Wysokość alimentów na dzieci. Ministerstwo publikuje "tablicę" i rozsyła ją o sądów

Tablica alimentacyjna. Czym jest narzędzie, które publikuje MS?

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że przekaże prezesom wszystkich sądów apelacyjnych w Polsce nowe narzędzie, które ma pomóc sędziom w podejmowaniu orzeczeń o alimentach. W środowym komunikacie wyjaśniono, że tablica alimentacyjna ma charakter wyłącznie informacyjny i ma stanowić pomocnicze narzędzie dla sędziów. Nie stanowi ona źródła prawa ani nie ogranicza ustawowego zakresu swobodnej oceny. Decyzja o zasądzeniu alimentów oraz ich wysokości każdorazowo należy wyłącznie do sądu. 

Wartości w tabeli odzwierciedlają szacunkowe miesięczne koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb osoby uprawnionej, takich jak: wyżywienie, mieszkanie, edukacja, kultura, zdrowie, higiena, transport, łączność i inne uzasadnione wydatki. "Tablica alimentacyjna będzie realnym wsparciem dla sędziego przy ustalaniu wysokości alimentów. Ułatwi ocenę sytuacji i pozwoli zachować większą przewidywalność orzeczeń. Jednocześnie nie ograniczy niezależności sędziowskiej - nadal możliwe będzie indywidualne podejście do każdej sprawy, z uwzględnieniem jej specyfiki i wyjątkowych okoliczności" - ocenił, cytowany w komunikacie resortu, minister sprawiedliwości Adam Bodnar.

Redakcja poleca

Seniorze, zbliża się ważna data. Czas na wniosek tylko do 31 lipca

Polacy rzucili się na ten kredyt. Można odzyskać 25 proc. "Szkoda nie skorzystać"

Narzędzie ma poprawić sytuację zarówno rodziców, jak i dzieci, wspierając ich w osiąganiu sprawiedliwego porozumienia bez konieczności angażowania sądu. "Tablica będzie także ważnym narzędziem dla stron postępowania: zwiększy przejrzystość, ułatwi mediacje i pomoże osiągnąć porozumienie bez konieczności angażowania sądu. Dla rodziców oznacza to większą przewidywalność oraz mniejsze napięcia związane z ustalaniem alimentów, a dla dzieci - szybsze zapewnienie odpowiedniego wsparcia finansowego - podkreśliła zaś wiceministra Zuzanna Rudzińska-Bluszcz.

Tablica alimentacyjna. Wyliczenia i grupy wiekowe

Tablica alimentacyjna zawiera modelowe kwoty miesięcznych świadczeń, wyliczone na podstawie trzech kluczowych zmiennych:

• dochodu osoby zobowiązanej do płacenia alimentów
• wieku dziecka
• liczby dzieci, wobec których osoba ta ma obowiązek alimentacyjny

MS podało, że przyjęty system oparty jest na progresywnym modelu - wysokość alimentów rośnie wraz z dochodem zobowiązanego oraz wiekiem dziecka. Punktem wyjścia jest tzw. kwota bazowa, którą ustalono w odpowiadająca 70 proc. minimum socjalnego na dziecko za 2024 rok, ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS). Na jej podstawie wyliczane są wysokości świadczeń w podziale na pięć grup wiekowych dzieci: 0–7 lat, 8–11 lat, 12–15 lat, 16–18 lat oraz powyżej 18. roku życia. Następnie, kwoty wzrastają o:

• 12,5 proc. dla każdej wyższej grupy wiekowej dziecka
• 10 proc. co każde 800 zł wzrostu dochodu (do 8300 zł)
• 15 proc. za każde 800 zł dodatkowego dochodu

TABLICA ALIMENTACYJNA Z DOKŁADNYMI WYLICZENIAMI W ZALEŻNOŚCI OD GRUPY WIEKOWEJ DOSTĘPNA JEST POD TYM LINKIEM

W przypadku większej liczby dzieci, świadczenie przypadające na jedno dziecko proporcjonalnie maleje (maksymalnie do 85 proc. dla trojga i więcej dzieci), ale nieznacznie, ponieważ potrzeby dzieci pozostają niezmienne niezależnie od liczby rodzeństwa.

Dlaczego ministerstwo wprowadza tablicę alimentacyjną?

MS podkreśliło w środowym komunikacie, że wprowadzenie opisywanego tu rozwiązania "stanowi odpowiedź na wieloletnie postulaty środowisk sędziowskich, rodzicielskich oraz organizacji pozarządowych". Celem jej opracowania jest:

•     ułatwienie pracy sędziów, mediatorów i stron postępowania poprzez wskazanie typowych przedziałów świadczeń alimentacyjnych
•     skrócenie czasu trwania postępowań o alimenty oraz ułatwienie zawierania ugód przed mediatorem
•     zwiększenie przewidywalności i przejrzystości orzeczeń poprzez oparcie orzeczeń na wspólnej podstawie faktycznej i ekonomicznej, zapewniającej równą stopę życiową dzieci w podobnych sytuacjach
•     zwiększenie transparentności i ujednolicenie zasad i metod wyliczeń, co wzmacnia zaufanie do orzecznictwa rodzinnego
•     wsparcie obiektywizmu w ustalaniu alimentów poprzez oparcie na realnych kosztach utrzymania dziecka oraz dochodzie zobowiązanego rodzica

Ministerstwo zaznaczyło, że tablica nie odbiera sędziom rodzinnym możliwości dostosowania wysokości alimentów do potrzeb konkretnego dziecka oraz możliwości finansowych rodzica. MS podkreśliło, że każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Sąd może bowiem podwyższyć lub obniżyć alimenty, uwzględniając osobisty wkład rodzica w wychowanie, np. codzienną opiekę, pomoc w nauce czy wizyty u lekarza. Tablica odnosi się do tzw. sytuacji modelowej, czyli układu, gdy dziecko mieszka z jednym rodzicem, a z drugim ma regularny kontakt (np. weekendy).

Resort zaznaczył, że tablica nie wpływa na wcześniej zasądzone alimenty. Może natomiast być argumentem w sprawach o zmianę ich wysokości, pod warunkiem istotnej zmiany okoliczności. Samo opublikowanie tablicy nie stanowi takiej podstawy. Tablica alimentacyjna będzie też aktualizowana corocznie, po publikacji danych o minimum socjalnym przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS). Ministerstwo przyjęło minimum socjalne jako najbardziej miarodajny wskaźnik poziomu usprawiedliwionych potrzeb dziecka, ponieważ jego wartość pozostaje względnie jednolita w skali całego kraju.

Źródło: Radio ZET/PAP/gov.pl