Czy trzeba rozliczać PIT za osobę zmarłą? Prawo mówi wprost
Nie każdy wie o obowiązku rozliczania PIT za osobę zmarłą. Kto i w jaki sposób musi to zrobić? Procedury są wymagające, a zaniechanie grozi konsekwecjami.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie formalności podatkowe należy dopełnić po śmierci bliskiego.
- Kto rozlicza podatek za zmarłego według przepisów.
- Czy można wnioskować o wspólne opodatkowanie po śmierci małżonka.
- Jak śmierć podatnika wpływa na prawo do ulg podatkowych.
Czy rodzina musi rozliczać podatek za zmarłego?
"Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki" — mawiał podobno Benjamin Franklin, a zdanie to idealnie obrazuje fakt, że śmierć nie zwalnia nikogo z konieczności rocznego rozliczenia podatku. Wiele osób, które straciły bliskich, nie zdaje sobie z tego sprawy, szczególnie kiedy kwestie śmierci ukochanego męża czy matki nie są tak odległe. Jednak zgodnie z przepisami ustawy o PIT, podatek osoby, która zmarła, musi być rozliczony. To oznacza, że w 2026 formalności podatkowe muszą być dopełnione także za osoby, które zmarły w 2025 roku.
Pierwszym z pytań, które się tu pojawia, jest to, na kim ciąży obowiązek rozliczania podatku za osobę zmarłą. Zgodnie z prawem rodzina zmarłego wcale nie musi tego robić, bo w imieniu zmarłego dokument przygotowują urzędnicy z urzędu skarbowego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby zmarłej. Jednocześnie spadkobiercy powinni otrzymać od fiskusa wezwanie do ustalenia treści zobowiązania podatkowego spadkobiercy, a zatem przekazać organowi skarbowemu informacje m.in. o przysługujących zmarłemu ulgach i odliczeniach.
Śmierć współmałżonka a wspólna deklaracja PIT
Wiele małżeństw korzysta z możliwości wspólnego rozliczania PIT. Przynosi to wiele korzyści — szczególnie w sytuacji różnic w dochodach pomiędzy małżonkami. Zgodnie z prawem, nawet gdy jedno z małżonków umrze, drugie nie traci takiej możliwości. Precyzuje to art. 6a ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowi on, że "Wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, między którymi istniała w roku podatkowym wspólność majątkowa, może być także złożony przez podatnika, który pozostawał w związku małżeńskim w roku podatkowym, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego albo zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego za ten rok".
To oznacza, że jeśli małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego albo po jego zakończeniu, ale przed złożeniem zeznania, osoba jeszcze w stanie formalnego małżeństwa może mimo tego wnioskować o wspólne opodatkowanie dochodów za ten rok — tak, jakby oboje żyli przez cały rok podatkowy.
Śmierć podatnika a prawo do ulg
Inną ważną sprawą, która budzi wątpliwości w kontekście rozliczania PIT-a po osobie zmarłej, są ulgi. Jeżeli podatnik uzyskał dochód i spełnił warunki do skorzystania z określonej ulgi, to prawo do niej powstaje jeszcze za jego życia. Śmierć nie powoduje "wygaśnięcia" samego prawa do rozliczenia podatku za ten okres, tak samo jak prawa do skorzystania z ulgi — na przykład na leczenie czy rehabilitację. Kluczowe jest jednak ustalenie, czy warunki dla wystąpienia danej ulgi zostały spełnione przed śmiercią podatnika.
Warto wspomnieć, że w przypadku nadpłaty podatku wynikającej z zastosowania ulg, prawo do jej zwrotu staje się składnikiem masy spadkowej. Spadkobiercy mogą wystąpić o stwierdzenie nadpłaty i jej wypłatę na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej.
Źródło: Radio ZET/ksiegowosc.infor.pl/pit.pl/
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
