`

Konsekwencje i korzyści zmiany czasu. "Ryzyko chorób i wypadków, mniejsza wydajność"

3 min. czytania
05.02.2025 15:54
Obserwuj nas na Google

Zmiana czasu 2025 zbliża się wielkimi krokami. Zegarki przestawimy w nocy z 29 na 30 marca - przesuniemy czas z godziny 02:00 na 03:00, co oznacza, że stracimy godzinę snu. W temacie od lat trwa dyskusja - eksperci mówią o negatywnych skutkach tej praktyki, jak zwiększone ryzyko chorób czy wypadków drogowych.

Zmiana czasu 2025
fot. Wojtek Laski/East News
  • Zmiana czasu z zimowego na letni w 2025 roku nastąpi w nocy z 29 na 30 marca
  • W temacie od lat trwa dyskusja, eksperci mówią o negatywnych skutkach przestawiania zegarków
  • W Polsce zmiana czasu po raz pierwszy została wprowadzona w 1919 roku

Zbliża się zmiana czasu z zimowego na letni

Przewidywania synoptyków sugerują, że to już koniec prawdziwie zimowej aury w tym sezonie. Dni stają się coraz dłuższe, a to oznacza tylko jedno. Wiosna jest już coraz bliżej - ta kalendarzowa rozpocznie się już 21 marca. Wraz z nadchodzącą wiosną wraca też doroczna dyskusja wokół kontrowersyjnego tematu, jaki jest zmiana czasu. W wielu krajach - tak w Europie, jak i na świecie - wciąż dwa razy do roku przestawiamy zegarki. 

Kiedy zmiana czasu z zimowego na letni?

Dla wielu osób zmiana czasu z zimowego na letni jest zdecydowanie bardziej dotkliwa. Zegarki przestawiamy bowiem z godziny 02:00 na 03:00 - a to oznacza, że tracimy godzinę snu. W 2025 roku zmiana czasu z zimowego na letni nastąpi w nocy z soboty 29 marca na niedzielę 30 marca. 

Zmiana czasu w pracy. W nocy zyskasz wolną godzinę

Pozytywny aspekt zmiany czasu z zimowego na letni dostrzegą z pewnością osoby pracujące w godzinach nocnych. Zgodnie z kodeksem pracy przepracują one godzinę mniej. Co więcej, wynagrodzenie zostanie im wypłacone za całe osiem godzin (z wyjątkiem dodatku za pracę w godzinach nocnych). 

Kontrowersje wokół zmiany czasu. "Ryzyko chorób i wypadków drogowych"

Zmiana czasu od lat jest przedmiotem gorącej dyskusji. Eksperci przytaczają negatywne sutki wynikające z przestawiania zegarków. Luis Larrondo, dyrektor chilijskiego Instytutu Biologii Integracyjnej Milenio apelował o zaprzestanie tych praktyk. Ekspert porównywał skutki zmiany czasu do "jet laga" po długiej podróży samolotem. Larrondo twierdzi, że dezorientuje to ludzki zegar biologiczny. To zwiększa z kolei ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych i ryzyko wypadków drogowych. Powoduje też spadek wydajności w pracy czy szkole. 

Wszystko zapoczątkowali Niemcy. Wcześniej pisał zmianę czasu sugerował m.in. Benjamin Franklin

Zmianę czasu jako pierwsi wprowadzili Niemcy. Zdecydowali się na ten krok już w 1916 roku. - Trwała I wojna światowa i koniecznością stało się oszczędzanie surowców. Duża część z nich była wykorzystywana do oświetlenia ulic, fabryk czy miejsc pracy. Okazało się, że przesunięcie czasu o jedną godzinę do tyłu latem pozwoli na lepsze wykorzystanie światła dziennego - powiedział dr. inż. Maciej Gruszczyński, kierownik Laboratorium Nowych Technologii Czasu i Długości w Głównym Urzędzie Miar.

Koncepcje dotyczące zmiany czasu pojawiały się jednak dużo wcześniej. Jako pierwszy o potrzebie jej stosowania pisał Benjamin Franklin w 1784 roku. Ostatecznie jego artykuł został odebrany w sposób humorystyczny, a koncepcja zmiany czasu się nie przebiła. W 1907 roku Brytyjczyk William Willett wydał broszurę "Waste of Daylight" (z ang. marnowanie światła dziennego). Jemu również nie udało się przeforsować zmiany czasu.

Historia zmiany czasu w Polsce

W Polsce zmianę czasu wprowadzono po raz pierwszy w 1919 roku. Później była praktykowana ze znaczącymi przerwami i obowiązywała w latach:

  • 1945 do 1949
  • 1957 do 1964

Ostatecznie została wprowadzona w 1977 roku i obowiązuje do dzisiaj. Obecnie zmiana czasu obowiązuje w niemal 70 krajach na cały globie. W Europie praktyka ta nie jest stosowana jedynie w:

  • Rosji,
  • Turcji,
  • Armenii,
  • Gruzji,
  • Azerbejdżanie,
  • Kazachstanie, 
  • Białorusi,
  • Islandii.

Mieszkańcy UE przeciwny przestawianiu zegarków

Większość mieszkańców Unii Europejskiej jest przeciwna rokrocznej zmianie czasu - co wykazało przeprowadzone przed laty badanie. UE wydała następnie dyrektywę, zgodnie z którą zmiana czasu miała zostać zniesiona w 2021 rok. Tak się jednak nie stało. W Polsce aż 78 proc. osób opowiada się przeciwko zmianie czasu. 

Jak radzić sobie ze zmianą czasu?

Wiele osób zadaje sobie pytanie: Jak radzić sobie z coroczną zmianą czasu. W sieci możemy znaleźć różne porady - jednym ze sposobów jest dostosowanie swojego rytmu dziennego zarówno do czasu letniego, jak i zimowego. Oznacza to wstawanie odpowiednio wcześnie, by wyszykować się do pracy czy szkoły niezależnie od tego, jaki czas obecnie obowiązuje. Inną, nieco mniej praktyczną metodą na przygotowanie się do zmiany czasu z zimowego na letni jest rozpoczęcie przestawiania zegarka już tydzień wcześniej. W tym wypadku cofamy wskazówki o kilka minut każdej doby, co pomoże w przystosowaniu się do nowego rytmu dobowego.Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET