`

Ten zbytek widnieje na banknocie 20 złotych. Wiesz, gdzie się znajduje?

2 min. czytania
19.11.2025 11:17
Obserwuj nas na Google

Na dwudziestozłotowym banknocie znajduje się pewien tajemniczy zabytek. Mało kto wie, co to za obiekt i jaka jest jego historia. Sprawdzamy.

Banknot 20 zł
fot. Banknot 20 zł/Shutterstock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co znajduje się na banknocie 20 złotych.
  • Jaka budowla widnieje na rewersie.
  • Jaka jest jej historia.

Budowla na banknocie 20 zł

Zabytek, jaki znajduje się na dwudziestozłotowym banknocie, to Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie. To najstarsza budowla kultury chrześcijańskiej w Polsce, wzniesiona na przełomie XI-XII wieku. Jedyna romańska rotunda na terenie Polski zachowana wraz ze sklepieniem nawy. Należy do grupy rotund wznoszonych w Europie od VIII do XIII wieku.

Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie
Fot.

Rotunda była prawdopodobnie pierwszą murowaną budowlą wzniesioną na terenie Wzgórza Zamkowego. Na początku otoczona była potężnym wałem drewniano-kamiennym o szerokości dziesięciu metrów.

W XIV wieku romańska rotunda została dopasowana do gotyckiego zamku, a drewniane umocnienia zamieniono na murowane. Posadzkę pokryto glazurowanymi płytkami, które ułożono w wizerunek orła śląskiego i inskrypcję „Premislaus Dux Tessinensis”. Świątynię na przestrzeni wieków nawiedzały liczne pożary, m.in. w latach 1484, 1520, 1552 i 1570.

Po wygaśnięciu dynastii Piastów Cieszyn otrzymali w spadku Habsburgowie. Długo nie interesowali się wzgórzem. Dopiero w 1839 roku arcyksiążę Karol nakazał przekształcenie Wzgórza Zamkowego w romantyczny ogród ze sztucznymi ruinami i pawilonem skrywającym rotundę. Obecny wygląd budowla zawdzięcza reromanizacji przeprowadzonej w połowie XX wieku. Resakralizacja rotundy, służącej po drugiej wojnie światowej jako obiekt turystyczny, miała miejsce 6 grudnia 1997 roku.

Co jest na banknocie 20 zł?

Na banknocie o nominale 20 złotych widnieje portret króla Bolesława I Chrobrego. Po lewej stronie znajduje się portal romański, po prawej - korona młodego dębu z Drzwi Gnieźnieńskich ze sceny wystawienia zwłok św. Wojciecha.

Na rewersie namalowano srebrny denar Bolesława I Chrobrego z sylwetką ptaka i napisem PRINCES POLONIE. Po lewej stronie umieszczono rotundę św. Mikołaja w Cieszynie, a po prawej - lwa rozpiętego na wici roślinnej z obramowania Drzwi Gnieźnieńskich. Autorem banknotów w Polsce jest Andrzej Heidrich (zm. w 2019 r.).

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET