Z tego artykułu dowiesz się:
- Kiedy wypada najkrótszy dzień w 2025 roku.
- Co określa się mianem „przesilenia zimowego”.
- Jak złagodzić skutki sezonowego obniżenia nastroju.
Przesilenie zimowe 2025
„Przesilenie” pochodzi od łacińskich słów „sol” - „słońce” i „sistere” - „stać w miejscu”. To moment, w którym Słońce znajduje się bezpośrednio nad Zwrotnikiem Koziorożca - najbardziej wysuniętą na południe szerokością geograficzną. Dzięki temu na półkuli południowej dzień jest najdłuższy, a na północnej - najkrótszy.
„Przesilenia występują, ponieważ Ziemia jest nachylona wokół swojej osi o 23,5 stopnia, co ma wpływ na to, w której części powierzchni planety Słońce znajduje się dokładnie nad horyzontem” - tłumaczy BBC.
Warto wiedzieć, że przesilenie zimowe to nie „najkrótszy dzień”, a konkretny moment. W 2025 roku wypada 21 grudnia o godz. 15:03. Od tego momentu zacznie się astronomiczna zima.
Kiedy wypada przesilenie letnie?
Po przesileniu zimowym Słońce znów zaczyna przesuwać się na północ względem równika. W połowie drogi, gdy znajduje się dokładnie nad równikiem, wypada równonoc - dzień trwa tyle samo co noc.
Po sześciu miesiącach Słońce osiąga swój najbardziej wysunięty na północ punkt nad Zwrotnikiem Raka - powodując letnie przesilenie. Wracając do grudnia, jak poradzić sobie z tym trudnym okresem w roku?
Jak przetrwać zimę?
Są dwa typy ludzi: tacy, którzy w chłodne dni zakopują się pod kocykiem, zapalają świeczki i cieszą się tym, że w końcu można zwolnić oraz ci, którzy nieustannie trzęsą się z zimna, kurczą w sobie, jakby hibernują. Od czego to zależy?
- Niektórzy z nas są wrażliwi na to, kiedy tego światła jest mniej i u nich w miesiącach jesienno-zimowych dochodzi do zaburzenia w działaniu i powstawaniu serotoniny, neuroprzekaźnika, który kojarzymy chociażby z regulacją nastroju. Predyspozycja do zachorowania na sezonowe zaburzenia afektywne jest dziedziczna - tłumaczył w 2023 roku w rozmowie z Radiozet.pl psychiatra Łukasz Mokros.
Jak sobie pomóc, gdy dopada nas sezonowe zaburzenie afektywne? Przede wszystkim sprawdzić poziom witaminy D w organizmie. W Polsce zalecana jest suplementacja witaminy D od października do marca, ale w razie niedoboru lekarz zaleca lek w wyższej dawce. Warto pamiętać, żeby nie eksperymentować na własną rękę - nadmiar witaminy D obciąża nerki.
Drugim sposobem na zamortyzowanie skutków jesiennej szarugi jest zwiększenie aktywności fizycznej. Nie musi to być siłownia trzy razy w tygodniu. Czasem wystarczy 20-minutowa sesja pilates w zaciszu domowym, żeby poczuć się lepiej.
Na koniec lampa. Ale nie taka z meblowego, tylko specjalna lampa do fototerapii. To uznana przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne metoda leczenia sezonowych zaburzeń afektywnych, choć nie pierwszego wyboru. Uwaga: jeśli objawy obniżenia nastroju wpływają na codzienne funkcjonowanie i utrzymują się ponad dwa tygodnie, warto zasięgnąć opinii psychiatry, bo może rozwijać się depresja.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET