Dlaczego w tłusty czwartek jemy pączki? Ten zwyczaj ma bogatą historię
Tłusty czwartek to jeden z charakterystycznych polskich zwyczajów. Jego data uzależniona jest od Wielkanocy. W 2026 r. Polacy będą objadać się pączkami 12 lutego. Skąd wzięła się ta tradycja? Wyjaśniamy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Skąd wziął się zwyczaj jedzenia pączków w tłusty czwartek.
- Jak świętowano dawniej w Polsce.
- Co jedzono w poprzednich wiekach.
Tłusty czwartek 2026. Dlaczego współcześnie jemy pączki?
Tłusty czwartek oznacza dla Polaków kolejki do cukierni oraz zajadanie się pączkami i faworkami. To tradycja szczególnie lubiana w kraju nad Wisłą. Wyjątkowo słodki dzień nie ma stałej daty. Jest związany z obchodami świąt wielkanocnych jako ostatni czwartek przed Wielkim Postem, kojarzonym w kalendarzu liturgicznym jako okres refleksji i pokuty wiernych.
Według Polskiej Akademii Nauk zwyczaj w charakterze zbliżonym do współczesnego może sięgać nawet XVI w. Już wtedy koniec karnawału żegnano „na bogato”, mając na uwadze nadchodzące dni wstrzemięźliwości i umartwienia. Serwowano jednak przede wszystkim mięso – kuropatwy, szynki z dzika, jarząbki czy pieczone sarny. Obficie zastawionym stołom (które pojawiały się przede wszystkim w domach zamożnych rodzin) towarzyszyły rozmaite napoje alkoholowe, np. nalewki i wina. Archiwa wskazują, że najwcześniejszą formą przysmaku znanego jako pączki były drożdżowe kule, nadziewane słoniną, ale były one tylko częścią menu przewidzianego na biesiadowanie. Następnie przysmak ewoluował i stał się słodkim deserem, przy pomocy którego wróżono pomyślność. W środku jednego z pączków zaczęto orzechy lub migdały. Osoba, która trafiła na taką zawartość, miała cieszyć się dostatkiem.
Według niektórych teorii geneza tłustego czwartku ma swoje korzenie w starożytnym Rzymie, którego mieszkańcy żegnali zimę i witali wiosnę specjalnym „tłustym dniem”, jedząc wypieki z ciasta chlebowego ze słoniną.
Tłusty czwartek czy tłusty wtorek?
Polacy żegnają karnawał w czwartek, ale popularniejszą opcją na świecie jest… wtorek, czyli ostatni dzień przed Środą Popielcową, która rozpoczyna Wielki Post. Mieszkańcy krajów anglosaskich, w szczególności Amerykanie z Nowego Orleanu, urządzają Mardi Gras – wówczas w największym mieście stanu Luizjana odbywają się uliczne parady, podczas których uczestnicy otrzymują charakterystyczne, kolorowe koraliki.
Źródło: Radio ZET/gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/80e92168/2500708-179x101-b73f211627.png "Kadr z filmu "Galimatias, czyli kogel-mogel II"")
