`

Tysiące Polaków skorzystają za darmo. Trzeba tylko wypełnić ankietę

2 min. czytania
19.10.2026 15:55
Obserwuj nas na Google

Zwykły lipidogram nie pokazuje wszystkich czynników zwiększających ryzyko zawału i udaru. Jeden z nich można sprawdzić podczas dodatkowego badania krwi, dostępnego bezpłatnie w programie „Moje Zdrowie”. Kto może skorzystać z badania i gdzie się zgłosić?

Trzy osoby w zimowych ubraniach stoją przy oknie rejestracyjnym w placówce zdrowotnej.
fot. Anatol Chomicz/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Po co bada się lipoproteinę(a).
  • Kto może bezpłatnie zbadać lipoproteinę(a) na NFZ.
  • Dlaczego prawidłowy cholesterol nie wyklucza podwyższonego ryzyka zawału.
  • Co oznacza za wysoki wynik lipoproteiny(a).

Bezpłatne badanie lipoproteiny(a) na NFZ. Kto może skorzystać?

Dobre samopoczucie i prawidłowy cholesterol nie zawsze oznaczają niskie ryzyko chorób serca. Znaczenie mogą mieć również odziedziczone predyspozycje, których nie widać w podstawowych wynikach.

Jedną z nich jest podwyższone stężenie lipoproteiny(a), oznaczanej jako Lp(a). To cząsteczka transportująca cholesterol we krwi, podobna do LDL, ale zawierająca dodatkowe białko. Jej poziom zależy przede wszystkim od genów. Wysokie stężenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób układu krążenia.

Osoby w wieku 20–40 lat mogą oznaczyć Lp(a) bezpłatnie w programie „Moje Zdrowie”, realizowanym przez przychodnie POZ. Badanie przysługuje raz w życiu w ramach programu. Nie należy mylić go z lipidogramem, który obejmuje cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy - Lp(a) wymaga osobnego oznaczenia.

Redakcja poleca

Prawidłowy cholesterol nie wyklucza podwyższonej Lp(a)

Podwyższona lipoproteina(a) zwykle nie daje objawów. Pacjent może więc nie wiedzieć o dodatkowym czynniku ryzyka, dopóki nie wykona badania krwi. Aktualne zalecenia przywoływane przez Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne wskazują, że każdy dorosły powinien mieć oznaczoną Lp(a) przynajmniej raz w życiu.

Polscy eksperci również podkreślają znaczenie tego parametru. W materiale edukacyjnym przygotowanym przez specjalistów Narodowego Instytutu Kardiologii wyjaśniają, że wysokie stężenie Lp(a) może zwiększać ryzyko także przy prawidłowym LDL, glukozie, ciśnieniu i masie ciała.

Jak otrzymać zlecenie na bezpłatne badanie Lp(a)?

Pierwszym krokiem jest wypełnienie ankiety programu „Moje Zdrowie”. Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo z pomocą personelu swojej przychodni podstawowej opieki zdrowtnej.

Ankieta trafia do placówki, w której pacjent ma wybranego lekarza rodzinnego. Przychodnia powinna skontaktować się z nim w ciągu 30 dni i zorganizować badania. Po ich wykonaniu odbywa się wizyta podsumowująca, podczas której omawiane są wyniki i dalsze zalecenia.

Program jest przeznaczony dla osób ubezpieczonych w NFZ. Zakres badań zależy od wieku i odpowiedzi w ankiecie. Nie każdy uczestnik otrzymuje identyczny pakiet.

Redakcja poleca

Co zrobić, jeśli wynik Lp(a) jest podwyższony?

Wynik należy omówić z lekarzem, który oceni go razem z pozostałymi czynnikami ryzyka. Znaczenie mają m.in. cholesterol LDL, ciśnienie, palenie tytoniu, cukrzyca i choroby serca występujące w rodzinie.

Choć dieta i aktywność fizyczna nie obniżają istotnie samej Lp(a), nadal pomagają ograniczać całkowite ryzyko sercowo-naczyniowe. Lekarz może też zalecić leczenie innych nieprawidłowości, np. wysokiego LDL lub nadciśnienia. Podwyższony wynik jest więc wskazówką do zaplanowania profilaktyki, a nie zapowiedzią nieuchronnego zawału.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET