30 września mija kluczowy termin. Pracownicy etatowi mogą sporo stracić
30 września to kluczowa data w kalendarzu pracowników i pracodawców. Do tego dnia trzeba wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy z poprzedniego roku – inaczej można stracić ważny przywilej albo narazić pracodawcę na wysoką karę.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są zasady wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego.
- Co grozi pracodawcy za nieudzielenie urlopu na czas.
- Kiedy możliwy jest ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
Zaległy urlop wypoczynkowy. Co warto wiedzieć?
Każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma prawo do urlopu wypoczynkowego. To jeden z najważniejszych przywilejów gwarantowanych przez Kodeks pracy, którego nie można się ani zrzec, ani przekazać innej osobie. Pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Co jeśli urlop nie zostanie wykorzystany?
Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi?
Wymiar urlopu zależy od stażu pracy i wynosi:
- 20 dni – dla osób ze stażem krótszym niż 10 lat,
- 26 dni – dla osób ze stażem co najmniej 10-letnim.
Do stażu pracy wlicza się nie tylko wcześniejsze okresy zatrudnienia, ale także ukończoną edukację, np. szkołę średnią czy studia wyższe, zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie pracy. Urlop udzielany jest w dni robocze zgodne z harmonogramem pracy danej osoby. Pracodawca ma obowiązek zapewnić, aby pracownik mógł skorzystać z co najmniej jednej dłuższej przerwy – minimum 14 dni kalendarzowych – dla realnego odpoczynku.
Zasady korzystania z zaległego urlopu. Wykorzystaj do 30 września
Urlop niewykorzystany w danym roku nie przepada, lecz przechodzi na kolejny. Pracodawca ma obowiązek udzielić go do 30 września następnego roku kalendarzowego. Termin uważa się za dotrzymany, jeśli pracownik rozpocznie urlop najpóźniej tego dnia. Prawo do urlopu nie przepada automatycznie po 30 września, ale może się przedawnić. Zgodnie z art. 291 § 1 Kodeksu pracy roszczenia pracownika przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym stały się wymagalne.
Przykład: jeśli pracownik nabył prawo do urlopu w 2024 r., a nie wykorzysta go do 30 września 2025 r., to jego roszczenie o udzielenie urlopu przedawni się 30 września 2028 r.
Co jeśli urlop nie zostanie udzielony? Kiedy można dostać ekwiwalent za urlop
Brak udzielenia urlopu wypoczynkowego w terminie to wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym. Zgodnie z art. 282 § 1 Kodeksu pracy, pracodawcy grozi w takim przypadku grzywna od 1000 zł do 30 000 zł. Warto jednak podkreślić, że sankcje grożą jedynie wtedy, gdy nieudzielenie urlopu nastąpiło z winy pracodawcy. Jeżeli pracownik nie może skorzystać z urlopu np. z powodu długotrwałej choroby, firma nie ponosi odpowiedzialności.
Wiele osób zastanawia się, czy pracodawca może zmusić do urlopu? Okazuje się, że tak. Sąd Najwyższy w wyroku z 25 stycznia 2005 r. (sygn. I PK 124/05) orzekł, że pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet jeśli ten nie wyraża na to zgody. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy jego odbiór w naturze jest niemożliwy – np. w przypadku rozwiązania stosunku pracy.
W razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy obie strony uzgodnią wykorzystanie zaległego urlopu w ramach kolejnej umowy zawartej z tym samym pracodawcą bez przerwy.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
