Radio ZET
Wiadomości
Polska
Matura z polskiego. Przykłady odpowiedzi i lektur do tematów rozprawkowych

Matura z polskiego. Przykłady odpowiedzi i lektur do tematów rozprawkowych

Małgorzata Pelka

2 min. czytania

07.05.2024 15:57

Matura z polskiego 2024 zaoferowała maturzystom dwa tematy rozprawki: „Bunt i jego konsekwencje dla człowieka” oraz „Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka?”. Prezentujemy nieoficjalne, przykładowe zestawienia lektur, w których można znaleźć takie motywy literackie.

Matura 2024 - przykładowe lektury do rozprawki

Matura 2024. Bunt i jego konsekwencje dla człowieka – lektury, przykłady

Pierwszy temat rozprawki, z którym mogli zmierzyć się maturzyści, brzmiał „Bunt i jego konsekwencje dla człowieka”. Oto przykładowe lektury, w których zawarto ten motyw i które mogły zostać przywołane przez osoby podchodzące do egzaminu dojrzałości.

Mitologiczny Prometeusz buntuje się przeciwko bogom z miłości do ludzi i wykrada z Olimpu ogień. Zostaje za to surowo ukarany (cechy buntu prometejskiego wykazuje również Konrad z „Dziadów” (cz. III), mówiący „Ja kocham cały naród”). Bunt w takiej postaci sprawia, że człowiek przestaje patrzeć na świat z własnej perspektywy. Jest gotowy nawet ponieść śmierć w sprawie, którą uważa za słuszną.
Biblijna Ewa sprzeciwia się bożemu nakazowi. Skosztowanie owocu z drzewa poznania dobra i zła sprawia, że Adam i Ewa zostają wygnani z raju. Ten motyw wiąże się również z założeniem, że zakazany owoc smakuje najlepiej. Bunt kończy się zatem bolesnymi konsekwencjami.
Antygona ukradkiem grzebie brata wbrew prawu ustanowionemu przez Kreona. Spotyka ją kara, ale bohaterka nie ma wątpliwości, że postąpiła słusznie. Bunt utwierdza ją w wyznawanych wartościach i we własnym kompasie moralnym – choć historia kończy się tragicznie, to moralne zwycięstwo należy właśnie do Antygony.

Matura 2024. Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka? Lektury, przykłady

Drugi temat rozprawki, który mogli wybrać maturzyści, brzmiał: „Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka?”. Oto lektury, w których pojawiają się różne relacje (np. między małżonkami, dzieckiem i rodzicami czy warstwami społecznymi).

Penelopa i Odyseusz w „Odysei”. Penelopa wiernie czeka na męża. Jego przedłużająca się nieobecność nie osłabia moralnie; wręcz przeciwnie – wzmacnia jej upór w odrzucaniu wielu zalotników. Silna relacja miłosna z drugą osobą sprawia, że bohaterka potrafi przebrnąć przez trudny czas.
Artur i jego rodzice – Eleonora i Stomil („Tango”). Relacje z innymi mogą utrudnić człowiekowi poszukiwanie nowych rozwiązań, emancypację, a nawet możliwość buntowania się przeciwko aktualnym wzorcom czy społecznym oczekiwaniom. Odwrócona rzeczywistość w dziele Mrożka przedstawia konflikt pokoleniowy, w ramach którego Artur nie może się buntować, bo konserwatywna rzeczywistość została już obalona przez jego rodziców. Paradoksalnie wraca więc do starych wartości.
Inteligenci i chłopi w „Weselu”. Relacje z drugą osobą mogą sprawić, że człowiek patrzy na swoje otoczenie powierzchownie i/lub nie potrafi zapomnieć o przeszłości. Przedstawiciele obu warstw społecznych chcą puścić w niepamięć dawne krzywdy, ale zbytnio się od siebie różnią. Ich rozmowy są sztuczne, a relacjom patronuje powierzchowność - inteligenci wciąż gardzą chłopami i nie wiedzą zbyt wiele na temat ich prawdziwego życia, choć wyrażają fascynację ludomańską i obcą dla nich kulturą wsi.

Źródło: Radio ZET/cke.gov.pl/poezja.org

Nie przegap