`

Kim jest María Corina Machado? „Żelazna dama Wenezueli” z Pokojową Nagrodą Nobla

3 min. czytania
Aktualizacja 13.10.2025
10.10.2025 12:54
Obserwuj nas na Google

María Corina Machado, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2025, jest wenezuelską polityczką, nazywaną czasami „żelazną damą Wenezueli”. Jej działalność poskutkowała odebraniem praw wyborczych w kraju. Co należy wiedzieć o demokratycznej aktywistce?

María Corina Machado
fot. Jimmy Villalta / VWPics/Associated Press/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie doświadczenie polityczne ma María Corina Machado.
  • Co doprowadziło do utraty jej praw wyborczych.
  • Za co otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla.

María Corina Machado – wiek, wykształcenie, pochodzenie

María Corina Machado urodziła się 7 października 1967 r. w Caracasas jako najstarsza córka psycholożki i przedsiębiorcy w sektorze sprzedaży stali. Studiowała na prywatnej uczelni jezuickiej - Universidad Católica Andrés Bello, gdzie ukończyła studia z zakresu inżynierii przemysłowej. Uzyskała również tytuł magistra finansów Instituto de Estudios Superiores de Administración.

María Corina Machado – polityka, opozycja, partia

W 1992 r. María Corina Machado założyła fundację Atenea, opiekującą się osieroconymi i nieletnimi „dziećmi ulicy” w wenezuelskiej stolicy. 9 lat później została współzałożycielką Súmate – organizacji zajmującej się kontrolą wyborów. W związku ze swoją rolą w Súmate zrezygnowała z działalności w Atanea, by uniknąć upolitycznienia fundacji. W ramach organizacji przewodziła petycji w sprawie referendum dotyczącego odwołania Hugo Cháveza, prezydenta Wenezueli w 2004 roku. Cháveza nie udało się odwołać, a członkowie Súmate – włącznie z Machado – zostali oskarżeni o zdradę stanu i spisek związany z finansowaniem organizacji. Polityczce postawiono zarzuty karne. W 2006 r. w Zgromadzeniu Narodowym odmówiono jej wstępu na spotkanie w tej sprawie z parlamentarzystami (mimo wcześniejszego zaproszenia). Oskarżono ją też o podpisanie tzw. dekretu Carmony podczas nieudanego zamachu stanu w 2002 r. - wówczas ktoś miał kazać umieścić jej nazwisko na fałszywej liście obecności w Pałacu Prezydenckim. Proces zawieszono w 2006 r. Odroczono go na czas nieokreślony, co doprowadziło do jego oddalenia.

W 2010 r. María Corina Machado zrezygnowała z działalności w Súmate, ogłaszając kandydaturę do Zgromadzenia Narodowego w ramach opozycyjnej do Cháveza Koalicji na rzecz Jedności Demokratycznej (Mesa de la Unidad Democrática – MUD). Kampanię zakończyła z sukcesem, zdobywając najwięcej głosów w kraju. Ubiegała się też o prezydencką kandydaturę z ramienia partii opozycyjnych; ostatecznie zwycięzcą prawyborów został Henrique Capriles Radonski. W tym samym roku dostała się do Zgromadzenia Narodowego.

Nie przegap

W 2014 r. na forum Stałej Rady Organizacji Państw Amerykańskich potępiła łamanie praw człowieka w Wenezueli. Po wydarzeniu wyrzucono ją z parlamentu. Po usunięciu Machado zorganizowała marsz wraz ze zwolennikami. Po dojściu do budynku Zgromadzenia Narodowego próbowała wrócić na swoje miejsce. Gwardia Narodowa uniemożliwiła wyjście jej i protestującym, rozpylając gaz łzawiący. Rok później odebrano bierne prawo wyborcze.

W 2023 r. Machado była jedną z kandydatek w prawyborach prezydenckich w partii Plataforma Unitaria Democrática (Jednościowa Platforma Demokratyczna). Wenezuelski Komisarz Wyborczy zdecydował, że odbierze jej prawa wyborcze, wiążąc ją z rzekomymi przestępstwami polityka Juana Guaidó. W 2024 r. María Corina Machado poparła Edmundo Gonzáleza Urrutię, uznanego przez Parlament Europejski legalnie wybranym prezydentem Wenezueli (ale którego wynik nie został uznany Narodową Radę Wyborczą).

15 lat
Na taki okres odebrano prawa wyborcze Machado.

María Corina Machado – Pokojowa Nagroda Nobla 2025

W 2025 r. María Corina Machado została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. Komitet Noblowski wskazał, że otrzymała ją za „niestrudzoną pracę na rzecz demokratycznych praw mieszkańców Wenezueli i za walkę o sprawiedliwe i pokojowe przejście od dyktatury do demokracji”. Liderkę wenezuelskiego ruchu demokratycznego nazwano również „jednym z najbardziej niezwykłych przykładów odwagi obywatelskiej w Ameryce Łacińskiej” i „jednoczącą postacią w opozycji politycznej”, która „uosabia nadzieję na inną przyszłość, taką, w której podstawowe prawa obywateli będą chronione, a ich głos usłyszany”.

María Corina Machado – krytyka, Izrael

Wybór Komitetu Noblowskiego spotkał się z kontrowersjami. Krytycy wskazywali bowiem internetowe wpisy Machado z ostatnich lat, w których działaczka ciepło wypowiadała się Izraelu, obecnie bombardującym Strefę Gazy. W niedawnym wywiadzie polityczka zapowiedziała, że jeśli uda jej się przejąć władzę, przeniesie wenezuelską ambasadę z Tel Avivu do Jerozolimy. Powiedziała też: - Obiecuję, że pewnego dnia będziemy mieli bliskie stosunki między Wenezuelą a Izraelem. To będzie częścią naszego wsparcia dla Państwa Izrael.

Maríę Corinę Machado skrytykowano również z wypowiedź dla telewizji BBC – w rozmowie stwierdziła bowiem, że jest wdzięczna za to, co prezydent USA Donald Trump robi „dla pokoju, wolności i demokracji dookoła świata”.

María Corina Machado – życie prywatne, mąż, dzieci

María Corina Machado jest rozwódką. Ma troje dzieci, które mieszkają poza granicami Wenezueli ze względu na groźby śmierci otrzymywane w kraju.

Źródło: Radio ZET/nobelprize.org/Nobel Prize - Instagram/aa.com.tr/bbc.com

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET