Nowe porządki u Trumpa. Szef Pentagonu do dymisji, pojawił się nowy „de facto prezydent”?

Wybory połówkowe i klęska Republikanów

Wybory uzupełniającego do Kongresu, które odbyły się 3 listopada, zakończyły się druzgocącą klęską rządzących od stycznia 2025 roku Republikanów. Partia Donalda Trumpa straciła – i to dość wyraźnie – większość zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i w Senacie. Przewaga Demokratów w tamach tych organów oznacza, że będą oni mogli w pewnych obszarach ograniczać władzę prezydenta, m.in. nie poddawać niektórych ustaw pod głosowanie, wzywać członków jego administracji na przesłuchania przed komisję, a także – w przypadku Senatu – odmawiać zatwierdzania jego nominatów na niektóre stanowiska, np. w Sądzie Najwyższym. 

Trump tym razem uznał porażkę swojej partii (nie tak, jak w 2020, gdy forsował teorię o „ukradzionych wyborach”), ale w specyficzny w sposób, przekonując, że Republikanie wygraliby,  gdyby to jego nazwisko znalazło się na kartach do głosowania. Zapowiedział już także taśmowe wetowanie aktów uchwalanych przez „niebieski” Kongres oraz kontynuację rządzenia poprzez wydawanie rozporządzeń wykonawczych. Wszystko po to, by nie być przez ostatnie dwa lata swojej prezydentury uznanym za „kulawą kaczkę”, czyli przywódcę bez politycznego znaczenia. 

Ale choć Trump na zewnątrz nadal pozuje na silnego lidera, w kuluarach jego politycznej drużyny buzuje. Ruszył festiwal wzajemnego obwiniania się o porażkę, której skala jest dla Republikanów trudna do przełknięcia. Pojawiają się nawet głosy – jak w przypadku wiceprezydenta JD Vance’a – że zaważyć mogła nie tylko sytuacja gospodarcza, ale także niepopularna wśród Amerykanów decyzja o inwazji na Iran, której Trump jednoznacznie do dziś broni. Nic dziwnego, że skutkuje to spekulacjami o możliwych roszadach personalnych w Białym Domu. 

Szef Pentagonu do dymisji? „Prędzej czy później sam zrezygnuje”

Najpoważniejszym kandydatem do zmiany wydaje się Pete Hegseth. Niesławny szef Pentagonu i jeden z architektów wojny z Iranem, militarny jastrząb i nieustraszony tropiciel wokeizmu w armii cieszy się wyjątkowo niską popularnością w społeczeństwie i – odwrotnie proporcjonalnie – sporym zaufaniem samego prezydenta. Jak przekonuje w rozmowie z RadioZET.pl politolog i amerykanista Mateusz Mazzini, Trump jednak nie zdymisjonuje Hegsetha. - On i jego ekipa musieliby wtedy przyznać, że przynajmniej w kwestii ataku na Iran popełnili błąd. A jak wiemy, Trump nie przegrywa, nie popełnia błędów, a jeśli coś idzie nie po jego myśli, to winą obarcza za to czynniki zewnętrzne – tłumaczy. 

Przypomina, ze ostatni raz Republikanie doznali aż tak sromotnej porażki w wyborach połówkowych w 2006 roku. Wówczas, w samym środku inwazji Amerykanów na Irak, ówczesny prezydent George W. Bush wyrzucił, ku uciesze suwerena, ówczesnego sekretarza obrony Donald Rumsfelda. Wobec Hegsetha również podjęto już kroki, wniosek o impeachment złożył Thomas Massie – republikański (ale nie protrumpowski, a reprezentujący „starych” konserwatystów) kongresmen z Kentucky, któremu w styczniu kończy się kadencja. Większość Izby Reprezentantów skierowała jednak to pismo do komisji sądownictwa, co znacznie wydłuża procedurę usunięcia sekretarza wojny z urzędu.

Redakcja poleca

Trump zapowiada przełom w sprawie Ukrainy. Padły słowa o „zmienionym kształcie”

J.D. Vance już zdystansował się od Trumpa. Oto możliwa strategia Republikanów

Nie znaczy to jednak, że nie straci on stanowiska. Mazzini uważa, że wręcz przeciwnie. - Myślę, że prędzej czy później sam złoży dymisję, że jego otoczenie wyraźnie mu to zasugeruje. Pamiętajmy, że wyjście poza administrację oznacza również wyjście poza obszar zainteresowania komisji śledczych w Kongresie. A one, zdominowane od nowego roku przez Demokratów, będą wzywać różnych członków ekipy Trumpa na przesłuchania i „maglować”. Hegseth na pewno byłby dla nich priorytetem. A poza administracją nie będzie tak ważnym celem, będzie po prostu też słabszy propagandowo jako potencjalna ofiara złożona na stosie – mówi. 

