Powstała spersonalizowana szczepionka przeciw czerniakowi. Onkolog: „To przełom”
Powstała spersonalizowana szczepionka mRNA przeciwko czerniakowi. Terapia w znacznym stopniu zmniejsza ryzyko nie tylko nawrotu choroby, ale także odległych przerzutów. - To jest przełom - ocenił w rozmowie z Radiem ZET onkolog prof. Piotr Rutkowski. Preparat może być dostępny dla pacjentów już w 2027 roku.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak działa spersonalizowana szczepionka mRNA przeciw czerniakowi.
- Jakie wyniki osiągnęła terapia w badaniach klinicznych.
- W leczeniu których innych nowotworów Moderna i Merck testują technologię mRNA.
- Kiedy szczepionka przeciw czerniakowi może trafić do pacjentów.
Pierwsza spersonalizowana szczepionka mRNA przeciw czerniakowi
Moderna i Merck opracowują spersonalizowaną terapię mRNA przeciw czerniakowi - najbardziej niebezpiecznemu nowotworowi skóry, który potrafi szybko dawać przerzuty do innych narządów. Ogłoszone właśnie wyniki III fazy badań klinicznych są przełomowe. Wykazano bowiem, że połączenie szczepionki z immunoterapią skuteczniej chroni pacjentów po operacji przed nawrotem choroby i odległymi przerzutami niż sama immunoterapia.
Wyjątkowość tej metody polega na tym, że nie powstaje jeden preparat dla wszystkich chorych. Szczepionka jest przygotowywana indywidualnie na podstawie cech nowotworu konkretnego pacjenta.
- Ta terapia nie działa po prostu na komórki nowotworowe. Jest przygotowana dla konkretnego pacjenta i „uczy się” jego czerniaka. To trochę jak odcisk palca nowotworu. I to jest przełom - tłumaczy Radiu ZET onkolog prof. Piotr Rutkowski z Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
Do stworzenia szczepionki wykorzystano technologię mRNA, znaną ze szczepionek przeciw COVID-19. Aby przygotować preparat dla konkretnego pacjenta, naukowcy analizują materiał pobrany ze zmiany nowotworowej i wybierają charakterystyczne dla niej mutacje. Na tej podstawie powstaje szczepionka, która ma nauczyć układ odpornościowy rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworu.
Ryzyko odległych przerzutów lub śmierci niższe prawie 60 proc.
Badanie kliniczne III fazy objęło 1137 pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka, u których nowotwór został wcześniej całkowicie usunięty chirurgicznie. Dodanie spersonalizowanej terapii mRNA do pembrolizumabu zmniejszyło ryzyko nawrotu choroby oraz wystąpienia odległych przerzutów w porównaniu ze stosowaniem samego pembrolizumabu. Pełnych wyników badania jeszcze jednak nie przedstawiono.
Skalę możliwych korzyści pokazują wcześniejsze wyniki badania klinicznego II fazy. Po pięciu latach obserwacji w grupie otrzymującej terapię mRNA wraz z pembrolizumabem ryzyko nawrotu choroby lub śmierci było o 49 proc. niższe, a ryzyko wystąpienia odległych przerzutów lub śmierci - o 59 proc. niższe niż wśród pacjentów leczonych samym pembrolizumabem.
Szczepionki mRNA mogą pomóc w leczeniu innych nowotworów
Jak podkreśla prof. Piotr Rutkowski, sukces w leczeniu czerniaka może otworzyć drogę do wykorzystania podobnej technologii także u pacjentów z innymi rodzajami nowotworów. Takie badania już trwają. W styczniu 2026 r. Moderna i Merck poinformowały o ośmiu badaniach II i III fazy prowadzonych w ramach programu rozwoju tej terapii. Oprócz czerniaka obejmowały one raka płuca, pęcherza moczowego i nerki. W czerwcu liczba prowadzonych badań wzrosła już do dziewięciu.
Szczepionka może być dostępna dla pacjentów już w 2027 roku
Na razie szczepionka pozostaje terapią eksperymentalną i przed dopuszczeniem do stosowania musi przejść formalną ocenę. Koncerny zapowiedziały już rozmowy z organami regulacyjnymi w sprawie złożenia wniosków rejestracyjnych. Jeśli terapia uzyska wymagane zgody, może trafić do pacjentów już w 2027 roku - zapowiedziała Moderna.
Źródła: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET