GUS wyliczył wysokość średniej pensji. Wyjaśniamy, dlaczego tyle nie zarabiasz
GUS podał dobrą wiadomość - w ciągu roku nasze pensje wzrosły o dobre 13,4 procent i w III kwartale 2024 roku wynosiły 8161,62 zł. Kwota wydaje się być podejrzanie wysoka? Wiemy, dlaczego tak się dzieje i mamy znacznie lepszy wyznacznik realnych zarobków w Polsce - przygotowaną przez GUS na podstawie danych z ZUS medianę płac w Polce. Ile tak naprawdę zarabiamy?
Średnia pensja II kwartał 2024. GUS podał dane
Wiele osób zastanawia się, dlaczego średnie wynagrodzenie podawane przez GUS często odbiega od ich własnych doświadczeń. Dzieje się tak, ponieważ średnia arytmetyczna, będąca podstawą do obliczenia przeciętnego wynagrodzenia, jest wrażliwa na wartości skrajne. Bardzo wysokie zarobki niewielkiej grupy osób mogą zawyżać wynik dla całej populacji. W efekcie wiele osób zarabia mniej niż wynosi średnia krajowa.
Z tego powodu GUS zaczął publikować nowy wskaźnik - medianę wynagrodzeń. Mediana to wartość środkowa w uporządkowanym rosnąco zbiorze danych. Innymi słowy, połowa osób zarabia mniej, a połowa więcej niż wynosi mediana. W marcu 2024 roku mediana wynagrodzeń w Polsce wyniosła 6549,22 zł brutto. Jest to kwota znacznie bliższa rzeczywistym zarobkom Polaków.
Dane do wyznaczenia mediany pochodzą z systemu informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. GUS, na podstawie informacji o wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a także zdrowotne, oblicza wynagrodzenie każdego zatrudnionego.
![warszawianki przechodzące przez nillboardem "gdzie te dzieci"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/28/0a754a39/1005151-120x90-67319a2647.jpg "warszawianki przechodzące przez nillboardem "gdzie te dzieci"")
W ten sposób otrzymujemy dane dla wszystkich zatrudnionych na umowę o pracę lub stosunek służbowy w Polsce. Nowe dane o medianie i średniej płacy będą publikowane co miesiąc i udostępniane w formie raportu na stronie GUS. Tam będzie można przejrzeć je na specjalnych mapkach, sprawdzając na przykład jak wyglądają zarobki w naszych własnych okolicach.
Płaca średnia i mediana zarobków. Ciekawostki
Zarówno informacje o płacy średniej, jak i o medianie zarobków, potrafią wiele powiedzieć o polskim rynku pracy. Oba wskaźniki powinny być jednak analizowane z pełną świadomością o tym, co tak naprawdę pokazują i o jakich zagadnieniach niosą informację. Uniknie się w ten sposób nieporozumień i porównywania nieporównywalnego.
Najważniejsze fakty o płacy średniej i medianie:
- Przeciętne wynagrodzenie w III kwartale 2024 wyniosło 8161,62 zł brutto, co oznacza wzrost o 13,4% w skali roku i 1,5% w skali kwartału
- Mediana wynagrodzeń w marcu 2024 wyniosła 6549,22 zł brutto
- Średnia płaca jest wrażliwa na wartości skrajne, dlatego może być myląca
- Mediana jest bardziej odporna na wartości skrajne i lepiej oddaje rzeczywiste zarobki Polaków
- Dane do obliczenia mediany pochodzą z ZUS i obejmują wszystkich zatrudnionych na umowę o pracę lub stosunek służbowy
Najciekawsze informacje o płacach w Polsce:
- W gminie Polkowice mediana wynagrodzeń wyniosła 10 166 zł brutto. To najwyższa wartość w Polsce
- Najniższa mediana wynagrodzeń, wynosząca 4 768,80 zł brutto, została odnotowana w gminie Szaflary
- Najwyższe zarobki otrzymują osoby w wieku 35-44 lat (mediana 6885,05 zł brutto)
- Kobiety osiągają najwyższą medianę wynagrodzeń w wieku 55-64 lat (6842 zł brutto)
- W sektorze informacji i komunikacji mediana wynagrodzeń wyniosła 10 558,90 zł brutto. To najwyższa wartość wśród wszystkich branż
- Najniższa mediana wynagrodzeń (4300 zł brutto) występuje w sektorze zakwaterowania i gastronomii
Podane dane nie uwzględniają osób pracujących na umowach cywilnoprawnych oraz prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. W pierwszym przypadku nie ma jeszcze obowiązku odprowadzania składek od wszystkich umów, przez co ZUS nie dysponuje wpływami pozwalającymi zrekonstruować stawkę z umowy. Samozatrudnieni z kolei płacą składkę ryczałtem, niezależną od faktycznych zarobków.
Źródło: Radio ZET/GUS
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
