Nieodkryty skarb woj. mazowieckiego. Miasto z klimatem jak w Kazimierzu, a bez tłumów
Ta renesansowa perła Mazowsza została jednym z "Cudów Polski 2025" według National Geographic. Miasto zachwyca spokojem i urokiem starych ulic. Nic dziwnego, że niektórzy porównują je do Kazimierza Dolnego.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak powstał Szydłowiec i jakie są jego korzenie.
- Co sprawia, że miasto jest porównywane do Kazimierza Dolnego.
- Jakie zabytki można zwiedzić w Szydłowcu.
- Za co został wyróżniony w plebiscycie National Geographic Traveler.
Szydłowiec - niedoceniane miasto w województwie mazowieckim
Szydłowiec leży w południowej części Mazowsza, na granicy z województwem świętokrzyskim, przy drodze krajowej S7. To jedno z najstarszych i najbardziej urokliwych miast w regionie. Jego historia sięga XIII wieku, kiedy istniała tu niewielka osada targowa położona na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. W XV wieku, za sprawą rodu Szydłowieckich, miasto zaczęło dynamicznie się rozwijać. W 1427 roku otrzymało prawa miejskie, a w kolejnych dekadach stało się ośrodkiem rzemiosła i handlu, słynącym m.in. z wydobycia i obróbki piaskowca. Na całą Polskę znane były także tamtejsze targi. "Miasto jest ośrodkiem osadnictwa włoskiego, szkockiego, niemieckiego, a szczególnie od początku XVI wieku – żydowskiego" - informuje strona szydlowiec.pl. Renesans był dla Szydłowca czasem największej świetności – to wtedy powstały najważniejsze zabytki, które do dziś tworzą jego wyjątkowy klimat.
W centrum miasta wznosi się późnorenesansowy ratusz, zaliczany do najpiękniejszych mieszczańskich budowli w Polsce. Nieopodal znajduje się gotycki kościół św. Zygmunta, wzniesiony w pierwszej połowie XVI wieku z miejscowego kamienia. Ceglane szczyty nawy zawierają blendy arkadowe i kamienne tarcze z herbami Mikołaja Szydłowieckiego. Cenne są także stare, kute żelazne drzwi do zakrystii, a także same portale zakrystii, skarbczyka i krucht. Sercem Szydłowca jest renesansowy zamek, położony na wyspie wśród zieleni parku ze starodrzewem. Powstał w XV wieku, a jego późniejsze przebudowy nadały mu reprezentacyjny charakter rezydencji magnackiej. Dziś mieści się tu Muzeum Instrumentów Ludowych oraz Szydłowieckie Centrum Kultury "Zamek". Inne warte odnotowania zabytki w Szydłowcu to:
- Synagoga Garbarska - zbudowana w 1730 roku dla żydowskich robotników pracujących w miejscowej garbarni;
- Dom pod Dębem - wzniesiony w stylu klasycystycznym; jeden z nielicznych zabytków drobnomieszczańskich tego stylu w rejonie kielecko-radomskim;
- Zabytkowe kamienice przy Rynku Wielkim oraz ulicach Radomskiej, Kamiennej i 1 Maja.
Wokół Szydłowca rozpościerają się lasy będące fragmentem dawnej Puszczy Świętokrzyskiej. Warto również odwiedzić chronione nieczynne kamieniołomy oraz malowniczy zalew miejski. O Szydłowcu zrobiło się również głośno dzięki wyjątkowej roślinie: 110-letni wiąz szypułkowy rosnący na wyspie przy zamku Szydłowieckich i Radziwiłłów zdobył tytuł Polskiego Drzewa Roku 2025 w konkursie Klubu Gaja. Jego niezwykła, powyginana forma sprawiła, że zyskał przydomek "Krzywe Drzewo".
Z miastem wiąże się ciekawa legenda. Według podań w zamku Szydłowieckich i Radziwiłłów pojawia się duch młodej kobiety – Białej Damy - hrabiny lub damy z rodu Szydłowieckich, która zginęła tragicznie lub została niesprawiedliwie osądzona. Zjawa w białej sukni objawia się w zamkowych komnatach i na dziedzińcu, zwiastując różne wydarzenia – czasem nieszczęście, czasem ostrzegając przed zagrożeniem.
Renesansowa perła Mazowsza jednym z "Cudów Polski 2025"
Spacerując uliczkami starego miasta, łatwo poczuć atmosferę dawnych czasów. "Nie spiesz się. Zwolnij. Odwiedź renesansowy zamek w pięknym parku ze starodrzewem. Zajrzyj do gotyckiego kościoła. Odetchnij pełną piersią nad zalewem z widokiem na stare miasto. [...] W sezonie odbywają się tu festiwale, koncerty i jarmarki, przyciągające gości z różnych stron Polski. I każdy czuje się tutaj mile widziany, bo mieszkańcy słyną z gościnności" - czytamy na portalu modanamazowsze.pl.
Mimo swojego niezwykłego uroku Szydłowiec pozostaje miejscem niedocenianym i wciąż zbyt mało znanym. Nie jest tak popularny jak Kazimierz Dolny na Lubelszczyźnie, choć klimatem i atmosferą bardzo go przypomina. Tu również znajdziemy urokliwe zaułki, artystyczne elementy i harmonię między historią a naturą, nie natkniemy się za to na tłumy turystów. Warto dodać, że Szydłowiec został właśnie wyróżniony w prestiżowym plebiscycie National Geographic Traveler "Cuda Polski 2025" w kategorii województwo mazowieckie. "Miasto z renesansowym zamkiem, rynkiem i kościołem św. Zygmunta. Znajduje się tu kolekcja ludowych instrumentów i legenda o Białej Damie. Otaczają je zalew i piękna przyroda. Czas płynie tu wolniej, a odpoczynek jest prawdziwy" - tak reklamuje Szydłowiec NG.
Źródło: Radio ZET/szydlowiec.pl/modanamazowsze.pl/National Geographic
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
