Ten cytat zna każdy Polak. Niepozorne miasto na wschodzie Polski rozsławił poeta
To niepozorne miasteczko leży w województwie lubelskim. Szczebrzeszyn, bo o nim mowa, został rozsławiony w literaturze dwudziestolecia międzywojennego przez polskiego poetę. Od tamtej pory słynie z łamańca językowego, którego wiele osób nie jest w stanie wymówić.
- 7 zdjęć Zobacz galerię
Szczebrzeszyn. Skąd nazwa?
Świat usłyszał o Szczebrzeszynie po raz pierwszy w XIV wieku. W 1352 roku Kazimierz Wielki stacjonował tu ze swoim obozem podczas walk z Litwinami. Warto wspomnieć, że to właśnie wtedy król nazwał Szczebrzeszyn miastem w jednym z dokumentów. Wkrótce potem właścicielem Szczebrzeszyna został Dymitr z Klecia – herbu Korczak, zwany później Dymitrem z Goraja. "W nagrodę za wzięcie udziału w wyprawie odwetowej w 1372 r. przeciw nękającym Polskę Litwinom król ofiarował Dymitrowi posiadłości w dawnej Ziemi Chełmskiej w postaci dużego powiatu szczebrzeszyńskiego, nad którym otrzymał władzę lenną" - czytamy na oficjalnej stronie miasta i gminy Szczebrzeszyn.
Nazwa, która sprawia trochę kłopotów zagranicznym turystom, miała nawiązywać do ukształtowania terenu. Miasto "miało powstać na obszarze górzystym stopniowo przechodzącym w równiny, a więc, że nazwa grodu powstała niby od ruskiego określenia «Szczeverszyny sut», co miało dać Szczebrzeszyn" - czytamy. Według kolejnej z legend chodziło o kłamliwy charakter lokalnej społeczności, od czego powstało powiedzenie "Szcze brzeszysz". "Przyjmiemy, zatem, że nazwa Szczebrzeszyn pochodzi od dawnego najprawdopodobniej staroruskiego imienia (lub przezwiska) Szczebrzesza przez dodanie przyrostka dzierżawczego –yn. Miałoby to oznaczać, że założycielem lub też właścicielem osady lub grodu w dalekiej przeszłości historycznej był człowiek o imieniu męskim w postaci zrekonstruowanej Szczebrzesza" - informuje szczebrzeszyn.pl.
"W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie"
Miasto leżące w południowo-wschodniej części Lubelszczyzny, na Ziemi Chełmskiej, rozsławił w dwudziestoleciu międzywojennym polski poeta Jan Brzechwa. Chyba każdy Polak kojarzy słowa: "W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie". Jeszcze bardziej z owadem miasto zaczęło kojarzyć się w 2002 roku, kiedy powstał drewniany pomnik świerszcza grającego na skrzypcach przy malowniczym źródełku, u podnóża Góry Zamkowej. W całym mieście jest kilka pomników świerszczy, m.in. w 2011 r. przed ratuszem odsłonięto obiekt z brązu. Co ciekawe, miasto do tej pory związane jest zagadnieniami polskiego języka. Od 2015 r. odbywa się tu Festiwal Stolica Języka Polskiego organizowany latem przez Fundację Sztuki Kreatywna Przestrzeń, który skupia poetów, pisarzy i fanów mowy ojczystej.
Co zobaczyć w Szczebrzeszynie?
Jednak Szczebrzeszyn ma do zaoferowania o wiele więcej niż pomniki chrząszczy. Warto wspomnieć, że w czasie reformacji położone nad Wieprzem miasto było ośrodkiem kalwińskim. Ścierały się tu różne kultury i religie, a obok siebie działali katolicy, żydzi, kalwini i bracia polscy. Na uwagę zasługują:
- Synagoga w Szczebrzeszynie, która jest jedną z najstarszych świątyń żydowskich w Polsce;
- Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy - najstarsza zachowana świątynia prawosławna w Polsce;
- Zamek w Szczebrzeszynie – zbudowany w XIV wieku przez króla Kazimierza Wielkiego lub podskarbiego wielkiego koronnego Dymitra z Goraja. Obecnie z zamku pozostały jedynie pozostałości murowanej wieży i wzgórze zamkowe;
- Cmentarz Żydowski - zachowało się tam około 400 widocznych macew, spośród których najstarsza pochodzi z 1545 roku.
Źródło: Radio ZET/Szczebrzeszyn.pl/Wikipedia