Średnia krajowa to mit? Tyle naprawdę zarabiają Polacy
Najświeższe dane GUS rzucają nowe światło na realne zarobki Polaków. Choć średnia krajowa wciąż jest głównym punktem odniesienia w debacie publicznej, to właśnie mediana wynagrodzeń pokazuje, jak bardzo zróżnicowane są dochody w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Ile wynosi mediana wynagrodzeń?
- Ile zarabiają najmniej i najwięcej opłacani pracownicy w Polsce?
- W których sektorach, grupach wiekowych i rodzajach firm płace są najwyższe – a gdzie najniższe?
Zarobki Polaków w styczniu 2025 roku
Główny Urząd Statystyczny opublikował szczegółowe dane dotyczące wynagrodzeń w gospodarce narodowej w styczniu 2025 roku. W centrum uwagi znalazła się mediana wynagrodzeń, która, w przeciwieństwie do średniej płacy, lepiej odzwierciedla realne dochody większości pracowników w Polsce.
Według najnowszych danych GUS mediana wynagrodzeń brutto wyniosła w styczniu 6882,80 zł. Oznacza to, że połowa zatrudnionych otrzymała pensję nie wyższą niż ta kwota, a druga połowa – nie niższą. Mediana była aż o 21 proc. niższa od przeciętnego wynagrodzenia brutto, które w tym samym miesiącu wyniosło 8717,18 zł. Różnica ta pokazuje, jak bardzo średnia krajowa jest zawyżana przez najwyższe wynagrodzenia.
Ile zarabia 10 proc. najbogatszych?
Z analizy danych wynika, że zarobki Polaków są mocno zróżnicowane. Dziesięć procent najmniej zarabiających pracowników otrzymało pensję nieprzekraczającą 4666 zł brutto (tzw. decyl pierwszy), podczas gdy 10 proc. najlepiej wynagradzanych zarobiło co najmniej 14 328,68 zł brutto. Różnice te wskazują na rosnące nierówności płacowe.
Zróżnicowanie widoczne jest także w innych przekrojach. W sektorze publicznym mediana wyniosła 8339,04 zł i była wyższa o ponad 1450 zł od mediany ogólnej. Z kolei w sektorze prywatnym osiągnęła 6190,23 zł – o blisko 700 zł mniej niż średnia krajowa. Wśród mężczyzn mediana wyniosła 7032,61 zł, natomiast wśród kobiet – 6734,34 zł.
Gdzie zarabia się najlepiej?
Najlepiej wynagradzanym przedziałem wiekowym była grupa 35–44 lata – ich mediana wyniosła 7196,56 zł. Najniższą medianę odnotowano w grupie do 24 lat – 5474,54 zł. Równie istotne były różnice zależne od wielkości firmy. Pracownicy w przedsiębiorstwach zatrudniających 1000 i więcej osób mogli liczyć na medianę 8102,28 zł, a w najmniejszych firmach (do 9 osób) – zaledwie 4666 zł.
Pod względem branż najwyższą medianę wynagrodzeń (11 098,52 zł) zanotowano w sektorze informacji i komunikacji. W sektorze publicznym najwyższe wynagrodzenia występowały w rolnictwie, leśnictwie i rybactwie (18 841,26 zł), natomiast w prywatnym – w górnictwie i wydobywaniu (12 298,62 zł).
Dane GUS pokazują, że mediana, choć publikowana z opóźnieniem, dostarcza o wiele pełniejszego obrazu rzeczywistych zarobków niż średnia, która jest podatna na zniekształcenie przez ekstremalnie wysokie dochody. Warto zatem przy analizie sytuacji finansowej Polaków brać pod uwagę właśnie medianę, która daje bardziej realistyczny obraz tego, ile tak naprawdę zarabia przeciętny obywatel.
Źródło: Radio ZET/GUS
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
