`

„Mały Wawel” na Podkarpaciu. To dzieło późnego renesansu na ziemiach polskich

2 min. czytania
Aktualizacja 02.09.2025
02.09.2025 11:57
Obserwuj nas na Google

Polska skrywa wiele zachwycających zabytków. Jednym z regionów obfitujących w ciekawe budynki jest bez wątpienia województwo podkarpackie. Na terenie powiatu tarnobrzeskiego stoi urokliwy zamek według projektu Santi Gucciego. Budynek często określa się mianem „Małego Wawelu”.

Zamek w Baranowie Sandomierskim
fot. Rafal JABLONSKI/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak powstał zamek w Baranowie Sandomierskim i kto go zaprojektował.
  • Co można zobaczyć w zamkowych wnętrzach.
  • Jakie zmiany na przestrzeni lat przechodził obiekt.

Ten zamek jest prawdziwą perełką. Przeszedł wiele

Baranów Sandomierski jest miejscowością w powiecie tarnobrzeskim (woj. podkarpackie). Prawa miejskie uzyskano tu w 1354 r. W Baranowie Sandomierskim stoi niezwykły budynek – zamek zaprojektowany przez Santi Gucciego, architekta królewskiego z Florencji. Trzykondygnacyjny obiekt zbudowany na planie prostokąta wzniesiono na przełomie XVI i XVII w. Miał służyć jako siedziba rodu Leszczyńskich.

Na oficjalnej stronie internetowej Baranowa Sandomierskiego można przeczytać: „Ostatnim właścicielem zamku z rodu Leszczyńskich był Rafał Leszczyński. W 1677 roku zamek wraz z dobrami został sprzedany księciu Jerzemu Wiśniowieckiemu. W 1682 roku książę Jerzy Wiśniowiecki zmarł, a jego żona ponownie wyszła za mąż, za księcia Józefa Karola Lubomirskiego”. Książę Lubomirski polubił zamek do tego stopnia, że rozpoczął jego rozbudowę.

W następnych latach budynek przechodził rozmaite zmiany – trafiał w ręce innych właścicieli, doświadczył dwóch pożarów, ucierpiał podczas II wojny światowej. Pod koniec lat 50. XX w. rozpoczęto proces remontu i odnawiania obiektu. Do 1995 r. w jego wnętrzach funkcjonowało muzeum Zagłębia Siarkowego; od 1997 r. zamkiem opiekuje się warszawska Agencja Rozwoju Przemysłu SA.

„Mały Wawel”. Nakręcono tu film z wielką gwiazdą polskiego kina

Budynek jest jednym z najpopularniejszych dzieł architektury późnego renesansu na ziemiach polskich i bywa określany jako „Mały Wawel” ze względu na podobieństwo do legendarnego zamku królewskiego w Krakowie. Część pomieszczeń jest dostępna dla zwiedzających – zainteresowani mogą odwiedzić m.in. zbrojownię rycerską, secesyjną kaplicę czy Galerię Tylmanowską. Zamek oferuje również przestrzeń hotelową, w której można zorganizować przyjęcie weselne. Na malowniczym dziedzińcu nakręcono z kolei m.in. dramat historyczny „Barbara Radziwiłłówna” (1936). Główną rolę zagrała Jadwiga Smosarska – jedna z największych gwiazd polskiego kina w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Źródło: Radio ZET/baranowsandomierski.pl/baranow.com.pl

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET