Radio ZET
Wiadomości
Polska
Popularne motywy literackie na maturę. Do jakich lektur się odwołać? [LISTA]

Popularne motywy literackie na maturę. Do jakich lektur się odwołać? [LISTA]

Małgorzata Pelka

3 min. czytania

Aktualizacja 07.05.2024

06.05.2024 17:36

Motywy literackie to temat-rzeka. Maturzyści co roku zachodzą w głowę, z jakimi zagadnieniami będą musieli zmierzyć się podczas egzaminu dojrzałości z języka ojczystego. Prezentujemy listę najpopularniejszych motywów literackich wraz z przykładami ich realizacji w lekturach znanych uczniom z lekcji.

Matura z polskiego 2024 - popularne motywy literackie

Matura z języka polskiego nie może odbyć się bez poruszenia przynajmniej jednego z omawianych na lekcjach motywów literackich. W jakich dziełach należy szukać realizacji najpopularniejszych tematów i do czego można odwołać się podczas pisania rozprawki albo zdawania matury ustnej? Oto lista znanych motywów wraz z przykładami. W rozpisce znalazły się zarówno lektury obowiązkowe, jak i uzupełniające.

Matura z języka polskiego 2024. Motywy miłości, śmierci, rodziny w lekturach

O jakie motywy pytano na egzaminach maturalnych z poprzednich lat? Które z tych powracających w literaturze i kulturze tematów można znaleźć w omawianych na lekcjach lekturach szkolnych? Prezentujemy spis kultowych motywów literackich wraz z lekturami z podstawy programowej, na które można się powołać. Oto tematy związane z miłością, rodziną, domem czy ojczyzną.

Motyw miłości: „Romeo i Julia”, „Dzieje Tristana i Izoldy”, biblijna „Pieśń nad Pieśniami”, „Miłość (Nie widziałam cię już od miesiąca)”, „Madame”
Motyw rodziny: „Antygona”, „Skąpiec”, „Pan Tadeusz”, „Nad Niemnem”, „Król Edyp”
Motyw śmierci: „Antygona”, „Dziady” (cz. III), „Romeo i Julia”, „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, „Gloria victis”, „Treny”, „Zdążyć przed Panem Bogiem”, „Zbrodnia i kara”, biblijna śmierć Jezusa na krzyżu, „Bema pamięci żałobny rapsod”, „Balladyna”
Motyw matki: „Dziady” (cz. III), Maryja w Biblii, biblijne matki kłócące się przed obliczem króla Salomona, „Chłopi”, mitologiczna Demeter
Motyw ojca: „Treny”, „Skąpiec”, „Chłopi”, mitologiczni Kronos, Zeus i Dedal, biblijni Abraham i Hiob
Motyw małżeństwa: „Romeo i Julia”, „Chłopi”, mitologiczne małżeństwo Kory i Hadesa, „Konrad Wallenrod”, „Wesele”, „Pamiętniki”, „Makbet”
Motyw kobiety: „Balladyna”, „Lalka”, „Żona modna”, „Nad Niemnem”, biblijna Ewa
Motyw dzieciństwa: „Ferdydurke”, „Nie-Boska komedia”, „Treny”
Motyw domu: „Pan Tadeusz”, „Odyseja”, „Legenda o św. Aleksym”, „Żywot człowieka poczciwego”, „Nad Niemnem”
Motyw ojczyzny i/lub patriotyzmu: „Hymn do miłości ojczyzny”, „Kazania sejmowe”, „Przedwiośnie”, „Konrad Wallenrod”, „Odyseja”, „Potop”
Motyw konfliktu pokoleń: „Romantyczność”, „Oda do młodości”, „Chłopi”, „Tango”

Redakcja poleca

Motyw snu albo współpracy w literaturze? Co będzie na maturze z polskiego?

Matura z polskiego 2024. Co można mieć przy sobie? Co można zabrać na egzamin?

Matura z języka polskiego 2024. Motywy snu, pracy, podróży, wsi w lekturach

Motywy ukazujące rodzinę, jej konkretnych członków, dom czy ojczyznę to nie wszystko. Jakie inne zagadnienia powinni wytropić w lekturach maturzyści? Oto lista pozostałych, popularnych motywów literackich, realizowanych w dziełach omawianych na lekcjach języka polskiego. Te zagadnienia wiążą się przede wszystkim ze znanymi zjawiskami, stanami emocjonalnymi czy tematami natury społecznej.

Motyw snu: „Dziady” (cz. III), „Treny” („Tren XIX”), „Makbet”, „Profesor Andrews w Warszawie”
Motyw pracy: „Lalka”, „Chłopi”, „Nad Niemnem”, „Przedwiośnie”, mitologiczny Syzyf
Motyw kariery: „Lalka”, „Konrad Wallenrod”, „Makbet”
Motyw podróży lub wędrówki: „Potop”, „Boska komedia”, „Kordian”, „Sonety krymskie”, „Legenda o św. Aleksym”
Motyw wsi: „Chłopi”, „Wesele”, „Żywot człowieka poczciwego”, „Pan Tadeusz”, „Nad Niemnem”
Motyw miasta: „Przedwiośnie”, „Lalka”, „Zbrodnia i kara”, „Dziady” (cz. III)
Motyw przemiany: „Kordian”, „Dziady” (cz. III), „Makbet”
Motyw buntu: „Antygona”, „Przedwiośnie”, mitologiczny Ikar, mitologiczny Prometeusz, „Romeo i Julia”
Motyw tańca: „Tango”, „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (danse macabre), „Pan Tadeusz”, „Wesele”
Motyw nierówności społecznych: „Zbrodnia i kara”, „Lalka”, „Wesele”, „Chłopi”
Motyw artysty: „Madame”, „Tango”, „Exegi monumentum”, „Testament mój”
Motyw samotności: „Cierpienia młodego Wertera”, „Legenda o św. Aleksym”, „Hamlet”, „Ludzie bezdomni”, „Lalka”
Motyw wojny: „Iliada”, „Pieśń o Rolandzie”, „O poprawie Rzeczypospolitej”, „Pamiętniki”, „Pan Tadeusz”, „Konrad Wallenrod”, „Potop”, „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Motyw zbrodni: „Zbrodnia i kara”, „Makbet”, „Król Edyp”, „Pan Tadeusz”, „Balladyna”, biblijny Kain
Motyw cierpienia: „Cierpienia młodego Wertera”, „Treny”, „Dżuma”, „Proszę państwa do gazu”, biblijny Hiob