Nowi królowie drożyzny. Te produkty wywindowały ceny zakupów Polaków
W październiku tego roku przeciętne codzienne zakupy Polaków były droższe o 4,1 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, a najmocniej zdrożały używki oraz artykuły tłuszczowe – wynika z analiz UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito. Wśród poszczególnych produktów najwyższy wzrost cen (ok. 30 proc.) odnotowano w przypadku kawy i czekolady.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego w październiku najmocniej podrożały używki oraz artykuły tłuszczowe.
- Co stoi za rekordowymi wzrostami cen kawy, czekolady i słodyczy.
- Które kategorie produktów zanotowały spadki cen i co wpływa na ich obniżki.
Kawa i czekolada z rekordowymi wzrostami cen
Z wszystkich badanych 17 kategorii produktowych największe podwyżki dotyczyły używek (kawa, herbata, alkohole itd.), które podrożały średnio o 10,6 proc. rok do roku. We wrześniu kategoria ta zajęła czwarte miejsce z wynikiem 7,1 proc., natomiast w sierpniu – 11,7 proc. Tak jak w poprzednich miesiącach, również w październiku średnią zawyżyły ceny kawy mielonej i rozpuszczalnej, droższe odpowiednio o 32,3 i 12,6 proc. rdr.
„Ceny kawy, a także kakao niezmiennie rosną od dłuższego czasu. Są to produkty, których podaż w dużej mierze zależą od warunki pogodowych, a te z kolei, nie sprzyjały ostatnio wysokim plonom" - zauważyła cytowana w raporcie dr inż. Anna Motylska-Kuźma z Uniwersytetu Dolnośląskiego DSW we Wrocławiu.
Artykuły tłuszczowe i słodycze coraz droższe. Eksperci wskazują przyczyny
Drugą pozycję w zestawieniu zajęły artykuły tłuszczowe (masło, margaryna, olej itd.), które zdrożały średnio o 9,7 proc. rok do roku. We wrześniu były liderem wzrostów z wynikiem 11,9 proc., natomiast w sierpniu podrożały o 17,7 proc. rdr. Na tempo wzrostu cen w tej kategorii najsilniej wpływają rosnące ceny margaryny i oleju – wyższe odpowiednio o 21 i 13,2 proc. rdr. Masło, które jeszcze niedawno było wśród najszybciej drożejących produktów, w październiku potaniało o 5 proc.
Ekspertka podkreśla, że źródeł tych podwyżek należy szukać w słabszych zbiorach roślin oleistych w 2024 roku, co przełożyło się na mniejsze zapasy surowca. - Obecnie jednak ceny ziarna na światowych giełdach spadają, a tegoroczne zbiory powinny być wyjątkowo dobre. W perspektywie najbliższych miesięcy powinniśmy zobaczyć ustabilizowanie się cen artykułów tłuszczowych, a nawet ich spadek - stwierdziła dr Motylska-Kuźma.
Na trzecim miejscu uplasowały się słodycze i desery, które podrożały średnio o 8,7 proc. rdr. We wrześniu wzrost wyniósł 2,5 proc., natomiast w sierpniu – 9,6 proc.
Dr Agnieszka Gawlik z Uniwersytetu WSB Merito przypomniała, że jesienią producenci słodyczy często korygują ceny w górę w związku ze zbliżającym się okresem wzmożonego popytu przed świętami. Dodatkowo na rynkach światowych notowane są wysokie ceny kakao i cukru, wynikające z nieurodzaju w Afryce Zachodniej oraz spekulacji giełdowych, co istotnie zwiększyło koszty produkcyjne. - Czekolada i wyroby czekoladopodobne nadal drożeją w tempie bliskim 30 proc. rok do roku, co czyni je jednymi z najszybciej drożejących produktów spożywczych - zauważyła.
Na czwartym miejscu rankingu wzrostów znalazła się w październiku chemia gospodarcza (we wrześniu była na 2. pozycji), która podrożała średnio o 8,4 proc. rdr. We wrześniu wzrost wyniósł 7,7 proc., natomiast w sierpniu w tej kategorii odnotowano spadek o 1,1 proc. Piąte miejsce zajmują dodatki spożywcze (m.in. ketchupy, majonezy, musztardy), które wzrosły średnio o 8,1 proc. (we wrześniu 4,5 proc., w sierpniu 3,9 proc. rdr). Szóste miejsce przypadło pieczywu, droższemu o 7,2 proc. (we wrześniu 6 proc., w sierpniu 5,5 proc.).
Mięso podrożało w październiku średnio o 7,7 proc. (6,7 proc. we wrześniu i 5,3 proc. w sierpniu), ryby o 7,4 proc. (wcześniej 3,8 i 6,2 proc.), wędliny o 5,9 proc. (4,9 i 5,2 proc.), napoje bezalkoholowe o 6,6 proc. (7,4 i 6,6 proc.), środki higieny osobistej o 4,1 proc. (6,2 i 3,9 proc.), a artykuły dla dzieci o 3,8 proc. (przy spadkach odpowiednio 0,9 proc. i 2,4 proc. w poprzednich miesiącach).
Nabiał zdrożał w październiku o 3,3 proc. (wcześniej 6,4 i 7,6 proc.), a głównym źródłem wzrostu były drożejące jaja, które kosztowały więcej o 17,6 proc. rdr.
Co tanieje? Warzywa, produkty sypkie i karma dla zwierząt w dół
W gronie kategorii, które zanotowały spadki cen, najbardziej potaniały warzywa – o 6,4 proc. rok do roku (we wrześniu -1,5 proc., w sierpniu +3,8 proc.). Staniały także produkty sypkie (m.in. cukier, mąka), średnio o 4,6 proc. (we wrześniu +4,9 proc., w sierpniu -0,3 proc.). Obniżki odnotowano również w przypadku karmy dla zwierząt – o 1,9 proc. (taki sam wynik we wrześniu, a w sierpniu -2,7 proc.). Owoce potaniały nieznacznie – o 0,6 proc. (wcześniej notowano wzrosty o 6,2 i 11,6 proc.).
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET