To najmniejsze miasto w Polsce. W 2024 r. mieszkało tam tylko 308 osób
Opatowiec to najmniejsze miasto w Polsce pod względem liczby mieszkańców. W 2024 roku mieszkało tam 308 osób, ale teraz jest ich jeszcze mniej. Choć statusem miasta cieszyło się przez wieki, to był czas, kiedy prawa miejskie utraciło.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Gdzie znajduje się najmniejsze miasto Polski pod względem ludności.
- Jaka jest historia Opatowca.
- Kiedy miasto utraciło i odzyskało prawa miejskie.
- W czym tkwi fenomen małych miast w Polsce.
Ile osób mieszka w najmniejszym mieście Polski?
W najmniejszym mieście Polski mieszka 305 osób — zgodnie z tegorocznymi danymi. Tytuł ten należy do Opatowca, miasteczka, które znajduje się w województwie świętokrzyskim i jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Opatowiec. Co ciekawe, jeszcze w 2023 roku mieszkało tu 336 osób, a miasto jest też na trzecim miejscu w kraju pod względem szybkości spadku ludności. Te dane pokazują, że jeśli trend ten się utrzyma, już niebawem w Opatowcu liczba mieszkańców spaść może poniżej 300.
Opatowiec ma wielowiekową historię. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą już z XI wieku. W 1271 roku osada zyskała prawa miejskie z nadania księcia Bolesława Wstydliwego. Ten, co ciekawe, nadał je a prośbę opata Modliboga. Rozwojowi miasta sprzyjało dogodne położenie: znajdował się na szlaku między Śląskiem a Rusią Kijowską. W kolejnych latach powstał w mieście klasztor dominikański, a dzięki jarmarkom ranga miasta jeszcze wzrosła. W XV wieku odbywały się tu już zjazdy szlacheckie, a także królewskie spotkania.
Quiz: Znane atrakcje polskich miast. Mało kto zgadnie wszystkie
Opatowiec najmniejszym miastem Polski
Od XVII wieku miasto stopniowo traciło na znaczeniu, do czego początkowo przyczynił się potop szwedzki, który spustoszył Opatowiec. Ostatecznie w 1869 roku miasto straciło prawa miejskie. Wojny światowe jeszcze bardziej niszczyły miasto, a hitlerowcy prowadzili w nim pacyfikacje, przyczyniając się do spadku ludności.
Blisko 150 lat po utraceniu statusu miasta Rada Gminy Opatowiec zaapelowała o przywrócenie praw miejskich miejscowościom, które zostały ich pozbawione w wyniku represji carskich. Sprawą zajęło się MSWiA i ostatecznie minister podjął decyzję o wszczęciu procedury odnośnie do nadania statusu miasta Opatowcowi. Nastąpiło to z 1 stycznia 2019 roku. Tym samym Opatowiec już od 6 lat znów jest miastem.
W czym tkwi fenomen małych miast w Polsce?
Kiedy myślimy o miastach, zazwyczaj przychodzą nam na myśl raczej duże miejscowości — z dużą liczbą ludności i odpowiednią infrastrukturą. Tymczasem w Polsce jest 35 miast, w których żyje poniżej tysiąca mieszkańców. Tym najmniejszym jest właśnie Opatowiec, a za nim są Kazanów i Wiślica, które podobnie mają liczbę mieszkańców niższą niż 500 osób.
Co stoi za tym, że tak wiele miejscowości ma status miasta, choć z roku na rok liczba ich mieszkańców spada? Specjaliści wymieniają kilka głównych przyczyn. Jedną z nich jest brak odbiorów statusu miasta, co nie jest praktykowane już około 50 lat. Także zmiany terytorialne, ekonomiczne czy administracyjne mocno zmieniły hierarchię miast, sprawiając, że część z nich zaczęła bardzo wyraźnie tracić na znaczeniu. W przypadku Opatowca chodzi przede wszystkim o tzw. "sprawiedliwość dziejową". Właśnie na fakt, iż Opatowiec został zdegradowany na skutek reformy carskiej — na to powoływała się Rada Gminy, apelując o przywrócenie statusu miejskiego.
Niestety wciąż brak jasnych kryteriów, które określają "miejskość". Choć można za takie uznać np. klasyczny rynek czy istnienie wodociągu, to jednak często aspekty te są pomijane, co przyczynia się do nierównego traktowania jednych miejscowości względem drugich.
Źródło: Radio ZET/zloteprzeboje.pl/Wikipedia.org
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
