Kolejna odsłona drożyzny, ceny zwalają z nóg. Te produkty podrożały najbardziej
Wysokie ceny w sklepach znów zaskakują – najnowsze dane pokazują, że dynamika ich wzrostu delikatnie, ale nieprzerwanie pnie się w górę. Tym razem zmiany są szczególnie widoczne w kilku kluczowych kategoriach produktów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Które produkty podrożały najmocniej w czerwcu.
- Co wpływa na rosnące ceny codziennych zakupów.
- Dlaczego niektóre kategorie towarów zaczęły tanieć.
Wysokie ceny na sklepowych półkach. Kwoty znowu rosną coraz szybciej
Według raportu „Indeks cen w sklepach detalicznych” przygotowanego przez UCE RESEARCH i Uniwersytet WSB Merito, ogólny wzrost cen w czerwcu wyniósł 5,8% rdr. i objął 17 kategorii, takich jak żywność, napoje (zarówno alkoholowe, jak i bezalkoholowe) oraz produkty spoza sektora spożywczego, jak chemia gospodarcza czy artykuły dziecięce. Dla porównania, w maju odnotowano wzrost o 5,7%, a w kwietniu – o 5,6%, co potwierdza trend stopniowego przyspieszenia wzrostu cen.
– W dużym skrócie można to wyjaśnić utrzymującymi się wysokimi kosztami produkcji i dystrybucji. Na ceny wpływają też drożejące surowce na rynkach światowych oraz konsekwencje wcześniejszej inflacji, które wciąż są odczuwalne w gospodarce. Istotną rolę odgrywają także sezonowe ograniczenia podaży, np. spowodowane anomaliami pogodowymi. Do tego warto dodać, że nieznaczne przyspieszenie dynamiki wzrostu cen w czerwcu wcale nie musi oznaczać trwałego trendu, ale pokazuje, że presja kosztowa w sklepach wciąż pozostaje silna – ocenia dr Hubert Gąsiński z Uniwersytetu WSB Merito.
Specjaliści z UCE RESEARCH zauważyli też nowy trend – podczas gdy od stycznia do maja jedynie jedna kategoria produktów notowała spadek cen, w czerwcu takich grup było już trzy. – To rzeczywiście ewenement. W przeszłości zbliżoną liczbę, tj. czterech, taniejących kategorii obserwowaliśmy w lipcu 2024 roku, ale ogólny wskaźnik wzrostu cen był wówczas na poziomie 3,9%. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że w czerwcu br. zmiany poziomu cen w poszczególnych segmentach mocno się zróżnicowały – komentuje dr Marek Szymański.
Liderem wzrostu cen zostały słodycze i desery, które zdrożały średnio o 16,1% rdr. W maju znajdowały się na piątym miejscu z podwyżką 7,7%, a w kwietniu – 8,5%. – Słodycze i desery to jedyna kategoria, która każdego miesiąca od początku 2024 roku charakteryzuje się wskaźnikiem wzrostu cen powyżej ogólnego poziomu. To pochodna wcześniejszych wzrostów kosztów cukru, kakao, energii – wskazuje dr Szymański. Głównym czynnikiem zwyżki ma być rosnąca cena czekolady, wynikająca z drożejącego kakao.
Masło też drożeje. Podium zamykają kawa, herbata i alkohole
Na drugim miejscu w rankingu znajdują się artykuły tłuszczowe, które zdrożały o 15,7% rdr. W maju notowały wzrost na poziomie 8,9%, a w kwietniu – 14,8%. Masło, które najmocniej napędza tę kategorię, w czerwcu zdrożało aż o 20,3%. – Kluczowe znaczenie mają rosnące ceny surowców rolnych, zwłaszcza mleka i roślin oleistych, które w 2025 r. podlegają silnym wahaniom z powodu niekorzystnych warunków pogodowych. Dodatkowo sektor ten jest szczególnie wrażliwy na wzrost kosztów energii, transportu oraz presję płacową, co przekłada się na wyższe koszty produkcji i dystrybucji. Istotne są także zaburzenia w globalnych łańcuchach dostaw. Do tego dochodzi wzmożony eksport, ograniczający podaż na rynku krajowym – analizuje dr Gąsiński.
Używki, takie jak kawa, herbata czy alkohole, odnotowały wzrost o 14,8% rdr. W maju były na drugim miejscu z wynikiem 12,8%, a w kwietniu – 9,8%. – „Na giełdach towarowych jej [kawy] cena zimą i wiosną tego roku przekroczyła 4 dolary za funt. To wzrost o 100% w ciągu roku, który musiał przełożyć się na ceny w sklepach. Ostatnio giełdowe notowania tego produktu wędrują w dół, ale nie należy oczekiwać szybkiego spadku cen” – zauważa dr Szymański.
Owoce, choć wciąż drogie, spadły w rankingu na czwarte miejsce. W czerwcu ich ceny były wyższe o 11,5% rdr., w maju – o 13,2%, a w kwietniu – 12,4%. – „Ceny owoców w tym roku są zdecydowanie wyższe niż rok wcześniej. To pochodna niższych o 15% ubiegłorocznych zbiorów w porównaniu z rokiem 2023. Warunki pogodowe są tutaj kluczowe. Powoli będzie się wyjaśniać, jakie ceny będziemy mieli w tej kategorii jesienią br. i w przyszłym roku – wskazuje dr Szymański. Na piątym miejscu uplasowały się napoje bezalkoholowe ze wzrostem o 10,7% rdr.
Mięso i pieczywo w górę. Coraz droższe też artykuły dziecięce
Zaraz za TOP5 znalazły się mięso (wzrost o 7,7% rdr.) i pieczywo (7,2% rdr.). W dalszej kolejności znalazły się artykuły dla dzieci (6,3% rdr.), ryby (6,2%), wędliny (4,3%), karmy dla zwierząt (3,4%) oraz dodatki spożywcze (2,8%). – Narasta presja kosztowa w kategorii art. dla dzieci. Kluczowe determinanty to rosnące koszty produkcji i transportu. Dla odmiany, rynki ryb i wędlin charakteryzują się większą konkurencyjnością oraz wyższą elastycznością popytu, co ogranicza możliwości przenoszenia pełnych kosztów na konsumentów – mówi dr Gąsiński.
Na samym dole zestawienia znajduje się chemia gospodarcza, która zdrożała tylko o 0,2%. – Wysoka baza porównawcza z lat 2022-2023 ogranicza obecne tempo wzrostu. Do tego stabilizacja cen komponentów produkcyjnych oraz umocnienie złotego sprzyjają tańszemu importowi. Ponadto konkurencja cenowa między dużymi graczami prowadzi do wojny promocyjnej, w której ceny są zaniżane – dodaje ekspert z WSB Merito.
Trzy kategorie znalazły się poniżej zera: produkty sypkie (-4,6%), środki higieny osobistej (-0,5%) oraz warzywa (-0,5%). Eksperci wskazują, że to efekt wcześniejszych, znaczących podwyżek oraz obecnych uwarunkowań rynkowych. Produkty sypkie drożały w ubiegłych latach na skutek globalnych zaburzeń podaży, a obecnie tanieją. Warzywa tracą na wartości z powodu sezonowości, a środki higieny osobistej tanieją przez silną konkurencję, dominację marek własnych i stabilizację kosztów.
Źródło: Radio ZET/UCE RESEARCH
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
