiem o konserwacji 700-letniego drewna, ale też stworzenia odpowiednich warunków do przygotowania wystawy. "Walczymy o zachowanie tego dziedzictwa - jako materialnego świadectwa narodzin miasta. Staramy się obecnie o to, aby te XIII- i XIV-wieczne fragmenty przetrwały nie w magazynach, lecz w miejscu swojego odkrycia, dostępne dla zwiedzających i przyszłych pokoleń" - zaznaczono we wpisie.

"Nie jest to droga łatwa - ale to dziedzictwo jest tego warte. Odkrycie tak wyjątkowych reliktów zdarza się raz na wiele lat, czasem raz na pokolenie. Naszym obowiązkiem jest zrobić wszystko, by je ochronić, zachować i udostępnić" - dodano. Prace archeologiczne prowadzi zespół archeologów Muzeum Okręgowego w Toruniu, pod kierownictwem Leszka Kucharskiego.

Źródło: Radio ZET / facebook.com/DomMikolajaKopernika

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET