Ogromne protomiasto odkryte przez archeologów. Wzniesiono je wśród stepów w Kazachstanie

2 min. czytania
19.11.2026 10:32
Obserwuj nas na Google

Archeolodzy podczas badań natrafili na ślady osady w Kazachstanie. Badacze nie spodziewali się jej w tym regionie. Miała ona 140 hektarów, uporządkowaną zabudowę oraz własne metalurgiczne zaplecze. Mieszkańcy tej osady mogli tworzyć dużo bardziej złożoną społeczność, niż przypuszczano dotychczas.

Stepy w Kazachstanie
fot. Michael Runkel / ImageBROKER / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie wyjątkowe odkrycie archeologiczne dokonano w Kazachstanie.
  • Dlaczego odkrycie Semiyarki jest tak istotne dla archeologii stepowej.
  • Co czyni "Miasto siedmiu wąwozów" podobnym do wielkich osad Mezopotamii.
  • Jakie znaczenie strategiczne miało położenie miasta Semiyarka.

Wyjątkowe odkrycie archeologiczne w Kazachstanie

Według dotychczasowych odkryć archeologicznych najstarsze wielkie osady miejskie odkrywano na terenach Bliskiego Wschodu, głównie w dawnej Mezopotamii. W tym miejscu miał początkowo rozwijać się miejski charakter osadnictwa, w których wydzielano „dzielnice”. Duże zaskoczenie przyniosły jednak doniesienia międzynarodowej grupy badaczy z University College London, Uniwersytetu w Durham i Uniwersytetu Toraighyrova. Opublikowali oni na łamach czasopisma „Antiquity” wyniki analiz, które pochodzą z Kazachstanu. Naukowcy wykryli nieznaną dotąd „super-osadę” z II tysiąclecia p.n.e.

Badacze nazwali to odkrycie „Miastem siedmiu wąwozów”. Nazwa dla stanowiska archeologicznego Semiyarka powstała przez dominujące położenie blisko siedmiu wąwozów w kazachstańskich stepach w pobliżu rzeki Irtysz, w północno-wschodniej części kraju. Powierzchnia osady wynosi 140 hektarów. To olbrzymi teren, który zajmuje tyle miejsca, ile blisko 200 piłkarskich boisk. Zdaniem naukowców jest to jedno z najbardziej niezwykłych odkryć w stepowej archeologii od dziesiątek lat. Wcześniej nie były znane tak wielkie i złożone osady w tej części świata. 

Redakcja poleca

Rozwinięty przemysł na stepach

Semijarka była, w przeciwieństwie do obozowisk i małych wiosek, które są rozproszone i kojarzą się ze społecznościami na stepach, współczesną formą miejską. Odkryto zarysy umocnień ziemnych, wydzielonych gospodarstw domowych, czy monumentalnego budynku w centralnej części miasta. Prawdopodobnie wykorzystywano go do odprawiania rytuałów lub do urzędowania szefów osady. To miasto położone było w miejscu strategicznym: na cyplu, dzięki któremu kontrolowano ruch wzdłuż doliny Irtyszu. W związku z tym, zdaniem archeologów, „Miasto siedmiu wąwozów” mogło być miejscem, w którym rozwijał się wczesny handel. Mogło to być też centrum decyzyjne.

Jedna z części tego miasta pełniła funkcje produkcyjne. Przetapiano tam miedź i brąz cynowy na dotychczas niespotykaną w tej części świata skalę. Według wyników wykopalisk i badań geofizycznych, odkryto tam tygle, żużel oraz artefakty z brązu cynowego. To pierwsze jasne dowody na to, że prowadzono na tym terenie złożone systemy produkcyjne. Nie były to małe warsztaty. Wyjątkowe położenie, blisko dużych złóż miedzi i cyny w górach Ałtaju, mogło sprawiać, że był to kluczowy węzeł w sieci metalurgicznej epoki brązu, które łączyły Azję Środkową z resztą kontynentu.

- Skala i struktura Semiyarki nie przypominają niczego, co widzieliśmy w strefie stepowej. Prostoliniowe struktury i potencjalnie monumentalna budowla świadczą o tym, że społeczności epoki brązu rozwijały tu wyrafinowane, zaplanowane osady, podobne do tych, które ludzie wznosili w tym samym czasie, w bardziej tradycyjnie „miejskich” częściach starożytnego świata - przekazał jeden z autorów badań prof. Dan Lawrence z Uniwersytetu w Durham.

Źródło: Radio ZET/national-geographic.pl