SAFE: co to za program? Wyjaśniamy, co trzeba wiedzieć
Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny program SAFE. Ile miała zyskać Polska w sytuacji podpisania? Na czym polega SAFE? Oto najważniejsze informacje.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega program SAFE.
- Kto może uzyskać długoterminową pożyczkę.
- Jakie produkty obronne mogą zakupić państwa.
SAFE – co to jest? Pożyczka, na co przeznacza się pieniądze
SAFE jest unijnym instrumentem finansowym, który umożliwia udzielanie pożyczek na inwestycje w zakresie obronności. Jego pełna nazwa to Security Action for Europe, czyli działanie na rzecz bezpieczeństwa w Europie. Program wiąże się z niepewną sytuacją związaną z bezpieczeństwem europejskim, tj. rosyjską agresją na Ukrainę graniczącą z państwami UE. Program ma na celu wsparcie zakupu priorytetowych produktów obronnych. Podzielono je na dwie kategorie:
Kategoria 1:
- amunicja i pociski,
- systemy artyleryjskie, w tym systemy precyzyjnego rażenia dalekiego zasięgu,
- naziemne systemy bojowe i systemy wsparcia, w tym wyposażenie żołnierzy i broń piechoty,
- małe drony (NATO klasa 1) i powiązane systemy antydronowe,
- ochrona infrastruktury krytycznej,
- cybernetyka,
- mobilność wojskowa.
Quiz: Quiz. Dopasuj walutę do kraju. Tylko znawcy pieniędzy zgarną całość
Kategoria 2:
- systemy obrony powietrznej i przeciwrakietowej,
- morskie zdolności nawodne i podwodne,
- drony inne niż małe (NATO klasa 2 i 3) oraz systemy antydronowe,
- strategiczne środki wspomagające, m.in. strategiczny transport lotniczy, tankowanie w powietrzu, systemy C4ISTAR, a także zasoby i usługi kosmiczne,
- ochrona zasobów kosmicznych,
- sztuczna inteligencja i walka elektroniczna.
Program SAFE – zasady, warunki, potencjalne korzyści dla Polski
Pożyczki udzielane są wyłącznie krajom członkowskim Unii Europejskiej. Na ten cel przewidziano 150 mld euro w formie niskooprocentowanych pożyczek. Co najmniej 65% wartości komponentów kupowanego sprzętu pochodziło z krajów UE, obszaru EFTA (krajów stowarzyszonych w Europejskim Stowarzyszeniu Wolnego Handlu – Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii) lub z Ukrainy. Pożyczka przewiduje 45-letni okres spłaty. Oprocentowanie ma mieścić się w przedziale 3-4%.
W marcu 2026 r. Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny program SAFE. Gdyby ją podpisał, z programu SAFE do kraju trafiłoby ok. 44 mld zł. 80% chciano przeznaczyć na polski przemysł wojskowy. Polska miała być jednym z największych beneficjentów. Donald Tusk zapowiedział: - Chcę powiedzieć tym wszystkim, którzy czekają na te pieniądze: weto prezydenta nas nie zatrzyma i nie zatrzymało. Przyjmiemy uchwałę, dzięki której [...] te pieniądze tak czy inaczej do was trafią.
Źródło: Radio ZET/defence-industry-space.ec.europa.eu/gov.pl/TVN24
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET