Lotnisko w Radomiu powstało bez kluczowej decyzji. Ujawniamy nowe ustalenia śledczych

Dokumenty dotyczące procedury podziału ruchu lotniczego, które Ministerstwo Infrastruktury w ostatnich tygodniach przekazało Prokuraturze Regionalnej w Lublinie, mogą mieć decydujące znaczenie dla dalszych losów śledztwa. Trwające od roku postępowanie dotyczy podejrzenia niegospodarności przy budowie lotniska Warszawa- Radom. Wszczęto je 28 listopada ubiegłego roku.

Z naszych informacji wynika, że rozbudowę lotniska w Radomiu rozpoczęto, a później kontynuowano, mimo braku pozytywnej decyzji o podziale ruchu lotniczego między lotniskami Chopina, a planowanym w Radomiu. Dokument jest jednym z ważnych elementów procesu inwestycyjnego. Pozwala m.in. określić czy budowa za kilkaset milionów złotych ma ekonomiczne uzasadnienie.

Inwestycja bez kluczowej decyzji. „Do procedury nie wrócono”

Nasze ustalenia potwierdza prokurator Beata Syk-Jankowska, rzeczniczka Prokuratury Regionalnej w Lublinie. Korespondencja, która jest w posiadaniu śledczych, dotyczy całego procesu związanego ze złożonym 10 lipca 2018 r. wnioskiem ówczesnego Prezesa Przedsiębiorstwa Państwowego „Porty Lotnicze” Mariusza Szpikowskiego.

- Wniosek dotyczył wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o podziale ruchu lotniczego pomiędzy portami lotniczymi Lotnisko Chopina w Warszawie i Port Lotniczy Radom. Pozytywna decyzja miała umotywować rozbudowę lotniska w Radomiu. Jednakże decyzja nie została wydana. W 2020 r. z uwagi na pandemię COVID-19, została podjęta decyzja o czasowym zawieszeniu prac nad projektem. Do procedury nie powrócono, a pomimo tego kontynuowano rozbudowę lotniska w Radomiu – informuje RadioZET.pl prokurator Syk-Jankowska.

Śledczy nie przedstawili jednak dotąd zarzutów żadnej z osób odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację inwestycji. Postępowanie nadal prowadzone jest w sprawie. Przypomnijmy, że śledztwo dotyczy czasu, gdy prezesami PPL byli Mariusz Szpikowski (2016-2020), a następnie Stanisław Wojtera (2020-2024).

Za prezesury Szpikowskiego, w 2018 roku, PPL przejęły infrastrukturę zadłużonego lotniska i rozpoczęły przygotowania do jego rozbudowy. Za czasów Wojtery inwestycja była kontynuowana. Ministrem infrastruktury był wówczas polityk PiS Andrzej Adamczyk. Zarówno prezesi spółki, jak i politycy Zjednoczonej Prawicy przekonywali, że rozbudowa lotniska ma uzasadnienie ekonomiczne. Pierwszy samolot pasażerski wystartował z Radomia pod koniec kwietnia 2023 roku, jeszcze za rządów PiS. Na uroczystości otwarcia pojawiła się duża grupa polityków tej partii, z premierem Mateuszem Morawieckim na czele.

Fot. Adam Chełstowski/Forum
Otwarcie portu lotniczego Warszawa Radom, 27.04.2023

Prokuratura szuka biegłych. Śledztwo szybko się nie zakończy

W prokuraturze słyszymy, że dokumenty z ministerstwa były potrzebne, żeby zamówić opinię zespołu biegłych dotyczącą ekonomicznego uzasadnienia budowy. - W toku śledztwa zachodzi konieczność wywołania opinii zespołu biegłych z zakresu ekonomii, finansów i analiz rynku. Prokurator zwrócił się do kilku instytucji na terenie kraju z zapytaniem o możliwość wykonania tejże opinii ze wskazaniem terminu i kosztów - dodaje Beata Syk-Jankowska. Na razie nie wiadomo, kto przygotuje dokument oraz jaki będzie jego koszt. Natomiast konkluzje z niego płynące mogą mieć istotne znaczenie dla oceny, czy decyzje podejmowane przez ówczesne władze PPL doprowadziły do wyrządzenia spółce szkody majątkowej.

Termin prowadzenia śledztwa upływa 26 listopada. Jednak wszystko wskazuje na to, że potrwa znacznie dłużej. - Prokurator w najbliższym czasie skieruje do Prokuratury Krajowej wniosek o przedłużenie okresu śledztwa o kolejne sześć miesięcy – mówi rzeczniczka Prokuratury Regionalnej w Lublinie.

W trakcie postępowania przesłuchano już ponad 50 świadków. Są wśród nich pracownicy firmy, która przygotowała analizę rynkową i ekonomiczną zasadności budowy lotniska, a także pracownicy portu lotniczego Warszawa-Radom oraz Polskich Portów Lotniczych. Śledczy zabezpieczyli też korespondencję między zarządem spółki a Ministerstwem Infrastruktury oraz innymi podmiotami, które uczestniczyły w procesie dotyczącym inwestycji. Dysponują też kompletem dokumentów dotyczących zakupu gruntów pod lotnisko od gminy Radom.

Przypomnijmy, że budowa lotniska w Radomiu miała kosztować ok. 480 mln zł. Jednak w trakcie prac budżet inwestycji znacząco wzrósł. Ostatecznie pochłonęła blisko 740 mln zł. Gdy dodamy do tego koszty przejęcia infrastruktury spółki czy utrzymania niemal pustego lotniska to kwota sięgnęła aż 850 mln zł. W samym zawiadomieniu dotyczącym podejrzenia niegospodarności wysokość szkody określono na co najmniej 812,5 mln zł.

Redakcja poleca

Lotnisko w Radomiu. Będą zwolnienia, śledztwo prokuratury wkracza w kluczową fazę

To lotnisko jest „koszmarem" turystów. „Niektórzy wręcz tracą przytomność"

Miażdżący raport NIK i audyt. Nowe władze PPL zawiadamiają prokuraturę

Plany budowy lotniska w Radomiu zaczęły nabierać kształtów na dobre w 2018 roku. Operatorem lotniska została wtedy spółka Polskie Porty Lotnicze. Jej ówczesny prezes Mariusz Szpikowski podjął decyzję o budowie nowego terminala pasażerskiego, który może obsłużyć nawet trzy miliony pasażerów rocznie, nowej płyty postojowej oraz wydłużeniu do 2,5 km pasa startowego. Zrobił to na podstawie analizy firmy doradczej i projektowej ARUP.

Jednak po władzy, jesienią 2023 roku nowy zarząd PPL zamówił audyt inwestycji. Jest bardzo krytyczny wobec byłych menedżerów. Pojawiają się zarzuty, że przy podejmowaniu decyzji o budowie lotniska, mogło dojść do przekroczenia uprawnień oraz niegospodarności. Równie krytyczny jest raport Najwyższej Izby Kontroli.

„ NIK ocenia negatywnie wydatkowanie środków przez PPL w kwocie 738 mln 424,2 tys. zł na budowę lotniska w Radomiu bez uzasadnienia ekonomicznego, w oparciu o nierealne i teoretyczne założenia. W ocenie NIK niegospodarne były decyzje dotyczące: bezpodstawnego odstąpienia od modernizacji Lotniska Chopina w Warszawie oraz braku zgody byłych Prezesów PPL na inwestycje w rozwój lotniska Warszawa Modlin” - można przeczytać w wystąpieniu pokontrolnym NIK.

Kontrolerzy zwracali uwagę przede wszystkim na nierealistyczne prognozy ruchu pasażerskiego, na których oparto inwestycję. Według założeń PPL lotnisko miało obsłużyć dwa miliony pasażerów już w 2023 roku, a w 2035 roku liczba ta miała wzrosnąć do siedmiu milionów. Tymczasem NIK oceniła, że realny potencjał radomskiego portu wynosi około 500 tys. pasażerów rocznie.

Na podstawie tych dokumentów władze PPL w październiku ubiegłego roku złożyły zawiadomienie do prokuratury w sprawie działań dwóch byłych prezesów Mariusza Szpikowskiego oraz Stanisława Wojtery. Dotyczy ono niegospodarności menedżerskiej, której efektem było wyrządzenie szkody majątkowej wielkich rozmiarów.

Warto wspomnieć, że w wywiadzie dla „Wyborczej” z marca 2018 roku prezes Szpikowski przekonywał: „W pierwszej fazie inwestycja w Radomiu zajmie dwa lata i będzie kosztowała ok. 425 milionów złotych. Gdybym to samo chciał zrobić w Modlinie, zajęłoby to cztery lata i kosztowało 1,045 miliarda złotych.” Już po złożeniu zawiadomienia do prokuratury przez nowe władze PPL przekonywał w serwisie money.pl, że nie ma sobie nic do zarzucenia. Jego zdaniem inwestycja miałaby uzasadnienie ekonomiczne, gdyby nie decyzje m.in. władz lotniska Okęcie, dla którego Radom miał być portem komplementarnym. Natomiast Stanisław Wojtera tłumaczył, że gdy został prezesem, budowa była już tak zaawansowana, że nie można było się z niej wycofać.

Duże problemy lotniska w Radomiu i zwolnienia

Mimo ogromnych środków przeznaczonych na rozbudowę lotnisko w Radomiu zmaga się z dużymi problemami. Ruch pasażerski nadal jest tu znacznie niższy od przewidywań. W czerwcu chwalono się odprawieniem 16 tys. pasażerów, w lipcu było to blisko 26 tys. podróżnych, a w sierpniu prawie 29 tys. Dwa ostatnie miesiące to efekt ruchu czarterowego. We wrześniu z lotniska w Radomiu skorzystało prawie 19 tys. pasażerów, a w październiku zaledwie 9,4 tys. Łącznie od początku roku do końca października radomski port obsłużył tylko 113 tys. podróżnych.

W sierpniu władze PPL poinformowały o znaczącym ograniczeniu zatrudnienia. Spośród około 180 osób zatrudnionych w porcie liczba pracowników miała zostać zmniejszona o około 20 proc. Część z nich miało otrzymać propozycję przeniesienia do pracy na warszawskim Okęciu. Ten krok to efekt ogromnej straty finansowej lotniska w Radomiu. W 2025 roku  wyniosła ona 44 mln zł. I to wyłącznie dzięki temu, że 17 mln zł dołożył samorząd Radomia, który  płaci spółce za zarządzanie obiektem. Gdyby nie to, strata sięgnęłaby aż ok. 61 mln zł.

W ramach restrukturyzacji zlikwidowana miała być część stanowisk menedżerskich. Łukasz Rusiniak z zespołu komunikacji zewnętrznej PPL przekonywał RadioZET.pl, że masowych zwolnień nie będzie. - Mówimy o procesie optymalizacji i uelastycznienia struktury zatrudnienia, a nie o masowych zwolnieniach. Dostosowujemy wielkość zespołu do realnych, bieżących potrzeb operacyjnych portu oraz sezonowości ruchu lotniczego. Proces ten ma charakter ciągły i jest prowadzony w sposób ewolucyjny. Naszym priorytetem jest w pierwszej kolejności wykorzystanie naturalnej rotacji kadr oraz mechanizmów przemieszczeń wewnątrz spółki - tłumaczył nam w sierpniu Rusiniak.

Redukcja etatów ma przynieść kilka milionów złotych oszczędności rocznie. Zapytaliśmy biuro prasowe PPL czy proces się zakończył i jakie są jego efekty. Do momentu publikacji nie otrzymaliśmy odpowiedzi.

Źródło: Radio ZET