Koniec luźnych zasad L4, ZUS zaostrza kontrole. Zacznie się już dzisiaj

2 min. czytania
13.04.2026 09:28
Obserwuj nas na Google

Od poniedziałku zacznie obowiązywać kolejny etap zmian w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich i kontroli ich wykorzystywania. Nowe regulacje wprowadzają bardziej szczegółowe zasady, które mogą mieć istotne znaczenie dla osób korzystających z L4.

Stetoskop na klawiaturze komputerowej, symbolizujący technologię w medycynie.
fot. ARKADIUSZ ZIOLEK

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jakie nowe przepisy dotyczące L4 wchodzą w życie od 13 kwietnia.
  • kiedy można stracić prawo do zasiłku chorobowego.
  • jak będą wyglądały kontrole i orzecznictwo lekarskie w ZUS.

Nowe przepisy dotyczące L4 wchodzą w życie od 13 kwietnia

W poniedziałek zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich (L4). Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, której część regulacji zacznie obowiązywać 13 kwietnia, opiera się na dwóch głównych filarach – reformie orzecznictwa lekarskiego w ZUS oraz reformie zwolnień lekarskich. Nowe przepisy są wprowadzane stopniowo. Pierwsze regulacje, dotyczące kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich, weszły w życie już w styczniu. Ostatni etap reformy ma zacząć obowiązywać od początku 2027 r.

Redakcja poleca

Kiedy można stracić zasiłek chorobowy na L4

ZUS poinformował w komunikacie prasowym, że przepisy wchodzące w życie od poniedziałku jasno określają, że osoba ubezpieczona może stracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeśli w czasie orzeczonej niezdolności do pracy będzie wykonywać pracę zarobkową lub podejmować działania niezgodne z celem zwolnienia. Zakład podkreślił, że nie zmienia się podstawowa zasada – zwolnienie lekarskie powinno być wykorzystane na powrót do zdrowia i rekonwalescencję.

W związku z tym doprecyzowano pojęcia pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem zwolnienia. Praca zarobkowa została zdefiniowana jako każda czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od podstawy prawnej jej wykonywania. Nie zalicza się do niej tzw. czynności incydentalnych, czyli takich, które wynikają z istotnych okoliczności i wymagają podjęcia w okresie zwolnienia od pracy.

Jak będzie wyglądać kontrola L4 przez ZUS

ZUS zaznaczył, że kontrola prawidłowego wykorzystywania zwolnień polega na sprawdzeniu, czy ubezpieczony nie korzysta z L4 w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Zmiany w przepisach regulują zasady i tryb przeprowadzania kontroli, w tym uprawnienia kontrolerów, obowiązki osób kontrolowanych oraz procedury sporządzania protokołu.

Nowe regulacje przewidują możliwość wylegitymowania osoby kontrolowanej, wejścia do miejsca przeprowadzania kontroli oraz uzyskania informacji od ubezpieczonego, płatnika składek i lekarza prowadzącego leczenie. W przypadku zasiłku opiekuńczego kontrola obejmie także sprawdzenie, czy w gospodarstwie domowym są inne osoby mogące zapewnić opiekę.

Nowe zasady orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Od poniedziałku zaczną obowiązywać także nowe przepisy dotyczące orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zakład wyjaśnił, że jego zadania obejmują wydawanie orzeczeń potrzebnych do ustalania prawa do świadczeń, realizację zadań powierzonych na podstawie innych ustaw oraz kontrolę orzeczeń o czasowej niezdolności do pracy.

Po zmianach formy współpracy z kadrą medyczną mają być bardziej elastyczne – lekarze orzecznicy, fizjoterapeuci i pielęgniarki będą mogli pracować zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy o świadczenie usług. Orzeczenia w określonych sprawach będą mogli wydawać także specjaliści fizjoterapii i pielęgniarstwa.

ZUS poinformował, że pozostałe zmiany, dotyczące m.in. organizacji postępowania orzeczniczego oraz nowego trybu wydawania orzeczeń, zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

Źródło: Radio ZET/PAP

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET