Xi, Putin i Trump podzielą świat na nowo? Ekspert wskazuje cel każdego z przywódców

4 min. czytania
18.11.2026 15:14
Obserwuj nas na Google

W czwartek w chińskim Shenzen po raz pierwszy w historii w formacie trójstronnym spotkają się przywódcy Chin, Rosji i USA. Co wyniknie z rozmów Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa? W rozmowie z RadioZET.pl dr Mateusz Piotrowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych wskazuje na cel i perspektywy każdego z liderów światowych mocarstw. Czy grozi nam „Jałta 2.0”?

Trump Putin Xi
fot. PAP/EPA

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie znaczenie ma szczyt Xi-Trump-Putin dla geopolityki.
  • Dlaczego wojna w Ukrainie może nie być omawiana na szczycie.
  • Co motywuje przywódców do udziału w szczycie w Shenzen.
  • Jak Amerykanie i Chińcycy rywalizują technologicznie i handlowo.

Szczyt Xi-Trump-Putin. Będą rozmawiać o Ukrainie?

To będzie prawdziwe spotkanie „na szczycie”. W czwartek podczas szczytu Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w chińskim Shenzen spotkają się Xi Jinping, Władimir Putin i Donald Trump. Cała trójka dotarła już na miejsce. Będą to pierwsze w historii trójstronne rozmowy urzędujących przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, a więc trzech czołowych światowych mocarstw nuklearnych i geopolitycznych. Nic dziwnego, że budzi to ogromne zainteresowanie mediów i komentatorów, którzy prześcigają się w hipotezach dotyczących tematów rozmów oraz celów i motywacji, jakie przyświecają każdemu z prezydentów. O wykraczających poza klasyczny format konsekwencjach tego wydarzenia mówi w rozmowie z RadioZET.pl dr Mateusz Piotrowski, amerykanista z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Od razu zaznacza, że jeden z najbardziej interesujących z punktu widzenia Europy tematów, czyli wojna w Ukrainie, nie musi w ogóle pojawić się w Shenzen. - Tak informowała zarówno amerykańska administracja, jak i Chińczycy. Ale kilka dni temu Trump „po swojemu” stwierdził, że „być może będzie o tym mówił”. Dlatego zostawiłbym furtkę, że ta kwestia może zostać wrzucona w agendę – mówi. Przypomina, że Chiny nie chcą ws. Ukrainy zabierać głosu, ponieważ nie są i nie zamierzają być stroną w tej wojnie.

Oglądaj

- Chinom nie jest na rękę, by ten konflikt się skończył. On skupia uwagę Amerykanów, ale też w pewnym sensie komplikuje życie Rosji, zmuszając ją do sprzedaży energii po niższych cenach. Gdyby nie była objęta sankcjami, miałaby przecież lepszy dostęp do rynków energetycznych. Choć oficjalnie władze w Pekinie będą opowiadać, że wojna jest zła i trzeba znaleźć jakieś pokojowe rozwiązanie – tłumaczy. Dodaje, że możliwym jest, iż podczas spotkania omówione zostaną raport niedawnych negocjacji w Abu Zabi, ale „nic konkretnego za tym nie pójdzie”. Co ciekawe jednak, główni negocjatorzy strony amerykańskiej, czyli Steve Witkoff i Jared Kushner, nie przylecieli tym razem z prezydentem USA do Chin. 

Jakie są cele każdego z przywódców?

Każdy z trójki liderów ma wyraźnie zarysowaną perspektywę i cele na to spotkanie. Pełniący rolę gospodarza Xi zamierza pokazać się jako wytrawny gracz, bez którego geopolityczne rozdanie i światowy porządek właściwie nie są możliwe do osiągnięcia. Trump, choć jego zaplecze liże rany po klęsce w wyborach połówkowych, chce przekonać świat, że nie jest „kulawą kaczką”, ale przeciwnie – że pomimo utraty przez jego partię obydwu izb w Kongresie to wciąż on dysponuje większością władzy wykonawczej i kreuje politykę zagraniczną ze strony Waszyngtonu. A Putin? - Putin wraca na salony. Kończy się jego międzynarodowa izolacja, to jest fakt niezaprzeczalny. I to nie tylko wraca, ale znów może być jednym z rozdających karty – przyznaje Piotrowski.

Tak, jak w przypadku wojny w Ukrainie, tak i w innych obszarach ekspert przewiduje, że żadne wiążące decyzje, np. w sprawie nieproliferacji broni masowego rażenia w czwartek raczej nie zapadną. - Chińczycy chcieliby pewnie, żeby po spotkaniu wydano jakiś wspólny komunikat. To by oznaczało, że po pierwsze, znaleziono wspólny język i to już będzie sukces, a po drugie, byłby to sygnał, że dialog ma sens i że w ogóle po coś to spotkanie się odbyło – wyjaśnia. Według niego Xi nie chce mieć poczucia, że organizuje rozmowy dla samych rozmów i szczyt bez konkluzji. 

Redakcja poleca

Analityk PISM zwraca również uwagę na częstotliwość spotkań między przywódcami Chin i USA. - Spotkali się w maju, we wrześniu, a w tym roku jeszcze, oprócz Shenzen – gdzie będą rozmawiać także w formacie dwustronnym - spotkają się jeszcze w grudniu w Miami, przy okazji G20. To bardzo poważny sygnał, który Xi może przedstawiać tak, że „może jesteśmy rywalami na arenie globalnej, ale Amerykanie po prostu potrzebują Chin – tłumaczy. I to wszystko mimo oczywistych napięć, wojen handlowych na cła i ogólnie jastrzębiej retoryki wobec Pekinu, która dominowała na początku drugiej kadencji Trumpa, a której wyrazicielem był m.in. wiceszef Pentagonu Elbridge Colby. 

Amerykanie potrzebują Chin czy na odwrót?

Zdaniem Piotrowskiego „wygrało to stronnictwo, które mówi, że jeśli chodzi np. o wyścig technologiczny, to Amerykanie są do tyłu względem Chin i potrzeba pauzy, żeby to nadgonić”. - Dlatego nie można sobie teraz pozwolić na pełnowymiarowa rywalizację z Pekinem w obszarze handlu, eksportu. Rozpoczęto ją, by obniżyć presję i dlatego teraz te cła są nieco obniżone nieco i przynajmniej do stycznia na razie obowiązuje chwilowe ich wstrzymanie. Po to, by ustalić jakąś ścieżkę pokojową, jak dalej ze sobą współpracować, a nie iść na wojnę, gdy taryfy będą wynosić po 80 czy 100 proc. w poszczególnych sektorach. Amerykanie po prostu kupują czas, ale to nie oznacza, że odpuszczają taką rywalizację na dekady. Mają świadomość, że Chiny pozostają tym najważniejszym konkurentem czy nawet strategicznym zagrożeniem – twierdzi. 

A co z obawami części ekspertów, zwłaszcza europejskich, że szczyt w Shenzen to nowy koncert supermocarstw, a nawet „Jałta 2.0”, gdzie przywódcy największych globalnych potęg zechcą podzielić między siebie świat na strefy wpływów? Piotrowski studzi nastroje, choć nie wyklucza, że takie pokusy ze strony trójki liderów mogą się pojawić. - Jedno trójstronne spotkanie nie ustawi nowego porządku świata, tak, jak nie zrobiła tego jedna konferencja w Jałcie. Ale z drugiej strony wiadomo, że – zwłaszcza z perspektywy takich krajów jak Ukraina czy Tajwan – istnieją uzasadnione obawy o to, jak te rozmowy będą przebiegać, co zostanie na nich ustalone itp. - podsumowuje rozmówca RadioZET.pl. 

Źródło: Radio ZET