Polak w gronie ojców niezwykłego odkrycia. „Możemy wejść na nowy poziom"
Naukowiec z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu znalazł się w międzynarodowym gronie badaczy, którzy dokonali przełomowego odkrycia. Opracowali oni materiał świecący bez tradycyjnego zasilania – pod wpływem ultradźwięków lub tarcia. Innowacja ma zrewolucjonizować nieinwazyjną medycynę oraz systemy zabezpieczeń dokumentów przed fałszerzami.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie przełomowe odkrycie dokonano w dziedzinie chemii.
- Dlaczego odkryty materiał jest wyjątkowy.
- W jakich dziedzinach mechaluminescencja znajdzie zastosowanie.
- Jak współpraca międzynarodowa wpływa na odkrycia naukowe.
Polak w gronie naukowców, którzy dokonali przełomowego odkrycia
Międzynarodowe grono chemików, w którym znalazł się naukowiec z Poznania, odkryło materiał, który świeci bez zasilania. Ich odkrycie może być wykorzystane w medycynie – chociażby w nieinwazyjnej diagnostyce. Może też okazać się przełomem w kwestii zabezpieczania dokumentów.
Radio ZET zapytało o sprawę jednego z ojców tego odkrycia, prof. Marcina Runowskiego z Wydziału Chemii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Odkryliśmy to, że w dobrze znanym już materiale [...] po domieszkowaniu jonami manganu i w pewnych syntetycznych warunkach [...] może nastąpić emisja światła, którą my nazywamy luminescencją – mówi.
Wyjątkowe – jak tłumaczy prof. Runowski – w tym odkryciu jest to, że wspomniana luminescencja nie następuje wyłącznie w typowy sposób, czyli przy wzbudzeniu innym światłem o wyższej energii, czyli np. promieniowaniem UV. – Ona następuje także przy użyciu ultradźwięków oraz przy użyciu tarcia – wyjaśnia.
Mechaluminescencja może mieć zastosowanie w wielu dziedzinach
Prof. Runowski tłumaczy, że luminescencja wzbudzana ultradźwiękami może służyć m.in. do bezkontaktowego wykrywania temperatury. – Ten materiał będzie świecił i na podstawie tzw. termometrii luminescencyjnej możemy z tego sygnału, kolokwialnie mówiąc, odczytać, jaka jest temperatura układu – mówi.
– Możemy ten materiał wykorzystać również do bioobrazowania przy pomocy ultradźwięków. Indukując ultradźwiękiem określone komórki, neurony czy receptory, możemy je stymulować i uzyskać odpowiednią odpowiedź biologiczną czy immunologiczną. W przeciwieństwie do stymulowania światłem to jest sprawa nieinwazyjna – wyjaśnia.
Podkreśla, że materiałów reagujących w ten sposób jest niewiele. – One muszą być wytworzone w specjalnych warunkach, żeby były czułe na tarcie czy ultradźwięki i żeby świeciły. Więc to jest też zupełnie nowa metoda zabezpieczania dokumentów. To kolejny stopień zaawansowania, który możemy zastosować do ochrony przed fałszerzami i wejść w tej kwestii na nowy poziom – mówi.
Współczesna nauka wymaga współpracy
Prof. Runowski dodaje, że współczesne odkrycia zawsze są okupione ciężką pracą. – Cały czas przeglądamy najnowsze doniesienia ze świata. Jesteśmy na bieżąco w kontakcie z moimi współpracownikami z Chin, ze Stanów Zjednoczonych. To są różne strefy czasowe, więc działamy prężnie praktycznie przez cały czas – mówi.
– Dzisiejsza nauka na wysokim poziomie wymaga wiedzy, umiejętności, oczywiście też szczęścia i dużego finansowania, ale przede wszystkim współpracy, zarówno krajowej, jak i międzynarodowej. Bez tego nie będzie dobrych odkryć. To już nie są te czasy, że ktoś sam coś robi, zamknięty w pokoju, w jakiejś szopie, mieszając różne odczynniki – stwierdza.
Źródło: Radio ZET
![Na zdjęciu dwie kobiety o długich włosach, stojące w ogrodzie, w tle stary budynek.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/11/13/1bcc2de1/2527758-179x101-27ee1ddbe8.jpg "Kadr z serialu "Dobra córka"")
