Wszedł w życie nowy typ urlopu. “Pracownicy go nadużywają”
W 2023 roku w kodeksie pracy pojawiło się tzw. “zwolnienie z powodu siły wyższej”. Z takiego zwolnienia pracownicy mogą skorzystać w nieprzewidzianych sytuacjach: za dwudniowy urlop zgłaszany bez uprzedzenia przysługuje połowa wynagrodzenia. Jak donosi Dziennik Gazeta Prawna, już teraz pojawiają się sygnały o nadużyciach.
Zwolnienie z powodu siły wyższej obowiązuje w kodeksie pracy od 26 kwietnia 2023 roku. To opcja, z której pracownicy mogą skorzystać w sytuacji takiej jak nagła choroba czy wypadek. W wyroku z dnia 13 maja 2021 roku, V CSKP 83/21, LEX nr 3174818 Sąd Najwyższy zdefiniował siłę wyższą jako “zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne i nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia”. Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej przysługuje pracownikowi w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Przy czym, aby pracownik mógł skorzystać z takiego zwolnienia, muszą wystąpić trzy przesłanki:
- działanie siły wyższej
- pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem
- konieczność natychmiastowej obecności pracownika
Jak podaje Państwowa Inspekcja Pracy:
“Zwolnienie od pracy udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika”.
Pracodawca jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia.
Zwolnienie z powodu siły wyższej: już pojawiają się nadużycia
Jak dowiadujemy się z Dziennika Gazety Prawnej, wprowadzenie nowego rodzaju zwolnienia od pracy jest źródłem wielu nadużyć ze strony pracowników. Marcin Frąckowiak, radca prawny z kancelarii Sadkowski i Wspólnicy oraz ekspert Business Centre Club zauważa, że zwolnienie z powodu siły wyższej stało się pretekstem do żądania dodatkowego dnia wolnego.
– Miałem już sygnały od pracodawców, u których wniosek o skorzystanie ze zwolnienia od pracy z tytułu siły wyższej pojawiał się nagle, w trakcie dnia pracy, po trudnej rozmowie z przełożonym czy zaraz po wydaniu polecenia wykonania zadania służbowego, które nie spodobało się pracownikowi. Jako uzasadnienie pracownicy podawali w tych przypadkach, że dostali pilny telefon od bliskiej osoby – komentuje radca na łamach DGP.
Urlop z powodu siły wyższej: czy pracodawca może odmówić?
Pracodawcy mają ograniczone możliwości weryfikacji wniosku złożonego przez pracownika. Zgodność z prawem korzystania ze zwolnienia może być oceniona po fakcie: wtedy taki urlop można podważyć. Pojawia się też wiele wątpliwości dotyczących “spraw rodzinnych”. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wskazuje, że sformułowanie to może dotyczyć życia prywatnego pracownika oraz ogólnej sytuacji życiowej. To również stwarza pole do nadużyć.
Źródło: Radio ZET/pip.gov.pl/rynekzdrowia.pl
- Ostatnie tygodnie na wykorzystanie nowych urlopów. W przeciwnym razie przepadną
- Rząd szykuje nowy urlop. „W wymiarze do trzech miesięcy kalendarzowych”
- Urlop na żądanie: czy pracodawca może odmówić? Uważaj w jednej sytuacji
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET