„Budynek większy niż Biały Dom”. Sukces polskich archeologów w Afryce
Polacy odkryli w Sudanie kolejne elementy jednej z najważniejszych świątyń średniowiecznej Afryki, budowli znanej jako Wielki Kościół Jezusa. - To jest budynek większy niż Biały Dom w Waszyngtonie. A my mamy w planach, żeby go odkopać - zapowiada kierownik ekspedycji prof. Artur Obłuski.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie odkrycie dokonała sudańsko-polska ekspedycja w Sudanie.
- Dlaczego Stara Dongola jest istotna dla archeologii afrykańskiej.
- Co wyróżnia Wielki Kościół Jezusa w kontekście średniowiecznej architektury.
Sudan. Wielkie odkrycie polskiej ekspedycji
Kolejne elementy monumentalnej budowli znanej jako Wielki Kościół Jezusa, jednej z najważniejszych budowli sakralnych w średniowiecznej Afryce, odkryła sudańsko-polska ekspedycja w Sudanie. Naukowcy odsłonili m.in. monumentalną klatkę schodową prowadzącą do świątyni oraz dotarli do jej oryginalnej posadzki.
Znajdująca się w Sudanie Stara Dongola jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Afryce północno-wschodniej. Badania w tej dawnej stolicy chrześcijańskiego królestwa Makurii, prowadzi ekspedycja z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (CAŚ UW) pod kierunkiem prof. Artura Obłuskiego, dyrektora CAŚ UW. Na monumentalną budowlę, identyfikowaną jako Wielki Kościół Jezusa, ekspedycja natrafiła po raz pierwszy w 2021 roku, ale dopiero grant Narodowego Centrum Nauki pozwolił na prowadzenie badań wykopaliskowych.
Jak poinformowało CAŚ UW, podczas najnowszych prac archeolodzy odsłonili „imponującą klatkę schodową prowadzącą do wnętrza świątyni” oraz przypory wzmacniające apsydę budowli. Po raz pierwszy naukowcy dotarli do poziomu oryginalnej posadzki. Odkrycia te pozwalają lepiej zrozumieć architekturę i skalę jednej z najważniejszych budowli sakralnych w średniowiecznej Afryce.
- W podejściu historycznym do architektury uznaje się, że pojawiają się budowle, które używając współczesnego języka, stają się trendsetterami. Takim budynkiem była z pewnością np. Hagia Sophia w Konstantynopolu (dzisiejszy Istambuł). Wielki Kościół Jezusa wydaje się naturalnym kandydatem dla Nubii, a może nawet dla tej części Afryki – mówi prof. Obłuski, cytowany przez CAŚ UW.
Budynek większy niż Biały Dom
Takie budowle wyznaczają trendy zarówno w zakresie planowania przestrzeni, jak i rozwiązań technicznych. Do tej pory za katedrę uważano jeden z kościołów znajdujący się poza murami dongolańskimi. - Będziemy chyba musieli zrewidować nasze poglądy na rolę tej budowli – przewiduje badacz.
Na razie przebadano tylko niewielki fragment kościoła. Jedynie na klatce schodowej naukowcom udało się dotrzeć do podłogi budynku. - W kolejnym sezonie chcielibyśmy rozwiązać ostatecznie zagadkę wielkości kościoła. Obecnie wiemy, że miał on 47 metrów szerokości i około 57 metrów długości, wysokość na razie ostrożnie szacujemy na 21 metrów. To jest budynek większy niż Biały Dom w Waszyngtonie. A my mamy w planach, żeby go odkopać – zapowiada kierownik ekspedycji.
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta z blond włosami i czerwonymi akcesoriami, z intensywnym spojrzeniem.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/11/03/4d0e8b94/2517518-179x101-ed3945eb62.jpg "Mélanie Laurent w "Bękartach wojny"")
