Teraz jest 3 zł, w 2027 będzie 15 zł. Opłaty zmuszą do wejścia do systemu kaucyjnego
System kaucyjny stopniowo obejmuje kolejne produkty i coraz więcej firm dostosowuje się do nowych zasad. Nadal jednak można kupić wodę w butelkach bez doliczanej kaucji. Z takiego rozwiązania korzystają m.in. duże instytucje i firmy. Aby ograniczyć taką produkcję przepisy przewidują specjalną opłatę, która w 2027 roku wzrośnie 5-krotnie. Czy taka motywacja zadziała?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak działają zasady systemu kaucyjnego dla wody w Polsce.
- Dlaczego niektóre instytucje mogą zamawiać wodę bez kaucji.
- Co oznacza wzrost opłat produktowych dla producentów w 2027 roku.
- Które zmiany w systemie opłat mogą wpłynąć na dostępność wody bez kaucji.
Woda bez kaucji nadal jest możliwa
System kaucyjny w Polsce działa już na coraz większą skalę. W sklepach przybywa napojów oznaczonych symbolem kaucji, a konsumenci mogą oddawać puste butelki i puszki w punktach zbiórki. Nie oznacza to jednak, że każda butelka wody kupowana przez firmę czy instytucję musi być objęta kaucją. Z możliwości zamawiania wody bez kaucji korzystają m.in. instytucje publiczne i duże firmy, które – ze względu na liczbę pracowników i charaktery pracy – mogą mieć trudność ze zbiórką opakowań. Dotyczy to na przykład policji.
W grę wchodzą duże zamówienia, dlatego kwestie te nie dotyczą „zwykłych” obywateli. Może to jednak rodzić pewne wątpliwości i pytania, dlaczego mimo systemu kaucyjnego część podmiotów jest spod obowiązku wyjęta. Wszystko to jednak odbywa się zgodnie z prawem, tyle że zamiast kaucji obowiązuje w tym przypadku opłata produktowa. Nie ponosi jej kupujący, a producent wody.
Prawdziwa „luka” w systemie kaucyjnym
Jak zauważa portal Zero.pl, który przyjrzał się przetargowi na wodę dla małopolskiej policji, sytuacja taka budzi poważne wątpliwości. Wystarczy wejść w system e-zmówienia.gov, gdzie dostępne są ogłoszenia o zmówieniu dostaw przez różne instytucje, by znaleźć kolejne takie przykłady. Na przykład 6 sierpnia takie ogłoszenie wystawiło Centrum Usług Wspólnych w gminie Tczew. Obejmuje ono dostawy artykułów spożywczych min. dla szkół.
„Wykonawca zobowiązany jest uwzględnić w cenach jednostkowych oferowanych produktów wszelkie koszty związane z opakowaniami, w tym również opakowaniami objętymi systemem kaucyjnym. Zamawiający nie będzie ponosił dodatkowych kosztów z tytułu kaucji za opakowania. Cena wskazana w Formularzu asortymentowo-cenowym powinna obejmować całkowity koszt dostawy produktu wraz z opakowaniem” – czytamy w treści ogłoszenia. Skoro zamawiający nie będzie płacił kaucji, to nie będzie jej też odzyskiwał, bo opłatę produktową uiści producent wody.
Podczas gdy w mediach co jakiś czas pojawiają się doniesienia o „lukach” w systemie kaucyjnym, którą de facto jest po prostu nie objęcie systemem jakiegoś rodzaju opakowań, w tym przypadku mamy do czynienia z prawdziwą luką, która dodatkowo jest przez resort tłumaczona „trudnościami” w zbiórce opakowań kaucyjnych przez duże instytucje i firmy.
W 2027 roku opłata wzrośnie do 15 zł
Nie oznacza to jednak, że producent może bezterminowo ignorować system kaucyjny bez dodatkowych konsekwencji. W 2026 roku opłata dla podmiotów pozostających poza systemem wynosi trzykrotność podstawowej stawki, czyli w przypadku opakowań z tworzyw sztucznych i metalu nawet 3 zł za kilogram. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że jest to element mający skłaniać producentów do sprzedaży wody kaucyjnej.
Jeszcze większa zmiana nastąpi w 2027 roku. Podstawowa stawka opłaty produktowej wzrośnie wtedy do 5 zł za kilogram opakowań. Dla podmiotów, które pozostają poza systemem kaucyjnym, zastosowanie ma trzykrotność tej stawki. W efekcie będzie to nawet 15 zł za kilogram. Przy dużej produkcji koszt może jednak stać się na tyle wysoki, że dalsze dostarczanie wody bez kaucji przestanie być dla producenta opłacalne – albo, przynajmniej, mniej opłacalne. To oznacza, że instytucje mogą z czasem mieć coraz mniejszy wybór dostawców oferujących wodę bez kaucji. Producentowi może bardziej opłacać się wejście do systemu niż ponoszenie rosnącej opłaty. Pytanie, na ile takie rozwiązanie będzie skuteczne.
Do MKiŚ wysłaliśmy pytania o plany i ewentualne rozwiązania w tej sprawie.
Źródło: Radio ZET/zero.pl/fakt.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta z uśmiechem ma jasne włosy i niebieskie oczy, rozmawia w przyjaznej atmosferze.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/e34ca95c/2504563-179x101-8e53c937c1.jpg "Elizabeth Holmes w dokumencie "Zobaczysz wszystko"")
