Radio ZET
Wiadomości
Polska
Generał Sosabowski został zrehabilitowany przez Anglików. Co to za postać?

Generał Sosabowski został zrehabilitowany przez Anglików. Co to za postać?

Karolina Apiecionek

2 min. czytania

18.06.2025 11:53

Gen. Stanisław Sosabowski został oficjalnie zrehabilitowany przez brytyjski rząd. Uroczystość odbyła się 18 czerwca 2025 r. w Warszawie. Wzięli w niej udział szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wiceminister obrony Wielkiej Brytanii Vernon Coaker. Dlaczego polski generał musiał zostać zrehabilitowany?

Wystawa poświęcona Stanisławowi Sosabowskiemu

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim był gen. Stanisław Sosabowski.
Czym naraził się Anglikom.
W jakich okolicznościach umarł.

Generał Sosabowski – kto to?

Stanisław Sosabowski urodził się 8 maja 1892 roku w Stanisławowie. W kampanii wrześniowej dowodził 21. pułkiem piechoty „Dzieci Warszawy”. Brał udział w pamiętnej Bitwie pod Mławą 1939. Zgodnie z postanowieniami aktu kapitulacyjnego 30 września 1939 r., wyjechał do pierwszego etapu niewoli do Żyrardowa, ale zbiegł, wrócić do Warszawy i wstąpił do Służby Zwycięstwu Polski.

N początku wojny Stanisław Sosabowski dostał zadanie przedarcia się przez Węgry do Francji, żeby przekazać meldunki rządowi na uchodźstwie. 21 grudnia 1939 r., pod przybranym nazwiskiem „Emil Hełm”, przybył do Paryża. W kwietniu 1940 został dowódcą 4. Dywizji Piechoty. 19 czerwca 1940 r., wraz z 6 tys. żołnierzy, został ewakuowany do Wielkiej Brytanii.

Co zrobił Stanisław Sosabowski?

Po dotarciu do Wielkiej Brytanii Sosabowski zgłosił się do polskiego sztabu, gdzie otrzymał przydział na dowódcę formującej się właśnie 4. Brygady Kadrowej Strzelców. Postanowił utworzyć pierwszą w historii Wojska Polskiego jednostkę spadochronową. Tak powstała Pierwsza Brygada Spadochronowa.

Brygada wzięła udział w największej w II wojnie światowej operacji powietrznodesantowej sprzymierzonych Market Garden. Razem z brytyjską 1. Dywizją Powietrznodesantową miała zająć most na Dolnym Renie. Część Brygady dotarła pod Arnhem w zrzutach 18 i 19 września. Zrzut większości Brygady, na czele z Sosabowskim, miał nastąpić 20 września, ale przełożono go ze względu na złe warunki pogodowe. W nocy z 21 na 22 września nie znaleziono promu, który miał cumować w okolicach Driel. Natomiast 24 września gen. Stanisław Sosabowski ostro zaprotestował przeciwko przeprawieniu się przez Ren, obawiając się strat wśród ludzi, co rozwścieczyło dowódcę – gen. Fredericka Browninga.

Za bitwę pod Arnhem gen. Sosbowski został odznaczony Krzyżem Walecznych. W listopadzie gen. Browning zażądał odebrania mu dowództwa Brygady. Zdaniem historyków, Sosabowski stał się kozłem ofiarnym, a główną odpowiedzialność za fiasko Market Garden ponosił sam Browning.

Jak zmarł Sosabowski?

W lipcu 1948 gen. Stanisław Sosabowski został zdemobilizowany. Pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii i pracował w fabryce silników elektrycznych, a potem telewizorów. „Przez 17 lat pracowałem w fabryce jako oficjalnie nie znany, prowadząc żywot podwójny: zwykłego robotnika przez 5 dni w tygodniu, „jako szeregowiec fabryczny” – „Stan”, oraz dostojny żywot polskiego generała, poniekąd „ojca” polskich spadochroniarzy” – pisał we wspomnieniach.

Gen. Stanisław Sosabowski zmarł 25 września 1967 roku w Londynie. Jego prochy spadochroniarze przywieźli do kraju. Znajdują się na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.

Źródło: Radio ZET/PAP

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET