Epidemia wśród polskich dzieci. Eksperci biją na alarm. „Co trzecie dziecko"

3 min. czytania
21.04.2026 11:26
Obserwuj nas na Google

Polska zmaga się z jedną z najszybciej rosnących w Europie epidemii otyłości wśród dzieci. Dane są alarmujące. - Dziecko z otyłością ma przed sobą dziesiątki lat ekspozycji na niekorzystne środowisko metaboliczne, co powoduje powstawanie zmian prowadzących do typowych powikłań, ale o znacznie cięższym przebiegu - ostrzega w rozmowie z portalem Radio ZET.pl prof. dr hab. Małgorzata Wójcik z Kliniki Endokrynologii Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Dziecko
fot. Mateusz Kotowicz/REPORTER - zdj. ilustracyjne

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są przyczyny zwiększonej otyłości wśród dzieci.
  • Czy otyłość u dzieci jest groźniejsza niż u dorosłych.
  • Które powikłania zdrowotne są związane z otyłością dziecięcą.

Otyłość została uznana za chorobę i wpisano ją na listę Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (w klasyfikacji ICD‑10). Raport Światowej Organizacji Zdrowia wskazał, że nadwaga i otyłość występuje u 33 proc. polskich dzieci w wieku 7-9 lat. Niepokojący jest też dynamiczny wzrost liczby najmłodszych z otyłością znacznego, czyli II i III stopnia, która predysponuje do rozwoju groźnych powikłań. Na to, że dziecko boryka się z otyłością, składa się wiele czynników.

Alarmujące prognozy na temat otyłości wśród dzieci

Według prognoz Światowej Federacji Otyłości problem nadwagi i otyłości wśród dzieci wciąż narasta, a Polska nie jest wyjątkiem. „Jeśli nie podejmiemy działań już teraz, za kilka lat co trzecie dziecko może mieć poważne problemy zdrowotne wynikające z nadmiernej masy ciała. Te liczby to nie tylko statystyki – to realny problem, który dotyczy naszych rodzin, szkół i społeczności" - alarmowała już w ubiegłym roku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Sochaczewie. 

Otyłość, a w szczególności tzw. otyłość olbrzymia wśród dzieci występuje częściej z powodu wielu współdziałających ze sobą czynników. - Do najważniejszych należą: coraz mniejsza aktywność fizyczna dzieci, stale zwiększająca się liczba godzin czasu wolnego spędzanych na siedząco, niedostateczna liczba godzin i zła jakość snu. Dodatkowo: stres szkolny i związany z przemocą rówieśniczą (w tym w sieci), łatwy dostęp do wysokokalorycznej, przetworzonej, gotowej do spożycia żywności (skuteczne reklamy takich produktów) i jej zwiększone spożycie już od najmłodszych lat, a równocześnie coraz mniejszy udział świeżych warzyw w diecie dzieci - wylicza prof. dr hab. Małgorzata Wójcik z Kliniki Endokrynologii Dzieci i Młodzieży UJ.

Czy otyłość u dzieci jest groźniejsza niż u dorosłych?

Wszystkie te zmiany powodują łatwiejsze niż wcześniej ujawnienie się wpływu genów predysponujących do rozwoju otyłości. - Dziecko z chorobą otyłościową często nie prezentuje jej jawnych powikłań albo są one interpretowane jako choroby dodatkowe (np. problemy ortopedyczne, bóle głowy, zaburzenia przebiegu dojrzewania, problemy dermatologiczne, ciężki przebieg astmy itp.). Dlatego często interwencja medyczna jest opóźniona lub ukierunkowana na leczenie samego objawu, a nie przyczyny - wyjaśnia prof. dr hab. Małgorzata Wójcik. 

- Drugą bardzo istotną cechą otyłości dziecięcej jest to, że dziecko z tą chorobą ma przed sobą dziesiątki lat ekspozycji na niekorzystne środowisko metaboliczne - podwyższone stężenie glukozy, dyslpidemię, nadciśnienie tętnicze itp., co powoduje powstawanie zmian prowadzących do typowych powikłań, jak miażdżyca, choroba serca i naczyń, ale o znacznie cięższym przebiegu oraz gorszym rokowaniu - dodaje ekspertka.

Konsekwencje choroby otyłościowej mogą być widoczne już w dzieciństwie i prowadzić do nieprawidłowego rozwoju fizycznego, ale także psychicznego i społecznego. - Otyłość u dzieci jest chorobą ogólnoustrojową, której następstwa obejmują zarówno zaburzenia somatyczne, jak i psychiczne, a ich obecność w młodym wieku istotnie zwiększa ryzyko przedwczesnej chorobowości i śmiertelności w życiu dorosłym - podkreśla Małgorzata Wójcik. Jakby tego było mało, otyłość rozpoczynająca się w dzieciństwie wiąże się z trwałymi zmianami w zakresie liczby komórek tłuszczowych oraz regulacji apetytu i metabolizmu, co istotnie utrudnia redukcję masy ciała w wieku dorosłym. Dodatkowo utrwalone wzorce żywieniowe i styl życia sprzyjają nawrotom choroby. Szacuje się, że około 80 proc. otyłych dzieci i nastolatków pozostaje otyłych w dorosłości.

Jak walczyć z otyłością wśród dzieci?

Do najczęstszych problemów zdrowotnych powiązanych z otyłością dziecięcą należą: nadciśnienie tętnicze i wszystkie jego konsekwencje, w tym gorsze rokowanie powikłań sercowo-naczyniowych, stany przedcukrzycowe i cukrzyca typu 2., stłuszczenie wątroby, wady postawy, przeciążenie układu kostno-stawowego, obturacyjny bezdech senny, bóle głowy, zespół przewlekłego zmęczenia, zaburzenia funkcjonowania układu wydzielania wewnętrznego, w tym funkcji tarczycy, dojrzewania płciowego i inne.

Redakcja poleca

W przypadku dzieci leczenie otyłości opiera się głównie na wprowadzeniu diety opartej na zasadach zdrowego żywienia. Nie stosuje się skrajnie restrykcyjnych i niedoborowych diet. Głównym celem leczenia jest poprawa stanu zdrowia. „Nie ma jednego i prostego rozwiązania problemu nadwagi i otyłości. Jest to problem złożony i wymaga wielokierunkowego podejścia i współpracy różnych środowisk i specjalistów. Podstawą leczenia otyłości u dzieci i młodzieży jest zmiana stylu życia polegająca na zmianie sposobu żywienia całej rodziny, zwiększenia aktywności fizycznej całej rodziny i wsparcia psychicznego dla dziecka" - czytamy na stronie pacjent.gov.pl.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET