10 tys. transakcji w 2025 roku. Wyprzedaż mieszkań komunalnych trwa w najlepsze
Eksperci alarmują, że podczas gdy politycy debatują nad zniesieniem bonifikat przy wykupie mieszkań komunalnych, gminy nadal sprzedają kolejne lokale. Szacunki wskazują, że tylko w 2025 roku doszło do około 10 tys. takich transakcji. Tymczasem zasób mieszkań komunalnych systematycznie się kurczy, a nowych powstaje wielokrotnie mniej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego mieszkania komunalne ubywają od lat.
- Jak bonifikaty wpływają na zasób mieszkań komunalnych.
- Co zmieniła Warszawa w polityce dotyczącej mieszkań komunalnych.
Mieszkań komunalnych ubywa od lat
Mieszkalnictwo komunalne od lat pozostaje jednym z największych wyzwań polityki mieszkaniowej w Polsce. Lokale należące do gmin mają zapewniać dach nad głową osobom, których nie stać na zakup mieszkania ani wynajem na zasadach rynkowych. Niestety samorządy od lat borykają się jednak z niedoborem takich lokali, a czas oczekiwania na ich przydział w wielu miastach liczony jest w latach.
Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest istniejąca od lat możliwość wykupu lokalu przez najemców z wysoką bonifikatą. Rozwiązanie wprowadzono jeszcze w latach transformacji ustrojowej. Miało ono zachęcać lokatorów do przejmowania mieszkań na własność, ograniczać koszty utrzymania zasobu po stronie gmin oraz przenosić na nowych właścicieli obowiązek finansowania remontów i modernizacji budynków. W tamtych czasach władze mocno stawiały na mieszkalnictwo komunalne. Problem pojawił się, kiedy liczba nowo powstałych lokali zaczęła się drastycznie kurczyć.
Choć kolejne rządy zapowiadały rozwój dostępnego budownictwa mieszkaniowego i zwiększenie liczby lokali dla osób o niższych dochodach, zasób mieszkań komunalnych systematycznie malał. Przypomina o tym portal RynekPierwotny.pl, który zwraca uwagę, że mimo trwającej dyskusji o przyszłości bonifikat wyprzedaż mieszkań nadal trwa. Jak wskazuje w najnowszym raporcie Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl, tylko w 2025 roku gminy sprzedały około 10-11 tys. mieszkań komunalnych (tu nie wiadomo jednak, ile z bonifikatą, ile bez – przyp. red.).Jednocześnie do użytkowania oddano zaledwie 1644 nowe lokale. Oznacza to, że również w ubiegłym roku liczba sprzedanych mieszkań była wielokrotnie wyższa od liczby nowo wybudowanych.
Jeszcze bardziej wymowne są dane obejmujące ostatnie dwie dekady. W latach 2002-2024 gminy sprzedały niemal 647 tys. mieszkań komunalnych, podczas gdy wybudowały niespełna 52 tys. nowych lokali. Bilans jest więc ujemny o blisko 600 tys. mieszkań.
Bonifikaty pod znakiem zapytania. Warszawa już zmieniła zasady
Od ponad roku w Sejmie trwają prace nad projektem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zakłada likwidację bonifikat przy wykupie mieszkań komunalnych. Według pierwotnych założeń nowe przepisy miałyby wejść w życie 30 czerwca 2027 roku. Projekt pozostaje jednak na etapie prac parlamentarnych i nie wiadomo, czy ostatecznie zostanie przyjęty w obecnym kształcie.
Zwolennicy zmian przekonują, że gminy nie powinny wyprzedawać mieszkań za ułamek ich wartości rynkowej w sytuacji, gdy liczba lokali komunalnych od lat spada. Z kolei samorządy zwracają uwagę, że lokalna polityka mieszkaniowa powinna pozostać w ich kompetencjach i uwzględniać specyfikę poszczególnych miast.
Dobrym przykładem zmiany podejścia jest Warszawa. Jeszcze kilkanaście lat temu najemcy mogli wykupić mieszkanie komunalne za zaledwie 10-20 proc. jego wartości. Jak wyliczyli eksperci RynekPierwotny.pl, średnia cena wykupywanego lokalu wynosiła wówczas około 30 tys. zł. Stolica zrezygnowała jednak z wysokich bonifikat i obecnie zasadą jest sprzedaż mieszkań po cenach rynkowych. Efekt widać w statystykach, bo podczas gdy w latach 2002-2013 Warszawa sprzedała ponad 26 tys. lokali komunalnych, w latach 2016-2024 było ich już tylko 640. To pokazuje, że narzędzia do zwiększenia liczby lokali komunalnych już są, tylko trzeba z nich korzystać.
Źródło: Radio ZET/rynekpierwotny.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
