Exit poll i late poll: czym są i czym się różnią?
Zgodnie z polskim prawem wybory poprzedza cisza wyborcza, która rozpoczyna się o północy w dniu poprzestającym głosowanie. Od tej pory obowiązuje zakaz wszelkiej agitacji politycznej. Nie są publikowane żadne sondaże, dlatego wyborcy z niecierpliwością wyczekują na pierwsze wzmianki o prognozowanych wynikach. Właśnie to dają im exit i late poll. Sondaże te jednak diametralnie się od siebie różnią. Na czym to polega?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym różnią się sondaże exit poll i late poll?
- O której są one podawane?
- Kiedy i o której godzinie podane zostaną oficjalne wyniki wyborów prezydenckich.
Czym są exit poll i late poll i kiedy są publikowane?
Wybory prezydenckie w Polsce odbędą się już w niedzielę 18 maja. Jak zawsze, kampanii wyborczej towarzyszą liczne sondaże opinii publicznej, które pozwalają wyborcom śledzić poparcie dla poszczególnych kandydatów. Tego typu badania – realizowane przez renomowane ośrodki badawcze – mają ogromne znaczenie informacyjne i polityczne, ponieważ pomagają zorientować się, kto ma realne szanse na wejście do drugiej tury lub na wygraną. Jednak tuż przed dniem wyborów obowiązywać zaczyna cisza wyborcza, podczas której nie wolno prowadzić agitacji ani publikować wyników sondaży – zarówno tych przedwyborczych, jak i prognoz. Cisza wyborcza trwa do zakończenia głosowania, zwykle do godziny 21:00, i to właśnie wtedy, zaraz po zamknięciu lokali wyborczych, opinii publicznej przedstawiane są pierwsze wyniki – exit poll, a po kilku godzinach late poll. Oba te badania pozwalają oszacować wyniki wyborów, zanim opublikowane zostaną oficjalne dane Państwowej Komisji Wyborczej.
Czym różnią się exit poll i late poll?
Exit poll i late poll to wstępne wyniki sondażowe, które publikowane są wieczorem w dniu wyborów, jednak różnią się one zasadą realizacji. Exit poll to sondaż przeprowadzany przy wyjściu z lokali wyborczych. Ankieterzy pytają wyborców, na kogo oddali głos, a wyniki są przeliczane na poziomie ogólnokrajowym. To właśnie te dane podawane są tuż po zakończeniu ciszy wyborczej – zazwyczaj o godzinie 21:00. Badanie to ma dużą wartość predykcyjną, choć obarczone jest marginesem błędu, zwłaszcza w przypadku frekwencji niereprezentatywnej lub odmów udzielenia odpowiedzi. Właśnie dlatego wyniki exit poll są wzbogacane o cząstkowe dane, które spływają z komisji wyborczych, które już dokonują liczenia głosów. I tym są wyniki late poll, zazwyczaj publikowane późnym wieczorem lub w nocy po wyborach. Wyniki late poll są znacznie bliższe ostatecznym wynikom ogłaszanym przez PKW.
Late poll a oficjalne wyniki wyborów. Kiedy PKW je podaje?
Ponieważ late poll nie obejmuje głosów ze wszystkich komisji wyborczych, a jedynie wyniki cząstkowe, rzadko kiedy wyniki sondażowe są identyczne z tymi oficjalnymi. Dla przykładu w wyborach prezydenckich w 2020 roku różnica między danymi exit poll a oficjalnymi wynikami była niewielka, ale zauważalna. W pierwszej turze exit poll wskazywał na 41,8 proc. dla Andrzeja Dudy i 30,4 proc. dla Rafała Trzaskowskiego. Oficjalne wyniki to odpowiednio 43,5 proc. i 30,5 proc. W drugiej turze różnica była jeszcze mniejsza: exit poll dał Dudzie 50,4 porc., a Trzaskowskiemu 49,6 proc.; ostateczne wyniki to 51,03 proc. do 48,97 proc.
Quiz: Polskie piosenki wyborcze. Wielu wciąż nie może o nich zapomnieć...
Jeśli chodzi o same wyniki wyborów, to są one podawane etapowo. Wyniki cząstkowe publikowane są w miarę jak z komisji obwodowych spływają dane. Następnie podawane są też dane z komisji okręgowych, które obejmują sumaryczne dane z większych regionów, a ich wynik jest coraz dokładniejszy. Wreszcie, zwykle w ciągu 24-48 godzin od zakończenia głosowania PKW publikuje oficjalne wyniki wyborów. Może się jednak zdarzyć, że konieczne jest ponowne przeliczenie, a to opóźnia cały proces. W 2025 roku oficjalnych wyników wyborów można spodziewać się już 19-20 maja. Wówczas bezie oficjalnie wiadomo, czy któryś z kandydatów uzyskał minimum wymagane do zwycięstwa w I turze, czy też odbędzie się tura druga.
Źródło: Radio ZET/gov.pl/prezydent20200628.pkw.gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
