Wtedy Słońce niemal zniknie nad Polską. Na takie zaćmienie czekaliśmy 27 lat

3 min. czytania
13.07.2026 09:34
Obserwuj nas na Google

12 sierpnia nastąpi astronomiczne zjawisko roku – zaćmienie Słońca. W Polsce będzie widoczne jako częściowe, ale do pasa zaćmienia całkowitego nie mamy daleko i są to kierunki wyjazdów turystycznych. W szczególności zaćmienie całkowite będzie widoczne w Islandii i Hiszpanii.

Zachmurzone szaro-niebieskie niebo. Zjawisko zaćmienia Słońca
fot. PRZEMEK SWIDERSKI/REPORTER

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są daty i godziny częściowych zaćmień w Polsce latem.
  • Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca.
  • Które planety można obserwować latem i kiedy są widoczne.
  • Co to jest Trójkąt Letni i jakie gwiazdy go tworzą.

Częściowe zaćmienie Słońca w Polsce: kiedy, jak i gdzie będzie widoczne?

Lato kojarzy się z nocami spadających gwiazd, czyli meteorów. Najbardziej znane pod tym względem są Perseidy, aktywne od 17 lipca do 24 sierpnia. W okresie maksimum roju, przypadającym w nocy z 12 na 13 sierpnia, w wielu miejscach kraju organizowane są astronomiczne pikniki, często zwane właśnie „nocami spadających gwiazd”. 

Na ekranie kamery widać częściowe zaćmienie słońca, w tle widoczna sylwetka ręki.
Fot. Marysia Zawada/REPORTER
Częściowe zaćmienie Słońca

Początek zaćmienia 12 sierpnia około godziny 19.10-19.20, w zależności od rejonu kraju. Maksymalna faza nastąpi około 20.02 (północy wschód Polski) do 20.10 (Sudety). Z kolei w części kraju Słońce zajdzie jeszcze przed godziną 20. W Polsce będzie widoczne jako częściowe, ale do pasa zaćmienia całkowitego nie mamy daleko i są to kierunki wyjazdów turystycznych. Zaćmienie w Polsce będzie mieć bardzo dużą fazę, od około 82 proc. na północnym wschodzie - do ponad 85 proc. w Sudetach. W trakcie zjawiska Słońce będzie już nisko nad horyzontem. 

Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?

Przy obserwacji zaćmienia Słońca koniecznie trzeba pamiętać o bezpieczeństwie oczu. Dostępne są tzw. okulary do zaćmień Słońca (nie mylić ze zwykłymi okularami słonecznymi), czy folie mylarowe, które można kupić w sklepach ze sprzętem astronomicznym (również online). Nigdy nie wolno patrzeć na Słońce przez lornetkę lub teleskop, jeśli nie jest wyposażony w odpowiednie filtry. Istnieją też specjalne teleskopy do obserwacji Słońca. Domowych sposobów, typu zdjęcie rentgenowskie czy płyta CD, można użyć do zerknięcia na moment, ale nie do wpatrywania się długo w Słońce, bowiem takie przedmioty nie chronią przed całym spektrum promieniowania słonecznego.

Grupa ludzi w okularach przeciwsłonecznych, wspólnie obserwujących niebo w słoneczny dzień.
Fot. Wojciech Olkusnik/East News
Częściowe zaćmienie Słońca w Polsce

28 sierpnia będzie z kolei okazja do zobaczenia częściowego zaćmienia Księżyca. Całe zjawisko potrwa od 3.24 do 9.02, a faza maksymalna nastąpi o 6.13. i będzie wynosi 93 proc. W Polsce widoczny będzie początek zaćmienia przy zachodzie Księżyca. Prominentnym elementem rozgwieżdżonego letniego nieba jest Trójkąt Letni. To nie jest gwiazdozbiór, ale asteryzm, czyli charakterystyczny układ gwiazd nie znajdujący się na oficjalnej liście gwiazdozbiorów. Trójkąt Letni tworzą trzy bardzo jasne gwiazdy: Wega z konstelacji Lutni, Deneb z gwiazdozbioru Łabędzia i Altair z gwiazdozbioru Orła. Pełnie Księżyca przypadną latem 30 czerwca, 29 lipca i 28 sierpnia, z kolei nowie będą 14 lipca, 12 sierpnia i 11 września.

Redakcja poleca

Uran i Neptun: jak je zobaczyć latem?

Jeśli nastawiamy się na obserwacje planet, to praktycznie przez całe lato, krótko po zachodzie Słońca, widoczna będzie Wenus. Towarzyszy jej Jowisz, ale jest niżej i w połowie lipca już nie będzie widoczny wieczorem, za to zacznie pojawiać się rano. Obok Jowisza znajduje się Merkury i podobnie jak on, „przeskoczy” w połowie lipca z nieba wieczornego na poranne. Najlepszy okres do prób wypatrzenia Merkurego to przełom lipca i sierpnia. Z kolei Saturn będzie wschodził mniej więcej o północy na początku lata, a potem coraz szybciej i na koniec tej pory roku będzie widoczny na niebie już przez praktycznie całą noc.

Uran i Neptun są poza możliwościami wypatrzenia nieuzbrojonym okiem i do ich zobaczenia potrzebny jest teleskop. Uran jest dostępny w drugiej części nocy, a Neptun najpierw podobnie ,ale potem wschodzi coraz wcześniej. Co ciekawe, to właśnie latem Ziemia znajduje się najdalej od Słońca na swojej orbicie. 6 lipca maksymalny dystans wyniesie 1,01663164 jednostki astronomicznej, czyli nieco ponad 152 miliony kilometrów. Jedna jednostka astronomiczna to średni dystans Ziemi od Słońca, jest równa około 149,6 mln km. 30 czerwca przypada Międzynarodowy Dzień Planetoid, a 19 września Międzynarodowy Dzień Astronomii.

Źródło: RADIO ZET/ Krzysztof Czart (PAP)

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET