Jest wyrok TSUE ws. kredytów hipotecznych. Ważna decyzja dla milionów Polaków
Trybunał Sprawiedliwości UE wydał w czwartek przełomowy wyrok w sprawie kredytów hipotecznych opartych na wskaźniku WIBOR. Orzeczenie jasno określa obowiązki banków wobec konsumentów w zakresie informacji o zmiennym oprocentowaniu, pozostawiając jednak pewne pytania otwarte.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak TSUE ocenił klauzulę kredytu zawierającą WIBOR.
- Jakie obowiązki informacyjne mają banki wobec klientów.
- Jak wyrok wpływa na kredytobiorców w praktyce.
TSUE: WIBOR w umowach kredytowych nie jest nieuczciwy wobec konsumenta
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w czwartek, że klauzula umowy na kredyt mieszkaniowy, zawierająca wskaźnik taki jak WIBOR, nie powoduje znaczącej nierównowagi między stronami na niekorzyść konsumenta. „Według TSUE bank nie musi przekazywać konsumentowi szczegółowych informacji na temat metodologii tego wskaźnika”.
Wyrok TSUE jest odpowiedzią na pytania prejudycjalne Sądu Okręgowego w Częstochowie, które dotyczyły wskaźnika referencyjnego WIBOR w umowie kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem, zawartej w sierpniu 2019 r. Sąd chciał się dowiedzieć, czy dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich pozwala na badanie postanowień dotyczących zmiennego oprocentowania w oparciu o WIBOR oraz czy postanowienia te mogą być uznane za nieuczciwe ze względu na brak informacji o sposobie ustalania wskaźnika.
TSUE wyjaśnia obowiązki banku
Trybunał stwierdził, że wymóg przejrzystości, przewidziany w dyrektywie, nie nakłada na bank obowiązku przekazania konsumentowi szczegółowych informacji na temat metodologii wskaźnika referencyjnego, takiego jak WIBOR.
TSUE przypomniał, że „WIBOR jest przedmiotem wyczerpujących ram prawnych na poziomie Unii, których przestrzeganie zapewniają właściwe organy krajowe. W związku z tym, o ile wskaźnik referencyjny, taki jak WIBOR, można uznać za zgodny z tymi ramami prawnymi, klauzula, która go zawiera, nie powoduje, co do zasady, sama w sobie znaczącej nierównowagi między stronami na niekorzyść konsumenta”.
Kluczowe wnioski wyroku
TSUE podkreślił kilka istotnych punktów:
- Brak obowiązku szczegółowego informowania konsumenta o metodologii wskaźnika: TSUE wskazał, że „w przypadku gdy umowa kredytu hipotecznego zawiera klauzulę przewidującą zmienną stopę procentową opartą na wskaźniku referencyjnym w rozumieniu tzw. rozporządzenia BMR, wymóg przejrzystości nie nakłada na banki szczególnych obowiązków informacyjnych dotyczących metodologii wskaźnika takiego jak WIBOR”.
- Spełnienie obowiązków informacyjnych przez bank: „Fakt, że kredytodawca spełnił wszystkie nałożone na niego obowiązki informacyjne oraz przekazał dodatkowe informacje, powstrzymując się jednocześnie od udzielania wskazówek mogących przedstawiać zniekształcony obraz danego wskaźnika, może świadczyć o tym, że kredytodawca spełnił wymóg przejrzystości w odniesieniu do tej klauzuli”.
- Brak wpływu braku informacji o niektórych cechach wskaźnika na nieuczciwość klauzuli: TSUE stwierdził, że „brak poinformowania konsumenta o niektórych cechach wskaźnika referencyjnego, w szczególności o metodologii opartej na danych, które nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiste transakcje, nie przesądza o nieuczciwym charakterze klauzuli”.
- Klauzula nie jest nieuczciwa, jeśli wskaźnik jest zgodny z prawem UE: „Klauzula taka nie ma charakteru nieuczciwego, jeżeli w chwili zawarcia umowy wskaźnik mógł być uznany za zgodny z rozporządzeniem BMR”.
Trybunał zaznaczył również, że obowiązki informacyjne banku w odniesieniu do kredytów hipotecznych różnią się od obowiązków administratora wskaźnika referencyjnego. To administrator publikujący wskaźnik ma obowiązek udostępniać główne elementy metodologii, na które bank może się powoływać w relacji z klientem.
Spór dotyczył kredytu PKO BP
Wyrok TSUE dotyczył kredytu hipotecznego udzielonego w 2019 r. na kwotę prawie 414 tys. zł, oprocentowanego według WIBOR 6M w wysokości 1,79% powiększonego o marżę 1,85 pkt proc. (łączne oprocentowanie 3,64%). Bank twierdził, że poinformował klienta o ryzyku związanym ze stopami procentowymi i przedstawił symulacje zmian rat.
W 2022 r., po wzroście stóp procentowych w Polsce, oprocentowanie kredytu wzrosło do około 9%, co skłoniło klienta do złożenia reklamacji. Według kredytobiorcy bank nie udzielił rzetelnych i zrozumiałych informacji o ryzyku zmiennego oprocentowania ani o mechanizmie ustalania WIBOR, w tym wpływie banków na jego poziom.
Wyrok TSUE jest pierwszym w polskiej sprawie dotyczącej WIBOR. Trybunał jasno zaznaczył, że sam wskaźnik referencyjny nie może być uznany za nieuczciwy, jeśli jest zgodny z ramami prawnymi UE, a klauzula go zawierająca nie tworzy znaczącej nierównowagi między bankiem a konsumentem. Nie przesądza to jednak o możliwości kwestionowania innych klauzul w umowach kredytowych, zwłaszcza tych dotyczących obowiązków informacyjnych banku wobec konsumenta.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
