To najmniejsze państwo świata. Łatwo tu o stratę obywatelstwa
W Europie funkcjonuje kilka państw-miast. Jedno z nich często odwiedza się nieświadomie, przy okazji podróży do Włoch. Watykan, usytuowany w Rzymie, formalnie jest najmniejszym uznawanym państwem świata pod względem powierzchni. To tylko początek osobliwych rekordów w globalnej skali.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak powstał Watykan.
- W jaki sposób nabywa się obywatelstwo Watykanu.
- Jaki układ polityczny tam funkcjonuje.
Watykan oddzielił się od Włoch. Jest tu nieoficjalny premier
Watykan powstał 11 lutego 1929 r. Uzyskał wówczas formalną niepodległość od Włoch. Stało się to za sprawą traktatów laterańskich podpisanych przez premiera i przywódcę ruchu faszystowskiego Benito Mussoliniego i kardynała Pietro Gasparriego, ówczesnego papieskiego sekretarza stanu. Mussolini zdecydował się na porozumienie, by za sprawą autorytetu papieża Piusa XI zwiększyć poparcie wśród społeczeństwa.
Ustrojem politycznym Watykanu jest teokracja elekcyjna. W praktyce oznacza to pełnię władzy posiadaną przez papieża. Nieoficjalnym „premierem” jest natomiast sekretarz stanu, najczęściej reprezentujący państwo w relacjach zagranicznych oraz wspierający głowę Kościoła katolickiego w codziennych sprawach. Taka osoba nie może należeć do rodziny papieża. Dodatkowo musi mieć tytuł kardynała; w rezultacie kobiety nie mogą pełnić w Watykanie najwyższych funkcji państwowych (Kościół nie pozwala na wyświęcanie kobiet ani na pełnienie przez nie funkcji kapłańskich). Obecnie sekretarzem stanu wspierającym Leona XIV jest kardynał Pietro Parolin.
Quiz: Papieże na przestrzeni lat. 100% tylko dla gorliwych katolików
Watykan uznawany jest za najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni i najmniejsze niepodległe państwo pod względem liczby ludności. Co ciekawe, inny rekord jest związany z… transportem publicznym. W Watykanie znajduje się najkrótsza krajowa sieć kolejowa, która składa się z dwóch torów – każdy z nich ma ok. 300 m. Transport pasażerski jest sporadyczny – kolej służy przede wszystkim do przewozu towarów.
Obywatelstwo Watykanu. Nie funkcjonuje tak, jak inne
Według statystyk w 2024 r. Watykan zamieszkiwały 882 osoby. W większości są to księża, zakonnice i inni dostojnicy kościelni. Obywatelami są również członkowie Gwardii Szwajcarskiej wraz z rodzinami. Co ciekawe, obywatelstwo Watykanu jest powierzane i ma charakter funkcjonalny – jest przyznawane ze względu na pełnienie w ramach państwa i Kościoła konkretnej funkcji. Dobrym przykładem są członkowie Gwardii Szwajcarskiej, którzy tracą status obywatela po zakończeniu służby i wyprowadzce.
Źródło: Radio ZET/whc.unesco.org/sjp.pwn.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Marcel Barra w filmie](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/3d6f0207/2501003-179x101-b391f99224.png "Marcel Barra w filmie "Mniej obcy"")
![Mężczyzna w czarnym kapeluszu śpiewa do mikrofonu, w tle kolorowe światła na scenie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/eb76473b/2500923-179x101-165620ff80.png "Fani Guns N' Roses mają powody do niepokoju? "Zrobimy sobie wolne"")
