Kim jest María Corina Machado? „Żelazna dama Wenezueli” z Pokojową Nagrodą Nobla
María Corina Machado, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2025, jest wenezuelską polityczką, nazywaną czasami „żelazną damą Wenezueli”. Jej działalność poskutkowała odebraniem praw wyborczych w kraju. Co należy wiedzieć o demokratycznej aktywistce?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie doświadczenie polityczne ma María Corina Machado.
- Co doprowadziło do utraty jej praw wyborczych.
- Za co otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla.
María Corina Machado – wiek, wykształcenie, pochodzenie
María Corina Machado urodziła się 7 października 1967 r. w Caracasas jako najstarsza córka psycholożki i przedsiębiorcy w sektorze sprzedaży stali. Studiowała na prywatnej uczelni jezuickiej - Universidad Católica Andrés Bello, gdzie ukończyła studia z zakresu inżynierii przemysłowej. Uzyskała również tytuł magistra finansów Instituto de Estudios Superiores de Administración.
María Corina Machado – polityka, opozycja, partia
W 1992 r. María Corina Machado założyła fundację Atenea, opiekującą się osieroconymi i nieletnimi „dziećmi ulicy” w wenezuelskiej stolicy. 9 lat później została współzałożycielką Súmate – organizacji zajmującej się kontrolą wyborów. W związku ze swoją rolą w Súmate zrezygnowała z działalności w Atanea, by uniknąć upolitycznienia fundacji. W ramach organizacji przewodziła petycji w sprawie referendum dotyczącego odwołania Hugo Cháveza, prezydenta Wenezueli w 2004 roku. Cháveza nie udało się odwołać, a członkowie Súmate – włącznie z Machado – zostali oskarżeni o zdradę stanu i spisek związany z finansowaniem organizacji. Polityczce postawiono zarzuty karne. W 2006 r. w Zgromadzeniu Narodowym odmówiono jej wstępu na spotkanie w tej sprawie z parlamentarzystami (mimo wcześniejszego zaproszenia). Oskarżono ją też o podpisanie tzw. dekretu Carmony podczas nieudanego zamachu stanu w 2002 r. - wówczas ktoś miał kazać umieścić jej nazwisko na fałszywej liście obecności w Pałacu Prezydenckim. Proces zawieszono w 2006 r. Odroczono go na czas nieokreślony, co doprowadziło do jego oddalenia.
W 2010 r. María Corina Machado zrezygnowała z działalności w Súmate, ogłaszając kandydaturę do Zgromadzenia Narodowego w ramach opozycyjnej do Cháveza Koalicji na rzecz Jedności Demokratycznej (Mesa de la Unidad Democrática – MUD). Kampanię zakończyła z sukcesem, zdobywając najwięcej głosów w kraju. Ubiegała się też o prezydencką kandydaturę z ramienia partii opozycyjnych; ostatecznie zwycięzcą prawyborów został Henrique Capriles Radonski. W tym samym roku dostała się do Zgromadzenia Narodowego.
W 2014 r. na forum Stałej Rady Organizacji Państw Amerykańskich potępiła łamanie praw człowieka w Wenezueli. Po wydarzeniu wyrzucono ją z parlamentu. Po usunięciu Machado zorganizowała marsz wraz ze zwolennikami. Po dojściu do budynku Zgromadzenia Narodowego próbowała wrócić na swoje miejsce. Gwardia Narodowa uniemożliwiła wyjście jej i protestującym, rozpylając gaz łzawiący. Rok później odebrano bierne prawo wyborcze.
W 2023 r. Machado była jedną z kandydatek w prawyborach prezydenckich w partii Plataforma Unitaria Democrática (Jednościowa Platforma Demokratyczna). Wenezuelski Komisarz Wyborczy zdecydował, że odbierze jej prawa wyborcze, wiążąc ją z rzekomymi przestępstwami polityka Juana Guaidó. W 2024 r. María Corina Machado poparła Edmundo Gonzáleza Urrutię, uznanego przez Parlament Europejski legalnie wybranym prezydentem Wenezueli (ale którego wynik nie został uznany Narodową Radę Wyborczą).
María Corina Machado – Pokojowa Nagroda Nobla 2025
W 2025 r. María Corina Machado została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. Komitet Noblowski wskazał, że otrzymała ją za „niestrudzoną pracę na rzecz demokratycznych praw mieszkańców Wenezueli i za walkę o sprawiedliwe i pokojowe przejście od dyktatury do demokracji”. Liderkę wenezuelskiego ruchu demokratycznego nazwano również „jednym z najbardziej niezwykłych przykładów odwagi obywatelskiej w Ameryce Łacińskiej” i „jednoczącą postacią w opozycji politycznej”, która „uosabia nadzieję na inną przyszłość, taką, w której podstawowe prawa obywateli będą chronione, a ich głos usłyszany”.
María Corina Machado – krytyka, Izrael
Wybór Komitetu Noblowskiego spotkał się z kontrowersjami. Krytycy wskazywali bowiem internetowe wpisy Machado z ostatnich lat, w których działaczka ciepło wypowiadała się Izraelu, obecnie bombardującym Strefę Gazy. W niedawnym wywiadzie polityczka zapowiedziała, że jeśli uda jej się przejąć władzę, przeniesie wenezuelską ambasadę z Tel Avivu do Jerozolimy. Powiedziała też: - Obiecuję, że pewnego dnia będziemy mieli bliskie stosunki między Wenezuelą a Izraelem. To będzie częścią naszego wsparcia dla Państwa Izrael.
Maríę Corinę Machado skrytykowano również z wypowiedź dla telewizji BBC – w rozmowie stwierdziła bowiem, że jest wdzięczna za to, co prezydent USA Donald Trump robi „dla pokoju, wolności i demokracji dookoła świata”.
María Corina Machado – życie prywatne, mąż, dzieci
María Corina Machado jest rozwódką. Ma troje dzieci, które mieszkają poza granicami Wenezueli ze względu na groźby śmierci otrzymywane w kraju.
Źródło: Radio ZET/nobelprize.org/Nobel Prize - Instagram/aa.com.tr/bbc.com
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET