Nowe przepisy budowlane. To wybudujesz na działce bez pozwolenia
Z początkiem 2026 roku obowiązywać zaczęły nowe przepisy prawa budowlanego. W wielu przypadkach wymagane jest jedynie zgłoszenie. Co się zmieniło?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie obiekty można budować bez pozwolenia, a jedynie na zgłoszenie.
- Dlaczego wprowadzono zmiany w przepisach budowlanych.
- Co umożliwia budowa domu na zgłoszenie o powierzchni do 90 m kw.
- Jakie nowe mechanizmy nadzoru budowlanego wprowadzono.
Co się zmieniło w przepisach budowlanych?
7 stycznia 2026 roku weszły zmiany w przepisach, które mają upraszczać i przyspieszać przebieg procesów budowlanych. Jak informowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii zmiany są reakcją na postulaty zgłaszane od dawna przez obywateli i przedsiębiorców, a także odpowiedzią na problemy samorządów. Dzięki nowelizacji uproszczone procedury obejmują szereg obiektów, które można wykonać bez pozwolenia, a jedynie "na zgłoszenie".
Jak wylicza portal prawo.pl, uproszczone procedury obejmują m.in.:
- wolnostojące przydomowe budowle ochronne o powierzchni użytkowej do 35 m kw., bez zmiany zewnętrznych ścian i konstrukcji,
- wolnostojące budynki użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej do 200 m kw.,
- kontenery telekomunikacyjne o powierzchni do 35 m kw. i wysokości do 3 m,
- przydomowe tarasy naziemne o powierzchni zabudowy większej niż 35 m kw. (zadaszone o powierzchni dachu do 50 m kw. na zgłoszenie),
- przydomowe tarasy do 35 m kw. (o powierzchni dachu do 35 m kw. bez żadnych formalności).
Na zgłoszenie dom już o powierzchni do 90 m kw.
Wprowadzenie kilka lat temu możliwości budowania domów na zgłoszenie było prawdziwą rewolucją w przepisach. Początkowo chodziło tylko o budynki o powierzchni zabudowy do 35 m kw., a obecnie jest to już 70 m kw. Tu trzeba jednak dodać, że chodzi o powierzchnię w podstawie, a przy budowie domu o zabudowie do 70 m kw. dom może mieć powierzchnię użytkową nawet do 90 m kw. Chodzi o możliwość korzystania z poddasza.
Ważną zmianą jest też brak konieczności ustanawiania kierownika budowy, co upraszcza sam proces zgłoszenia. W praktyce budowę można rozpocząć już w 21 dni od zgłoszenia — o ile w tym czasie urząd nie wyrazi sprzeciwu. W ten sposób można zbudować dom całoroczny, a nie tylko rekreacyjny. Wystarczy, że budynek będzie spełniał standard WT2021/2026.
Co istotne, poza zmianami dotyczącymi uproszczonych procedur, w życie weszło kilka innych istotnych zmian. Na przykład wprowadzony został mechanizm "żółtej kartki", który jest swego rodzaju ostrzeżeniem od organów do inwestora w przypadku, gdy inwestycja realizowana jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wówczas organ nadzoru budowlanego po upływie 60 dni sprawdza, czy roboty zostały poprawione, tam gdzie było to konieczne. Jeśli nie — dopiero wówczas wszczynane są odpowiednie procedury.
Inną zmianą jest ograniczanie odwołań od decyzji bez istnienia ku temu konkretnych przesłanek. Innymi słowy, odwołanie od decyzji lub zażalenie może być złożone tylko z uwzględnieniem konkretnych zarzutów na decyzję lub postanowienie, a także zakresu żądań oraz dowodów, które żądanie uzasadniają.
Źródło: Radio ZET/prawo.pl/nieruchomosci.dziennik.pl/farmer.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