Ale jest jeszcze drugie dno, na które ekspert zwraca uwagę. - Dla Hegsetha niekoniecznie opłacalne jest utrzymywanie się na stanowisku, ponieważ sytuacja związana z impeachmentem – który na pewno zostałby uruchomiony - niesie też za sobą koszty prawne. Musisz po prostu mieć prawników, którzy w twoim imieniu występują w Kongresie, a szefa Pentagonu podobno najzwyczajniej w świecie na to nie stać. Myślę więc, że jego „dobrowolne” odejście z urzędu jest tutaj najbardziej prawdopodobnym scenariuszem – przekonuje. 

Miller - „de facto nowy prezydent”?

O ile przyszłość Hegsetha to wciąż głównie pogłoski i spekulacje, o tyle jedna zmiana w administracji Trumpa już się faktycznie dokonała. Susie Wiles, wieloletnią współpracowniczkę Trumpa i szefową personelu Białego Domu, zastąpił Stephen Miller, a więc radykał w duchu MAGA, ale bezwzględnie wobec Trumpa lojalny. To też jeden z naprawdę nielicznych, którzy pamiętają jeszcze pierwszą kadencję obecnego prezydenta (czyli lata 2017-21), zwłaszcza to, jak „trumpiści” byli wówczas blokowani przez starych neokonserwatystów oraz machinę biurokratyczną w Waszyngtonie. - Chodziło o takich ludzi, jak choćby ówczesny sekretarz obrony Mark Esper czy przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów Mark Milley, którzy - jak twierdzi Mazzini - dość mocno się trzymali tych pryncypiów konstytucyjnych, niezależności władzy cywilnej od sił zbrojnych i mundurowych. 

Ale Miller to też człowiek, którego poglądy wprost określane są jako rasistowskie, a on sam jako „biały suprematysta”. Podczas wiecu w Madison Square Garden w październiku 2024 roku  stwierdził ze sceny, że „Ameryka jest dla Amerykanów i tylko dla Amerykanów”. Z kolei w ujawnionych przez organizację Southern Poverty Law Center wiadomościach do redakcji portalu Breitbart News Miller wyrażał niepokój z powodu „znikającej populacji białej młodzieży” w USA. - To człowiek, który nie ukrywa swoich rasistowskich poglądów i prawdopodobnie fantazjuje też o Stanach Zjednoczonych zbudowanych na pryncypiach czystości rasowej, de facto białej Ameryce. Prawnicy związani z amerykańskim światem akademickim twierdzą wręcz, że tylko trochę przesadza, gdy mówi, że chciałby wyrzucić z kraju wszystkich niebiałych obywateli, czyli jakieś 40 proc. populacji – wyjaśnia Mazzini.

Zdaniem eksperta Miller to przykład polityka-urzędnika, który czuje się „autentycznym wojownikiem ideologicznym i nie rozpatruje swojej misji w kategoriach wybieralności, kadencyjności, planowania partyjnego, myślenia w o tym, co się stanie za dwa lata. - To po prostu jeden z tych ludzi, który wszedł do administracji z takim przekonaniem o misji cywilizacyjnej wykraczające poza standardową świecie demokracji kalkulację polityczną. Dlatego w swoich działaniach absolutnie nie będzie się teraz w żaden sposób hamował, bo byłoby to sprzeczne z jego wizją rzeczywistości – tłumaczy.

Według Mazziniego nowy szef personelu Białego Domu stanie się teraz „de facto prezydentem”. Co to tak naprawdę znaczy? - Trump powoli będzie wypisywał się z uprawiania bieżącej polityki na szczeblu krajowym, interesować go będą tylko i wyłącznie rzeczy na płaszczyźnie międzynarodowej, bo tam można odnieść więcej zwycięstw, nabić więcej punktów symbolicznych. To może być zmiana reżimu na Kubie albo jakaś umowa z Rosją ponad głowami Ukrainy i reszty Europy. Za to w ramach tego, co w kraju, Miller będzie miał pod wieloma względami wolną rękę i nikt specjalnie nie będzie go kontrolował czy temperował  podsumowuje rozmówca RadioZET.pl.

Źródło: Radio ZET