Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego ceny gazu w Europie gwałtownie rosną.
- Na czym polega blokada cieśniny Ormuz wprowadzona przez USA.
- Jakie skutki dla rynku energii mogą mieć działania USA i Iranu.
Ceny gazu w górę
Ceny gazu w Europie wyraźnie rosną – wzrost przekracza już 8 proc., co maklerzy łączą z napięciami na Bliskim Wschodzie. Sytuacja zaostrzyła się po decyzji prezydenta USA Donalda Trumpa o wprowadzeniu blokady cieśniny Ormuz, podjętej po nieudanych weekendowych rozmowach z Iranem. Notowania referencyjnych kontraktów gazowych w Amsterdamie (ICE Endex Dutch TTF) osiągnęły poziom 47,34 euro za MWh, co oznacza wzrost o 8,5 proc.
Według zapowiedzi, amerykańska blokada ma ruszyć w poniedziałek i obejmować statki związane z irańskimi portami – zarówno te wypływające, jak i do nich wpływające. Jak poinformowało Dowództwo Centralne USA (CENTCOM), inne jednostki nie będą zatrzymywane. Ograniczenia mają dotyczyć transportu morskiego wszystkich państw, jeśli ich statki kierują się do irańskich portów lub z nich wypływają – zarówno w rejonie Zatoki Perskiej, jak i Omańskiej.
Warto jednak zaznaczyć, że komunikat wojska różni się od wcześniejszych deklaracji Donalda Trumpa, który mówił o całkowitej blokadzie ruchu przez cieśninę. Prezydent zapowiadał także przechwytywanie statków uiszczających opłaty Iranowi. W praktyce nowe działania mogą jeszcze bardziej sparaliżować żeglugę w tym regionie. Już wcześniej Iran ograniczał przepływ przez cieśninę, dopuszczając jedynie wybrane jednostki.
W rozmowie z Fox News Trump podkreślił, że celem blokady jest uniemożliwienie Iranowi pobierania opłat i kontrolowania ruchu statków. Przyznał, że operacja może potrwać, ale wyraził przekonanie o jej powodzeniu.
Czekają nas dalsze wzrosty cen?
Eksperci ostrzegają jednak przed konsekwencjami dla rynku energii. Jak zauważył Arne Lohmann Rasmussen z Global Risk Management, działania USA mogą skłonić Iran do jeszcze bardziej restrykcyjnego egzekwowania własnych ograniczeń. To z kolei może doprowadzić do ograniczenia dostaw LNG z rejonu Zatoki Perskiej i zwiększyć rywalizację o surowiec między Europą a Azją, co będzie sprzyjać dalszym wzrostom cen.
Cieśnina Ormuz ma kluczowe znaczenie dla światowego rynku energii – przepływa przez nią około jednej piątej globalnych dostaw ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET