Będą zmiany na mapie Polski. Rząd zakończy wieloletni spór
Wydzielenie i utworzenie gminy Grabówka z podbiałostockiego Supraśla zakłada projekt rozporządzenia MSWiA, który znalazł się w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Dokument ma być przyjęty przez rząd w trzecim kwartale. Gmina miałaby zacząć działać od początku 2025 roku.
Grabówka chce się odłączyć od Supraśla. PiS było przeciwne
Pierwotnie gmina Grabówka miała powstać z początkiem 2016 roku, ale ówczesny rząd PiS premier Beaty Szydło uchylił decyzję poprzedników. Powstały po ostatnich wyborach rząd koalicyjny wrócił do decyzji o utworzeniu gminy Grabówka. Wydane na kilka dni przed końcem 2015 roku rozporządzenie rządu PiS uchylające decyzję o wydzieleniu gminy Grabówka, zaskarżyła wówczas do Trybunału Konstytucyjnego grupa posłów Platformy Obywatelskiej. W 2017 roku TK wskazał, że w procedurze przygotowania tego rozporządzenia nie przeprowadzono konsultacji i uznał je za niezgodne z konstytucją i z ustawą o samorządzie gminnym. Gmina Grabówka jednak nie powstała.
Wydanie rządowego rozporządzenia wymaga zasięgnięcia przez ministra – właściwego do spraw administracji publicznej – opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami, a w przypadku zmian granic gmin naruszających granice powiatów lub województw – dodatkowo opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw.
Przed wakacjami przeciwnicy podziału zebrali podpisy pod wnioskiem o referendum lokalne, a radni Supraśla przyjęli uchwałę o jego organizacji. Referendum miało się odbyć jako forma wyrażenia opinii przez mieszkańców. Prawnicy Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego (PUW) w Białymstoku od początku stali jednak na stanowisku, że jest bezprzedmiotowe i niepotrzebne do wydania – termin upływał 12 czerwca – opinii przez radę miejską.
Po zapoznaniu się – w ramach nadzoru prawnego nad działalnością samorządów – z uchwałą supraskich radnych, prawnicy PUW ocenili, że uchwała o organizacji referendum została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wymieniono naruszenia przepisów ustawy o referendum lokalnym. Zwrócono też uwagę, że wcześniej – również rozstrzygnięciem nadzorczym – wojewoda stwierdził nieważność uchwały radnych Supraśla o powołaniu komisji do sprawdzenia, czy wniosek referendalny mieszkańców odpowiada przepisom ustawy.
W ich ocenie, przy podejmowaniu uchwały o referendum doszło do naruszenia też innych przepisów, w tym Kodeksu wyborczego. Wskazali m.in. na brak oznaczenia daty referendum i wydruku odcisku pieczęci na karcie do głosowania, stanowiącej załącznik do uchwały. Zwracali uwagę, że karty niespełniające wszystkich wymogów prawnych są nieważne, a przy tym nie ma możliwości ich modyfikacji (np. uzupełnienia jej wzoru) już po jego zatwierdzeniu przez radnych. Ocenili też, że błędy prawne zawierał kalendarz referendalny – kolejny załącznik do uchwały.
Referendum w gminie Supraśl w sprawie jej podziału odbyło się już w 2015 roku. Było formalnie ważne. Przeciwko podziałowi opowiedziało się 55 proc. głosujących, ale w miejscowościach, które miałyby wejść w skład nowej gminy, zdecydowana większość głosujących opowiedziała się wówczas za podziałem.
"Zmiany w podziale terytorialnym państwa"
Z opisu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu, dotyczącego rozporządzenia w sprawie gminy Grabówka wynika, że "istotą rozwiązań planowanych w projekcie jest wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2025 roku zmiany w podziale terytorialnym państwa polegającej na utworzeniu w województwie podlaskim, w powiecie białostockim gminy Grabówka z dotychczasowego obszaru gminy Supraśl". Organem odpowiedzialnym za opracowanie projektu jest MSWiA. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to trzeci kwartał tego roku.
Przeciwko wydzieleniu gminy Grabówka są władze Supraśla i część mieszkańców tej gminy. Wspierają ich posłowie PiS. Niedawno przed KPRM w Warszawie zorganizowali protest, domagając się zaprzestania prac nad podziałem i możliwości przeprowadzenia referendum.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
