Oryginał słynnej rzeźby zaginął. Nagle redakcja otrzymała wiadomość. "Wiele wzruszeń"
Dzięki publikacji Polskiej Agencji Prasowej udało się odnaleźć jedną z oryginalnych rzeźb prof. Jerzego Jarnuszkiewicza. Po latach dzieło stało się wzorem pomnika Małego Powstańca upamiętniającego Powstanie Warszawskie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Gipsowa figurka Dziecko – bohater autorstwa Jarnuszkiewicza z 1946 roku upamiętnia Powstanie Warszawskie; oryginał zaginął po konkursie, a autor musiał walczyć o prawa do dzieła.
- Figurka Mały Powstaniec została powiększona i ustawiona przy warszawskim Barbakanie, pomnik odsłonięto 1 października 1983 roku.
- Ludwika Borawska-Szymborska, córka powstańca i architekta Ludwika Borawskiego, odkryła, że posiada kopię rzeźby, odziedziczoną po ojcu, który walczył w Śródmieściu podczas Powstania Warszawskiego.
Historia pomnika Małego Powstańca w Warszawie
1 października, w ramach cyklu "Historia jednej fotografii z Bazy Zdjęć PAP", przypomniano mniej znaną historię gipsowej figurki Dziecko – bohater, zaprojektowanej przez prof. Jerzego Jarnuszkiewicza w 1946 roku na konkurs Ministerstwa Kultury upamiętniający Powstanie Warszawskie. Oryginał zaginął po konkursie, a sam autor przez lata musiał walczyć o prawa do dzieła – po tym jak zakład odlewniczy Władysława Miecznika zaczął sprzedawać jego kopie jako dzieło niejakiego Jana Małety. Jarnuszkiewicz wygrał proces, jednak przypłacił go zawałem. W jego wyniku podjęto decyzję o powiększeniu rzeźby i ustawieniu jej przy Barbakanie. Pomnik Małego Powstańca odsłonięto 1 października 1983 roku.
Jarnuszkiewicz zachował oryginalną formę z 1946 roku, z której wykonał kolejny egzemplarz konkursowej rzeźby. Trafiła ona w 2018 roku na aukcję w Desie Unicum, gdzie została sprzedana za 45 tys. zł. Prawdopodobnie rzeźbiarz stworzył więcej kopii z oryginalnej formy.
Pierwowzór słynnej rzeźby odnaleziony
Po publikacji PAP do redakcji portalu Dzieje.pl zgłosiła się Ludwika Borawska-Szymborska, córka architekta Ludwika Borawskiego. Przesłała zdjęcia rzeźby sygnowanej nazwiskiem Jarnuszkiewicza. "Odziedziczyłam ten gipsowy odlew po moim ojcu Ludwiku Borawskim, który dostał go od prof. Jarnuszkiewicza. Niestety, nie byłam przy tym obecna i nigdy nie słyszałam, w jakich okolicznościach tata ten prezent dostał. Było to najprawdopodobniej w latach 50., kiedy byłam dzieckiem. Mały Powstaniec towarzyszy mi przez całe życie i wzbudza wiele wzruszeń związanych z historią Powstania Warszawskiego. Mój tata walczył w Śródmieściu, a mój dziadek ze strony mamy był dowódcą Mokotowa" - napisała w wiadomości.
Ludwik Borawski (1925–1971) był żołnierzem batalionu pancernego "Golski" w czasie Powstania Warszawskiego, a po wojnie ukończył architekturę na Politechnice Warszawskiej. Współtworzył projekty odbudowy warszawskich kamienic i pałaców, m.in. przy ul. Miodowej, Senatorskiej i Długiej, a także współprojektował zwycięski plan osiedli Ursynów Północny.
Jerzy Jarnuszkiewicz (1919–2005) studiował w Krakowie i Warszawie. Był autorem licznych rzeźb, pomników i kompozycji przestrzennych. Jego dorobek odzwierciedlał kolejne etapy rozwoju polskiej sztuki – od socrealizmu, przez formy nowoczesne i geometryczne, po dzieła o tematyce religijnej w latach 70. i 80.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
